{"id":"cnd19","title":"15. Mogharājamāṇavapucchāniddesa","languageCodes":["pi"],"languageNotes":{"en":"Bhikkhu Sujato · CC0","pi":"Mahāsaṅgīti edition · SuttaCentral"},"chapters":[{"id":"cnd19","title":"15. Mogharājamāṇavapucchāniddesa","units":[{"id":"cnd19:0","sourceIds":["cnd19:0.1","cnd19:0.2","cnd19:0.3","cnd19:0.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Cūḷaniddesa\nPārāyanavagganiddesa\nPucchāniddesa\n15. Mogharājamāṇavapucchāniddesa"}},{"id":"cnd19:1","sourceIds":["cnd19:1.1","cnd19:1.2","cnd19:1.3","cnd19:1.4","cnd19:1.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Dvāhaṁ sakkaṁ apucchissaṁ,\n(iccāyasmā mogharājā)\nNa me byākāsi cakkhumā;\nYāvatatiyañca devīsi,\nByākarotīti me sutaṁ."}},{"id":"cnd19:2","sourceIds":["cnd19:2.1","cnd19:2.2","cnd19:2.3","cnd19:2.4","cnd19:2.5","cnd19:2.6","cnd19:2.7","cnd19:2.8","cnd19:2.9","cnd19:2.10","cnd19:2.11","cnd19:2.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Dvāhaṁ sakkaṁ apucchissanti so brāhmaṇo dvikkhattuṁ buddhaṁ bhagavantaṁ pañhaṁ apucchi.\nTassa bhagavā pañhaṁ puṭṭho na byākāsi—\n“tadantarā imassa brāhmaṇassa indriyaparipāko bhavissatī”ti.\nSakkanti sakko.\nBhagavā sakyakulā pabbajitotipi sakko.\nAtha vā aḍḍho mahaddhano dhanavātipi sakko.\nTassimāni dhanāni, seyyathidaṁ—\nsaddhādhanaṁ sīladhanaṁ hiridhanaṁ ottappadhanaṁ sutadhanaṁ cāgadhanaṁ paññādhanaṁ satipaṭṭhānadhanaṁ sammappadhānadhanaṁ iddhipādadhanaṁ indriyadhanaṁ baladhanaṁ bojjhaṅgadhanaṁ maggadhanaṁ phaladhanaṁ nibbānadhanaṁ.\nImehi anekavidhehi dhanaratanehi aḍḍho mahaddhano dhanavātipi sakko.\nAtha vā sakko pahu visavī alamatto sūro vīro vikkanto abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁsotipi sakko.\nDvāhaṁ sakkaṁ apucchissanti dvāhaṁ sakkaṁ apucchissaṁ ayācissaṁ ajjhesissaṁ pasādayissanti—\ndvāhaṁ sakkaṁ apucchissaṁ."}},{"id":"cnd19:3","sourceIds":["cnd19:3.1","cnd19:3.2","cnd19:3.3","cnd19:3.4","cnd19:3.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Iccāyasmā mogharājāti.\nIccāti padasandhi …pe…\nāyasmāti piyavacanaṁ …pe…\nmogharājāti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ …pe… abhilāpoti—\niccāyasmā mogharājā."}},{"id":"cnd19:4","sourceIds":["cnd19:4.1","cnd19:4.2","cnd19:4.3","cnd19:4.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Na me byākāsi cakkhumāti.\nNa me byākāsīti na me byākāsi na ācikkhi na desesi na paññapesi na paṭṭhapesi na vivari na vibhaji na uttānīakāsi na pakāsesi.\nCakkhumāti bhagavā pañcahi cakkhūhi cakkhumā—\nmaṁsacakkhunāpi cakkhumā, dibbacakkhunāpi cakkhumā, paññācakkhunāpi cakkhumā, buddhacakkhunāpi cakkhumā, samantacakkhunāpi cakkhumā."}},{"id":"cnd19:5","sourceIds":["cnd19:5.1","cnd19:5.2","cnd19:5.3","cnd19:5.4","cnd19:5.5","cnd19:5.6","cnd19:5.7","cnd19:5.8","cnd19:5.9","cnd19:5.10","cnd19:5.11","cnd19:5.12","cnd19:5.13","cnd19:5.14","cnd19:5.15","cnd19:5.16"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ bhagavā maṁsacakkhunāpi cakkhumā?\nMaṁsacakkhumhi bhagavato pañca vaṇṇā saṁvijjanti—\nnīlo ca vaṇṇo, pītako ca vaṇṇo, lohitako ca vaṇṇo, kaṇho ca vaṇṇo, odāto ca vaṇṇo (…).\nYattha ca akkhilomāni patiṭṭhitāni taṁ nīlaṁ hoti sunīlaṁ pāsādikaṁ dassaneyyaṁ umāpupphasamānaṁ.\nTassa parato pītakaṁ hoti supītakaṁ suvaṇṇavaṇṇaṁ pāsādikaṁ dassaneyyaṁ kaṇikārapupphasamānaṁ.\nUbhato ca akkhikūṭāni bhagavato lohitakāni honti sulohitakāni pāsādikāni dassaneyyāni indagopakasamānāni.\nMajjhe kaṇhaṁ hoti sukaṇhaṁ alūkhaṁ siniddhaṁ pāsādikaṁ dassaneyyaṁ addāriṭṭhakasamānaṁ.\nTassa parato odātaṁ hoti suodātaṁ setaṁ paṇḍaraṁ pāsādikaṁ dassaneyyaṁ osadhitārakasamānaṁ.\nTena bhagavā pākatikena maṁsacakkhunā attabhāvapariyāpannena purimasucaritakammābhinibbattena samantā yojanaṁ passati divā ceva rattiñca.\nYadā hi caturaṅgasamannāgato andhakāro hoti sūriyo ca atthaṅgato hoti;\nkāḷapakkho ca uposatho hoti, tibbo ca vanasaṇḍo hoti, mahā ca kāḷamegho abbhuṭṭhito hoti.\nEvarūpe caturaṅgasamannāgate andhakāre samantā yojanaṁ passati.\nNatthi so kuṭṭo vā kavāṭaṁ vā pākāro vā pabbato vā gaccho vā latā vā āvaraṇaṁ rūpānaṁ dassanāya.\nEkañce tilaphalaṁ nimittaṁ katvā tilavāhe pakkhipeyya, taṁyeva tilaphalaṁ uddhareyya.\nEvaṁ parisuddhaṁ bhagavato pākatikaṁ maṁsacakkhu.\nEvaṁ bhagavā maṁsacakkhunāpi cakkhumā."}},{"id":"cnd19:6","sourceIds":["cnd19:6.1","cnd19:6.2","cnd19:6.3","cnd19:6.4","cnd19:6.5","cnd19:6.6","cnd19:6.7","cnd19:6.8","cnd19:6.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ bhagavā dibbena cakkhunāpi cakkhumā?\nBhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe;\nsugate duggate yathākammūpage satte pajānāti—\n“ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā;\nime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā”ti.\nIti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate, yathākammūpage satte pajānāti.\nĀkaṅkhamāno ca bhagavā ekampi lokadhātuṁ passeyya, dvepi lokadhātuyo passeyya, tissopi lokadhātuyo passeyya, catassopi lokadhātuyo passeyya, pañcapi lokadhātuyo passeyya, dasapi lokadhātuyo passeyya, vīsampi lokadhātuyo passeyya, tiṁsampi lokadhātuyo passeyya, cattālīsampi lokadhātuyo passeyya, paññāsampi lokadhātuyo passeyya, satampi lokadhātuyo passeyya, sahassimpi cūḷanikaṁ lokadhātuṁ passeyya, dvisahassimpi majjhimikaṁ lokadhātuṁ passeyya, tisahassimpi lokadhātuṁ passeyya, mahāsahassimpi lokadhātuṁ passeyya, yāvatakaṁ vā pana ākaṅkheyya tāvatakaṁ passeyya.\nEvaṁ parisuddhaṁ bhagavato dibbacakkhu.\nEvaṁ bhagavā dibbena cakkhunāpi cakkhumā."}},{"id":"cnd19:7","sourceIds":["cnd19:7.1","cnd19:7.2","cnd19:7.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ bhagavā paññācakkhunāpi cakkhumā?\nBhagavā mahāpañño puthupañño javanapañño hāsapañño tikkhapañño nibbedhikapañño paññāpabhedakusalo pabhinnañāṇo adhigatapaṭisambhido catuvesārajjappatto dasabaladhārī purisāsabho purisasīho purisanāgo purisājañño purisadhorayho anantañāṇo anantatejo anantayaso aḍḍho mahaddhano dhanavā netā vinetā anunetā paññāpetā nijjhāpetā pekkhetā pasādetā.\nSo hi bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā asañjātassa maggassa sañjanetā anakkhātassa maggassa akkhātā, maggaññū maggavidū maggakovido maggānugā ca pana etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatā."}},{"id":"cnd19:8","sourceIds":["cnd19:8.1","cnd19:8.2","cnd19:8.3","cnd19:8.4"],"kind":"text","text":{"pi":"So hi bhagavā jānaṁ jānāti, passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.\nNatthi tassa bhagavato aññātaṁ adiṭṭhaṁ aviditaṁ asacchikataṁ aphassitaṁ paññāya.\nAtītaṁ anāgataṁ paccuppannaṁ upādāya sabbe dhammā sabbākārena buddhassa bhagavato ñāṇamukhe āpāthaṁ āgacchanti.\nYaṁ kiñci neyyaṁ nāma atthi jānitabbaṁ attattho vā parattho vā ubhayattho vā diṭṭhadhammiko vā attho samparāyiko vā attho uttāno vā attho gambhīro vā attho gūḷho vā attho paṭicchanno vā attho neyyo vā attho nīto vā attho anavajjo vā attho nikkileso vā attho vodāno vā attho paramattho vā attho, sabbaṁ taṁ anto buddhañāṇe parivattati."}},{"id":"cnd19:9","sourceIds":["cnd19:9.1","cnd19:9.2","cnd19:9.3","cnd19:9.4","cnd19:9.5","cnd19:9.6","cnd19:9.7","cnd19:9.8","cnd19:9.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Sabbaṁ kāyakammaṁ buddhassa bhagavato ñāṇānuparivatti, sabbaṁ vacīkammaṁ ñāṇānuparivatti, sabbaṁ manokammaṁ ñāṇānuparivatti.\nAtīte buddhassa bhagavato appaṭihataṁ ñāṇaṁ, anāgate appaṭihataṁ ñāṇaṁ, paccuppanne appaṭihataṁ ñāṇaṁ, yāvatakaṁ neyyaṁ tāvatakaṁ ñāṇaṁ, yāvatakaṁ ñāṇaṁ tāvatakaṁ neyyaṁ.\nNeyyapariyantikaṁ ñāṇaṁ, ñāṇapariyantikaṁ neyyaṁ, neyyaṁ atikkamitvā ñāṇaṁ nappavattati, ñāṇaṁ atikkamitvā neyyapatho natthi.\nAññamaññapariyantaṭṭhāyino te dhammā.\nYathā dvinnaṁ samuggapaṭalānaṁ sammāphusitānaṁ heṭṭhimaṁ samuggapaṭalaṁ uparimaṁ nātivattati, uparimaṁ samuggapaṭalaṁ heṭṭhimaṁ nātivattati, aññamaññapariyantaṭṭhāyino;\nevameva buddhassa bhagavato neyyañca ñāṇañca aññamaññapariyantaṭṭhāyino.\nYāvatakaṁ neyyaṁ tāvatakaṁ ñāṇaṁ, yāvatakaṁ ñāṇaṁ tāvatakaṁ neyyaṁ, neyyapariyantikaṁ ñāṇaṁ, ñāṇapariyantikaṁ neyyaṁ.\nNeyyaṁ atikkamitvā ñāṇaṁ nappavattati, ñāṇaṁ atikkamitvā neyyapatho natthi.\nAññamaññapariyantaṭṭhāyino te dhammā."}},{"id":"cnd19:10","sourceIds":["cnd19:10.1","cnd19:10.2","cnd19:10.3","cnd19:10.4","cnd19:10.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Sabbadhammesu buddhassa bhagavato ñāṇaṁ pavattati.\nSabbe dhammā buddhassa bhagavato āvajjanapaṭibaddhā ākaṅkhapaṭibaddhā manasikārapaṭibaddhā cittuppādapaṭibaddhā.\nSabbasattesu buddhassa bhagavato ñāṇaṁ pavattati.\nSabbesañca sattānaṁ bhagavā āsayaṁ jānāti, anusayaṁ jānāti, caritaṁ jānāti, adhimuttiṁ jānāti, apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye bhabbābhabbe satte jānāti.\nSadevako loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā antobuddhañāṇe parivattati."}},{"id":"cnd19:11","sourceIds":["cnd19:11.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathā ye keci macchakacchapā antamaso timitimiṅgalaṁ upādāya antomahāsamudde parivattanti, evameva sadevako loko samārako loko sabrahmako loko sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā antobuddhañāṇe parivattati."}},{"id":"cnd19:12","sourceIds":["cnd19:12.1","cnd19:12.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathā ye keci pakkhī antamaso garuḷaṁ venateyyaṁ upādāya ākāsassa padese parivattanti, evameva yepi te sāriputtasamā paññāya samannāgatā tepi buddhañāṇassa padese parivattanti;\nbuddhañāṇaṁ devamanussānaṁ paññaṁ pharitvā abhibhavitvā tiṭṭhati."}},{"id":"cnd19:13","sourceIds":["cnd19:13.1","cnd19:13.2","cnd19:13.3","cnd19:13.4","cnd19:13.5","cnd19:13.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Yepi te khattiyapaṇḍitā brāhmaṇapaṇḍitā gahapatipaṇḍitā samaṇapaṇḍitā nipuṇā kataparappavādā vālavedhirūpā vobhindantā maññe caranti paññāgatena diṭṭhigatāni, te pañhe abhisaṅkharitvā abhisaṅkharitvā tathāgataṁ upasaṅkamitvā pucchanti gūḷhāni ca paṭicchannāni.\nKathitā visajjitā ca te pañhā bhagavatā honti niddiṭṭhakāraṇā.\nUpakkhittakā ca te bhagavato sampajjanti.\nAtha kho bhagavāva tattha atirocati—\nyadidaṁ paññāyāti.\nEvaṁ bhagavā paññācakkhunāpi cakkhumā."}},{"id":"cnd19:14","sourceIds":["cnd19:14.1","cnd19:14.2","cnd19:14.3","cnd19:14.4","cnd19:14.5","cnd19:14.6","cnd19:14.7","cnd19:14.8","cnd19:14.9","cnd19:14.10","cnd19:14.11","cnd19:14.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ bhagavā buddhacakkhunāpi cakkhumā?\nBhagavā buddhacakkhunā lokaṁ volokento addasa satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye appekacce paralokavajjabhayadassāvino viharante.\nSeyyathāpi nāma uppaliniyaṁ vā paduminiyaṁ vā puṇḍarīkiniyaṁ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakānuggatāni antonimuggaposīni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni samodakaṁ ṭhitāni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakā accuggamma tiṭṭhanti anupalittāni udakena;\nevamevaṁ bhagavā buddhacakkhunā lokaṁ volokento addasa satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye appekacce paralokavajjabhayadassāvino viharante.\nJānāti bhagavā—\n“ayaṁ puggalo rāgacarito, ayaṁ dosacarito, ayaṁ mohacarito, ayaṁ vitakkacarito, ayaṁ saddhācarito, ayaṁ ñāṇacarito”ti.\nRāgacaritassa bhagavā puggalassa asubhakathaṁ katheti;\ndosacaritassa bhagavā puggalassa mettābhāvanaṁ ācikkhati;\nmohacaritassa bhagavā puggalassa uddese paripucchāya kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya garusaṁvāse niveseti;\nvitakkacaritassa bhagavā puggalassa ānāpānassatiṁ ācikkhati;\nsaddhācaritassa bhagavā puggalassa pasādanīyaṁ nimittaṁ ācikkhati buddhasubodhiṁ dhammasudhammataṁ saṅghasuppaṭipattiṁ sīlāni ca;\nattano ñāṇacaritassa bhagavā puggalassa vipassanānimittaṁ ācikkhati aniccākāraṁ dukkhākāraṁ anattākāraṁ."}},{"id":"cnd19:15","sourceIds":["cnd19:15.1","cnd19:15.2","cnd19:15.3","cnd19:15.4","cnd19:15.5","cnd19:15.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito,\nYathāpi passe janataṁ samantato;\nTathūpamaṁ dhammamayaṁ sumedha,\nPāsādamāruyha samantacakkhu;\nSokāvatiṇṇaṁ janatamapetasoko,\nAvekkhassu jātijarābhibhūtan”ti."}},{"id":"cnd19:16","sourceIds":["cnd19:16.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ bhagavā buddhacakkhunāpi cakkhumā."}},{"id":"cnd19:17","sourceIds":["cnd19:17.1","cnd19:17.2","cnd19:17.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ bhagavā samantacakkhunāpi cakkhumā?\nSamantacakkhu vuccati sabbaññutañāṇaṁ.\nBhagavā sabbaññutañāṇena upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato."}},{"id":"cnd19:18","sourceIds":["cnd19:18.1","cnd19:18.2","cnd19:18.3","cnd19:18.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Na tassa addiṭṭhamidhatthi kiñci,\nAtho aviññātamajānitabbaṁ;\nSabbaṁ abhiññāsi yadatthi neyyaṁ,\nTathāgato tena samantacakkhū”ti."}},{"id":"cnd19:19","sourceIds":["cnd19:19.1","cnd19:19.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ bhagavā samantacakkhunāpi cakkhumāti—\nna me byākāsi cakkhumā."}},{"id":"cnd19:20","sourceIds":["cnd19:20.1","cnd19:20.2","cnd19:20.3","cnd19:20.4","cnd19:20.5","cnd19:20.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Yāvatatiyañca devīsi, byākarotīti me sutanti yāvatatiyaṁ buddho sahadhammikaṁ pañhaṁ puṭṭho byākaroti no saṁsāretīti—\nevaṁ mayā uggahitaṁ, evaṁ mayā upadhāritaṁ, evaṁ mayā upalakkhitaṁ.\nDevīsīti bhagavā ceva isi cāti—\ndevīsi.\nYathā rājā pabbajitā vuccanti rājisayo, brāhmaṇā pabbajitā vuccanti brāhmaṇisayo, evameva bhagavā ceva isi cāti—\ndevīsi."}},{"id":"cnd19:21","sourceIds":["cnd19:21.1","cnd19:21.2","cnd19:21.3","cnd19:21.4","cnd19:21.5","cnd19:21.6","cnd19:21.7","cnd19:21.8","cnd19:21.9","cnd19:21.10","cnd19:21.11","cnd19:21.12","cnd19:21.13","cnd19:21.14","cnd19:21.15","cnd19:21.16","cnd19:21.17","cnd19:21.18","cnd19:21.19","cnd19:21.20","cnd19:21.21","cnd19:21.22","cnd19:21.23","cnd19:21.24","cnd19:21.25","cnd19:21.26","cnd19:21.27","cnd19:21.28","cnd19:21.29"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā bhagavā pabbajitotipi isi.\nMahantaṁ sīlakkhandhaṁ esī gavesī pariyesītipi isi.\nMahantaṁ samādhikkhandhaṁ …pe…\nmahantaṁ paññākkhandhaṁ …\nmahantaṁ vimuttikkhandhaṁ …\nmahantaṁ vimuttiñāṇadassanakkhandhaṁ esī gavesī pariyesītipi isi.\nMahato tamokāyassa padālanaṁ esī gavesī pariyesītipi isi.\nMahato vipallāsassa pabhedanaṁ esī gavesī pariyesītipi isi.\nMahato taṇhāsallassa abbahanaṁ …\nmahato diṭṭhisaṅghāṭassa viniveṭhanaṁ …\nmahato mānadhajassa papātanaṁ …\nmahato abhisaṅkhārassa vūpasamaṁ …\nmahato oghassa nittharaṇaṁ …\nmahato bhārassa nikkhepanaṁ …\nmahato saṁsāravaṭṭassa upacchedaṁ …\nmahato santāpassa nibbāpanaṁ …\nmahato pariḷāhassa paṭippassaddhiṁ …\nmahato dhammadhajassa ussāpanaṁ esī gavesī pariyesītipi isi.\nMahante satipaṭṭhāne …\nmahante sammappadhāne …\nmahantāni indriyāni …\nmahantāni balāni …\nmahante bojjhaṅge …\nmahantaṁ ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ …\nmahantaṁ paramatthaṁ amataṁ nibbānaṁ esī gavesī pariyesītipi isi.\nMahesakkhehi vā sattehi esito gavesito pariyesito—\n“kahaṁ buddho, kahaṁ bhagavā, kahaṁ devadevo, kahaṁ narāsabho”tipi isīti—\nyāvatatiyañca devīsi byākarotīti me sutaṁ.\nTenāha so brāhmaṇo—"}},{"id":"cnd19:22","sourceIds":["cnd19:22.1","cnd19:22.2","cnd19:22.3","cnd19:22.4","cnd19:22.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Dvāhaṁ sakkaṁ apucchissaṁ,\n(iccāyasmā mogharājā)\nNa me byākāsi cakkhumā;\nYāvatatiyañca devīsi,\nByākarotīti me sutan”ti."}},{"id":"cnd19:23","sourceIds":["cnd19:23.1","cnd19:23.2","cnd19:23.3","cnd19:23.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ayaṁ loko paro loko,\nbrahmaloko sadevako;\nDiṭṭhiṁ te nābhijānāti,\ngotamassa yasassino."}},{"id":"cnd19:24","sourceIds":["cnd19:24.1","cnd19:24.2","cnd19:24.3","cnd19:24.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ayaṁ loko paro lokoti.\nAyaṁ lokoti manussaloko.\nParo lokoti manussalokaṁ ṭhapetvā sabbo paro lokoti—\nayaṁ loko paro loko."}},{"id":"cnd19:25","sourceIds":["cnd19:25.1","cnd19:25.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Brahmaloko sadevakoti sadevako loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussāti—\nbrahmaloko sadevako."}},{"id":"cnd19:26","sourceIds":["cnd19:26.1","cnd19:26.2","cnd19:26.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Diṭṭhiṁ te nābhijānātīti tuyhaṁ diṭṭhiṁ khantiṁ ruciṁ laddhiṁ ajjhāsayaṁ adhippāyaṁ loko na jānāti—\n“ayaṁ evaṁdiṭṭhiko evaṅkhantiko evaṁruciko evaṁladdhiko evaṁajjhāsayo evaṁadhippāyo”ti na jānāti na passati na dakkhati nādhigacchati na vindati na paṭilabhatīti—\ndiṭṭhiṁ te nābhijānāti."}},{"id":"cnd19:27","sourceIds":["cnd19:27.1","cnd19:27.2","cnd19:27.3","cnd19:27.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Gotamassa yasassinoti bhagavā yasappattoti yasassī.\nAtha vā bhagavā sakkato garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānantipi yasassīti—\ngotamassa yasassino.\nTenāha so brāhmaṇo—"}},{"id":"cnd19:28","sourceIds":["cnd19:28.1","cnd19:28.2","cnd19:28.3","cnd19:28.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ayaṁ loko paro loko,\nbrahmaloko sadevako;\nDiṭṭhiṁ te nābhijānāti,\ngotamassa yasassino”ti."}},{"id":"cnd19:29","sourceIds":["cnd19:29.1","cnd19:29.2","cnd19:29.3","cnd19:29.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ abhikkantadassāviṁ,\natthi pañhena āgamaṁ;\nKathaṁ lokaṁ avekkhantaṁ,\nmaccurājā na passati."}},{"id":"cnd19:30","sourceIds":["cnd19:30.1","cnd19:30.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ abhikkantadassāvinti evaṁ abhikkantadassāviṁ aggadassāviṁ seṭṭhadassāviṁ viseṭṭhadassāviṁ pāmokkhadassāviṁ uttamadassāviṁ paramadassāvinti—\nevaṁ abhikkantadassāviṁ."}},{"id":"cnd19:31","sourceIds":["cnd19:31.1","cnd19:31.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Atthi pañhena āgamanti pañhena atthiko āgatomhi …pe…\nvahassetaṁ bhāranti, evampi atthi pañhena āgamaṁ."}},{"id":"cnd19:32","sourceIds":["cnd19:32.1","cnd19:32.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ lokaṁ avekkhantanti kathaṁ lokaṁ avekkhantaṁ paccavekkhantaṁ tulayantaṁ tīrayantaṁ vibhāvayantaṁ vibhūtaṁ karontanti—\nkathaṁ lokaṁ avekkhantaṁ."}},{"id":"cnd19:33","sourceIds":["cnd19:33.1","cnd19:33.2","cnd19:33.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Maccurājā na passatīti maccurājā na passati na dakkhati nādhigacchati na vindati na paṭilabhatīti—\nmaccurājā na passati.\nTenāha so brāhmaṇo—"}},{"id":"cnd19:34","sourceIds":["cnd19:34.1","cnd19:34.2","cnd19:34.3","cnd19:34.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Evaṁ abhikkantadassāviṁ,\natthi pañhena āgamaṁ;\nKathaṁ lokaṁ avekkhantaṁ,\nmaccurājā na passatī”ti."}},{"id":"cnd19:35","sourceIds":["cnd19:35.1","cnd19:35.2","cnd19:35.3","cnd19:35.4","cnd19:35.5","cnd19:35.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Suññato lokaṁ avekkhassu,\nmogharāja sadā sato;\nAttānudiṭṭhiṁ ūhacca,\nevaṁ maccutaro siyā;\nEvaṁ lokaṁ avekkhantaṁ,\nmaccurājā na passati."}},{"id":"cnd19:36","sourceIds":["cnd19:36.1","cnd19:36.2","cnd19:36.3","cnd19:36.4","cnd19:36.5","cnd19:36.6","cnd19:36.7","cnd19:36.8","cnd19:36.9","cnd19:36.10","cnd19:36.11","cnd19:36.12","cnd19:36.13"],"kind":"text","text":{"pi":"Suññato lokaṁ avekkhassūti.\nLokoti nirayaloko tiracchānaloko pettivisayaloko manussaloko devaloko khandhaloko dhātuloko āyatanaloko ayaṁ loko paro loko brahmaloko sadevako.\nAññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca—\n“loko lokoti, bhante, vuccati.\nKittāvatā nu kho, bhante, lokoti vuccatī”ti?\n“Lujjatīti kho, bhikkhu, tasmā lokoti vuccati.\nKiñca lujjati?\nCakkhu kho bhikkhu lujjati, rūpā lujjanti, cakkhuviññāṇaṁ lujjati, cakkhusamphasso lujjati, yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi lujjati;\nsotaṁ lujjati,\ngandhā lujjanti …pe…\nkāyo lujjati, phoṭṭhabbā lujjanti;\nmano lujjati, dhammā lujjanti, manoviññāṇaṁ lujjati, manosamphasso lujjati; yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi lujjati.\nLujjatīti kho, bhikkhu, tasmā lokoti vuccati”."}},{"id":"cnd19:37","sourceIds":["cnd19:37.1","cnd19:37.2","cnd19:37.3","cnd19:37.4","cnd19:37.5","cnd19:37.6","cnd19:37.7","cnd19:37.8","cnd19:37.9","cnd19:37.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Suññato lokaṁ avekkhassūti dvīhi kāraṇehi suññato lokaṁ avekkhati—\navasiyapavattasallakkhaṇavasena vā tucchasaṅkhārasamanupassanāvasena vā.\nKathaṁ avasiyapavattasallakkhaṇavasena suññato lokaṁ avekkhati?\nRūpe vaso na labbhati, vedanāya vaso na labbhati, saññāya vaso na labbhati, saṅkhāresu vaso na labbhati, viññāṇe vaso na labbhati.\nVuttañhetaṁ bhagavatā—\n“rūpaṁ, bhikkhave, anattā.\nRūpañca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ rūpaṁ ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca rūpe—\n‘evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī’ti.\nYasmā ca kho, bhikkhave, rūpaṁ anattā, tasmā rūpaṁ ābādhāya saṁvattati na ca labbhati rūpe—\n‘evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī’ti."}},{"id":"cnd19:38","sourceIds":["cnd19:38.1","cnd19:38.2","cnd19:38.3","cnd19:38.4","cnd19:38.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Vedanā anattā.\nVedanā ca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ vedanā ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca vedanāya—\n‘evaṁ me vedanā hotu, evaṁ me vedanā mā ahosī’ti.\nYasmā ca kho, bhikkhave, vedanā anattā, tasmā vedanā ābādhāya saṁvattati, na ca labbhati vedanāya—\n‘evaṁ me vedanā hotu, evaṁ me vedanā mā ahosī’ti."}},{"id":"cnd19:39","sourceIds":["cnd19:39.1","cnd19:39.2","cnd19:39.3","cnd19:39.4","cnd19:39.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Saññā anattā.\nSaññā ca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ saññā ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca saññāya—\n‘evaṁ me saññā hotu, evaṁ me saññā mā ahosī’ti.\nYasmā ca kho, bhikkhave, saññā anattā, tasmā saññā ābādhāya saṁvattati, na ca labbhati saññāya—\n‘evaṁ me saññā hotu, evaṁ me saññā mā ahosī’ti."}},{"id":"cnd19:40","sourceIds":["cnd19:40.1","cnd19:40.2","cnd19:40.3","cnd19:40.4","cnd19:40.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Saṅkhārā anattā.\nSaṅkhārā ca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissaṁsu, nayidaṁ saṅkhārā ābādhāya saṁvatteyyuṁ, labbhetha ca saṅkhāresu—\n‘evaṁ me saṅkhārā hontu, evaṁ me saṅkhārā mā ahesun’ti.\nYasmā ca kho, bhikkhave, saṅkhārā anattā, tasmā saṅkhārā ābādhāya saṁvattanti, na ca labbhati saṅkhāresu—\n‘evaṁ me saṅkhārā hontu, evaṁ me saṅkhārā mā ahesun’ti."}},{"id":"cnd19:41","sourceIds":["cnd19:41.1","cnd19:41.2","cnd19:41.3","cnd19:41.4","cnd19:41.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Viññāṇaṁ anattā.\nViññāṇañca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ viññāṇaṁ ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca viññāṇe—\n‘evaṁ me viññāṇaṁ hotu, evaṁ me viññāṇaṁ mā ahosī’ti.\nYasmā ca kho, bhikkhave, viññāṇaṁ anattā, tasmā viññāṇaṁ ābādhāya saṁvattati, na ca labbhati viññāṇe—\n‘evaṁ me viññāṇaṁ hotu, evaṁ me viññāṇaṁ mā ahosī’”ti."}},{"id":"cnd19:42","sourceIds":["cnd19:42.1","cnd19:42.2","cnd19:42.3","cnd19:42.4","cnd19:42.5","cnd19:42.6","cnd19:42.7","cnd19:42.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“nāyaṁ, bhikkhave, kāyo tumhākaṁ, napi aññesaṁ.\nPurāṇamidaṁ, bhikkhave, kammaṁ abhisaṅkhataṁ abhisañcetayitaṁ vedaniyaṁ daṭṭhabbaṁ.\nTatra kho, bhikkhave, sutavā ariyasāvako paṭiccasamuppādaṁyeva sādhukaṁ yoniso manasi karoti—\n‘iti imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati;\nimasmiṁ asati idaṁ na hoti, imassa nirodhā idaṁ nirujjhati, yadidaṁ—\navijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti—\nevametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’."}},{"id":"cnd19:43","sourceIds":["cnd19:43.1","cnd19:43.2","cnd19:43.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho, saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho …pe…\njātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti, evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.\nEvaṁ avasiyapavattasallakkhaṇavasena suññato lokaṁ avekkhati."}},{"id":"cnd19:44","sourceIds":["cnd19:44.1","cnd19:44.2","cnd19:44.3","cnd19:44.4","cnd19:44.5","cnd19:44.6","cnd19:44.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ tucchasaṅkhārasamanupassanāvasena suññato lokaṁ avekkhati?\nRūpe sāro na labbhati, vedanāya sāro na labbhati, saññāya sāro na labbhati, saṅkhāresu sāro na labbhati, viññāṇe sāro na labbhati;\nrūpaṁ assāraṁ nissāraṁ sārāpagataṁ niccasārasārena vā sukhasārasārena vā attasārasārena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā.\nVedanā assārā nissārā sārāpagatā …pe…\nsaññā assārā nissārā sārāpagatā …\nsaṅkhārā assārā nissārā sārāpagatā …\nviññāṇaṁ assāraṁ nissāraṁ sārāpagataṁ niccasārasārena vā sukhasārasārena vā attasārasārena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā."}},{"id":"cnd19:45","sourceIds":["cnd19:45.1","cnd19:45.2","cnd19:45.3","cnd19:45.4","cnd19:45.5","cnd19:45.6","cnd19:45.7","cnd19:45.8","cnd19:45.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathā naḷo assāro nissāro sārāpagato, yathā ca eraṇḍo …pe…\nyathā ca udumbaro assāro nissāro sārāpagato, yathā ca setakaccho assāro nissāro sārāpagato, yathā ca pālibhaddako assāro nissāro sārāpagato, yathā ca pheṇapiṇḍo assāro nissāro sārāpagato, yathā ca udakapubbuḷaṁ assāraṁ nissāraṁ sārāpagataṁ, yathā ca marīci assārā nissārā sārāpagatā, yathā kadalikkhandho assāro nissāro sārāpagato, yathā māyā assārā nissārā sārāpagatā—\nevameva rūpaṁ assāraṁ nissāraṁ sārāpagataṁ niccasārasārena vā sukhasārasārena vā attasārasārena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā.\nVedanā assārā nissārā sārāpagatā …pe…\nsaññā assārā nissārā sārāpagatā …\nsaṅkhārā assārā nissārā sārāpagatā …\nviññāṇaṁ assāraṁ nissāraṁ sārāpagataṁ niccasārasārena vā sukhasārasārena vā attasārasārena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā.\nEvaṁ tucchasaṅkhārasamanupassanāvasena suññato lokaṁ avekkhati.\nImehi dvīhi kāraṇehi suññato lokaṁ avekkhati."}},{"id":"cnd19:46","sourceIds":["cnd19:46.1","cnd19:46.2","cnd19:46.3","cnd19:46.4","cnd19:46.5","cnd19:46.6","cnd19:46.7","cnd19:46.8","cnd19:46.9","cnd19:46.10","cnd19:46.11","cnd19:46.12","cnd19:46.13","cnd19:46.14","cnd19:46.15","cnd19:46.16","cnd19:46.17","cnd19:46.18","cnd19:46.19","cnd19:46.20","cnd19:46.21","cnd19:46.22","cnd19:46.23","cnd19:46.24","cnd19:46.25","cnd19:46.26","cnd19:46.27","cnd19:46.28"],"kind":"text","text":{"pi":"Api ca chahākārehi suññato lokaṁ avekkhati.\nCakkhu suññaṁ attena vā attaniyena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā,\nsotaṁ suññaṁ …pe…\nghānaṁ suññaṁ …\njivhā suññā …\nkāyo suñño …\nmano suñño attena vā attaniyena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā.\nRūpā suññā …pe…\nsaddā suññā …\ngandhā suññā …\nrasā suññā …\nphoṭṭhabbā suññā …\ndhammā suññā attena vā attaniyena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā.\nCakkhuviññāṇaṁ suññaṁ …pe…\nmanoviññāṇaṁ suññaṁ …\ncakkhusamphasso suñño …\nmanosamphasso suñño …\ncakkhusamphassajā vedanā suññā …\nmanosamphassajā vedanā suññā …\nrūpasaññā suññā …\ndhammasaññā suññā …\nrūpasañcetanā suññā …\ndhammasañcetanā suññā …\nrūpataṇhā suññā …\nrūpavitakko suñño …\nrūpavicāro suñño …\ndhammavicāro suñño attena vā attaniyena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā.\nEvaṁ chahākārehi suññato lokaṁ avekkhati."}},{"id":"cnd19:47","sourceIds":["cnd19:47.1","cnd19:47.2","cnd19:47.3","cnd19:47.4","cnd19:47.5","cnd19:47.6","cnd19:47.7","cnd19:47.8","cnd19:47.9","cnd19:47.10","cnd19:47.11","cnd19:47.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Api ca dasahākārehi suññato lokaṁ avekkhati.\nRūpaṁ rittato tucchato suññato anattato asārakato vadhakato vibhavato aghamūlato sāsavato saṅkhatato;\nvedanaṁ …pe…\nsaññaṁ …\nsaṅkhāre …\nviññāṇaṁ …\ncutiṁ …\nupapattiṁ …\npaṭisandhiṁ …\nbhavaṁ …\nsaṁsāravaṭṭaṁ rittato tucchato suññato anattato asārakato vadhakato vibhavato aghamūlato sāsavato saṅkhatato.\nEvaṁ dasahākārehi suññato lokaṁ avekkhati."}},{"id":"cnd19:48","sourceIds":["cnd19:48.1","cnd19:48.2","cnd19:48.3","cnd19:48.4","cnd19:48.5","cnd19:48.6","cnd19:48.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Api ca dvādasahākārehi suññato lokaṁ avekkhati.\nRūpaṁ na satto na jīvo na naro na māṇavo na itthī na puriso na attā na attaniyaṁ nāhaṁ na mama na koci na kassaci;\nvedanā …pe…\nsaññā …\nsaṅkhārā …\nviññāṇaṁ na satto na jīvo na naro na māṇavo na itthī na puriso na attā na attaniyaṁ nāhaṁ na mama na koci na kassaci.\nEvaṁ dvādasahākārehi suññato lokaṁ avekkhati."}},{"id":"cnd19:49","sourceIds":["cnd19:49.1","cnd19:49.2","cnd19:49.3","cnd19:49.4","cnd19:49.5","cnd19:49.6","cnd19:49.7","cnd19:49.8","cnd19:49.9","cnd19:49.10","cnd19:49.11","cnd19:49.12","cnd19:49.13","cnd19:49.14","cnd19:49.15","cnd19:49.16","cnd19:49.17","cnd19:49.18","cnd19:49.19","cnd19:49.20","cnd19:49.21","cnd19:49.22","cnd19:49.23","cnd19:49.24","cnd19:49.25","cnd19:49.26","cnd19:49.27","cnd19:49.28","cnd19:49.29","cnd19:49.30","cnd19:49.31"],"kind":"text","text":{"pi":"Vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“yaṁ, bhikkhave, na tumhākaṁ taṁ pajahatha.\nTaṁ vo pahīnaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissati.\nKiñca, bhikkhave, na tumhākaṁ?\nRūpaṁ, bhikkhave, na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.\nTaṁ vo pahīnaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissati.\nVedanā, bhikkhave, na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.\nSā vo pahīnā dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissati.\nSaññā, bhikkhave, na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.\nSā vo pahīnā dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissati.\nSaṅkhārā, bhikkhave, na tumhākaṁ, te pajahatha.\nTe vo pahīnā dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissanti.\nViññāṇaṁ, bhikkhave, na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.\nTaṁ vo pahīnaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissati.\nSeyyathāpi, bhikkhave, yaṁ imasmiṁ jetavane tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṁ taṁ jano hareyya vā ḍaheyya vā yathāpaccayaṁ vā kareyya.\nApi nu tumhākaṁ evamassa—\n‘amhe jano harati vā ḍahati vā yathāpaccayaṁ vā karotī’”ti?\n“No hetaṁ, bhante”.\n“Taṁ kissa hetu”?\n“Na hi no etaṁ, bhante, attā vā attaniyaṁ” vāti.\n“Evameva kho, bhikkhave, yaṁ na tumhākaṁ taṁ pajahatha;\ntaṁ vo pahīnaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissati.\nKiñca, bhikkhave, na tumhākaṁ?\nRūpaṁ, bhikkhave, na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.\nTaṁ vo pahīnaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissati.\nVedanā …pe…\nsaññā …\nsaṅkhārā …\nviññāṇaṁ, bhikkhave, na tumhākaṁ, taṁ pajahatha.\nTaṁ vo pahīnaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya bhavissatī”ti.\nEvampi suññato lokaṁ avekkhati."}},{"id":"cnd19:50","sourceIds":["cnd19:50.1","cnd19:50.2","cnd19:50.3","cnd19:50.4","cnd19:50.5","cnd19:50.6","cnd19:50.7","cnd19:50.8","cnd19:50.9","cnd19:50.10","cnd19:50.11","cnd19:50.12","cnd19:50.13","cnd19:50.14","cnd19:50.15","cnd19:50.16","cnd19:50.17","cnd19:50.18","cnd19:50.19","cnd19:50.20","cnd19:50.21","cnd19:50.22","cnd19:50.23","cnd19:50.24","cnd19:50.25"],"kind":"text","text":{"pi":"Āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca—\n“‘suñño loko, suñño loko’ti, bhante, vuccati.\nKittāvatā nu kho, bhante, suñño lokoti vuccatī”ti?\n“Yasmā ca kho, ānanda, suññaṁ attena vā attaniyena vā, tasmā suñño lokoti vuccati.\nKiñcānanda, suññaṁ attena vā attaniyena vā?\nCakkhu kho, ānanda, suññaṁ attena vā attaniyena vā.\nRūpā suññā …pe…\ncakkhuviññāṇaṁ suññaṁ …\ncakkhusamphasso suñño …\nyampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi suññaṁ attena vā attaniyena vā.\nSotaṁ suññaṁ …\nsaddā suññā …\nghānaṁ suññaṁ …\ngandhā suññā …\njivhā suññā …\nrasā suññā …\nkāyo suñño …\nphoṭṭhabbā suññā …\nmano suñño …\ndhammā suññā …\nmanoviññāṇaṁ suññaṁ …\nmanosamphasso suñño …\nyampidaṁ suññaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi suññaṁ attena vā attaniyena vā.\nYasmā ca kho, ānanda, suññaṁ attena vā attaniyena vā, tasmā suñño lokoti vuccatī”ti.\nEvampi suññato lokaṁ avekkhati."}},{"id":"cnd19:51","sourceIds":["cnd19:51.1","cnd19:51.2","cnd19:51.3","cnd19:51.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Suddhaṁ dhammasamuppādaṁ,\nSuddhasaṅkhārasantatiṁ;\nPassantassa yathābhūtaṁ,\nNa bhayaṁ hoti gāmaṇi."}},{"id":"cnd19:52","sourceIds":["cnd19:52.1","cnd19:52.2","cnd19:52.3","cnd19:52.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tiṇakaṭṭhasamaṁ lokaṁ,\nyadā paññāya passati;\nNāññaṁ patthayate kiñci,\naññatrappaṭisandhiyā”ti."}},{"id":"cnd19:53","sourceIds":["cnd19:53.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Evampi suññato lokaṁ avekkhati."}},{"id":"cnd19:54","sourceIds":["cnd19:54.1","cnd19:54.2","cnd19:54.3","cnd19:54.4","cnd19:54.5","cnd19:54.6","cnd19:54.7","cnd19:54.8","cnd19:54.9","cnd19:54.10","cnd19:54.11","cnd19:54.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“evameva kho, bhikkhave, bhikkhu rūpaṁ samannesati yāvatā rūpassa gati,\nvedanaṁ samannesati yāvatā vedanāya gati,\nsaññaṁ samannesati yāvatā saññāya gati,\nsaṅkhāre samannesati yāvatā saṅkhārānaṁ gati,\nviññāṇaṁ samannesati yāvatā viññāṇassa gati.\nTassa rūpaṁ samannesato yāvatā rūpassa gati,\nvedanaṁ …pe…\nsaññaṁ …\nsaṅkhāre …\nviññāṇaṁ samannesato yāvatā viññāṇassa gati, yampissa taṁ hoti ahanti vā mamanti vā asmīti vā, tampi tassa na hotī”ti.\nEvampi suññato lokaṁ avekkhati."}},{"id":"cnd19:55","sourceIds":["cnd19:55.1","cnd19:55.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Suññato lokaṁ avekkhassūti suññato lokaṁ avekkhassu paccavekkhassu dakkhassu tulehi tīrehi vibhāvehi vibhūtaṁ karohīti—\nsuññato lokaṁ avekkhassu."}},{"id":"cnd19:56","sourceIds":["cnd19:56.1","cnd19:56.2","cnd19:56.3","cnd19:56.4","cnd19:56.5","cnd19:56.6","cnd19:56.7","cnd19:56.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Mogharāja sadā satoti.\nMogharājāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.\nSadāti sabbakālaṁ …pe…\npacchime vayokhandhe.\nSatoti catūhi kāraṇehi sato—\nkāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…\nso vuccati satoti—\nmogharāja sadā sato."}},{"id":"cnd19:57","sourceIds":["cnd19:57.1","cnd19:57.2","cnd19:57.3","cnd19:57.4","cnd19:57.5","cnd19:57.6","cnd19:57.7","cnd19:57.8","cnd19:57.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Attānudiṭṭhiṁ ūhaccāti attānudiṭṭhi vuccati vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi.\nIdha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ,\nvedanaṁ …pe…\nsaññaṁ …\nsaṅkhāre …\nviññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.\nYā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyesaggāho viparītaggāho vipallāsaggāho micchāgāho ayāthāvakasmiṁ yāthāvakanti gāho yāvatā dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni, ayaṁ attānudiṭṭhi.\nAttānudiṭṭhiṁ ūhaccāti attānudiṭṭhiṁ ūhacca samūhacca uddharitvā samuddharitvā uppāṭayitvā samuppāṭayitvā pajahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṁ gametvāti—\nattānudiṭṭhiṁ ūhacca."}},{"id":"cnd19:58","sourceIds":["cnd19:58.1","cnd19:58.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ maccutaro siyāti evaṁ maccupi tareyyāsi, jarāpi tareyyāsi, maraṇampi tareyyāsi uttareyyāsi patareyyāsi samatikkameyyāsi vītivatteyyāsīti—\nevaṁ maccutaro siyā."}},{"id":"cnd19:59","sourceIds":["cnd19:59.1","cnd19:59.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ lokaṁ avekkhantanti evaṁ lokaṁ avekkhantaṁ paccavekkhantaṁ tulayantaṁ tīrayantaṁ vibhāvayantaṁ vibhūtaṁ karontanti—\nevaṁ lokaṁ avekkhantaṁ."}},{"id":"cnd19:60","sourceIds":["cnd19:60.1","cnd19:60.2","cnd19:60.3","cnd19:60.4","cnd19:60.5","cnd19:60.6","cnd19:60.7","cnd19:60.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Maccurājā na passatīti maccupi maccurājā, māropi maccurājā, maraṇampi maccurājā.\nNa passatīti maccurājā na passati na dakkhati nādhigacchati na vindati na paṭilabhati.\nVuttañhetaṁ bhagavatā—\n“seyyathāpi, bhikkhave, āraññiko migo araññe pavane caramāno vissattho gacchati vissattho tiṭṭhati vissattho nisīdati vissattho seyyaṁ kappeti.\nTaṁ kissa hetu?\nAnāpāthagato, bhikkhave, luddassa.\nEvameva kho, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu andhamakāsi māraṁ, apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato’."}},{"id":"cnd19:61","sourceIds":["cnd19:61.1","cnd19:61.2","cnd19:61.3","cnd19:61.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ …pe…\ntatiyaṁ jhānaṁ …\ncatutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu andhamakāsi māraṁ, apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato’."}},{"id":"cnd19:62","sourceIds":["cnd19:62.1","cnd19:62.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā, paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā, nānattasaññānaṁ amanasikārā, ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu andhamakāsi māraṁ, apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato’."}},{"id":"cnd19:63","sourceIds":["cnd19:63.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati …pe…."}},{"id":"cnd19:64","sourceIds":["cnd19:64.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati …pe…."}},{"id":"cnd19:65","sourceIds":["cnd19:65.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati …pe…."}},{"id":"cnd19:66","sourceIds":["cnd19:66.1","cnd19:66.2","cnd19:66.3","cnd19:66.4","cnd19:66.5","cnd19:66.6","cnd19:66.7","cnd19:66.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati;\npaññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu andhamakāsi māraṁ, apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato, tiṇṇo loke visattikan’ti.\nSo vissattho gacchati vissattho tiṭṭhati vissattho nisīdati vissattho seyyaṁ kappeti.\nTaṁ kissa hetu?\nAnāpāthagato bhikkhu pāpimato”ti—\nmaccurājā na passati.\nTenāha bhagavā—"}},{"id":"cnd19:67","sourceIds":["cnd19:67.1","cnd19:67.2","cnd19:67.3","cnd19:67.4","cnd19:67.5","cnd19:67.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Suññato lokaṁ avekkhassu,\nmogharāja sadā sato;\nAttānudiṭṭhiṁ ūhacca,\nevaṁ maccutaro siyā;\nEvaṁ lokaṁ avekkhantaṁ,\nmaccurājā na passatī”ti."}},{"id":"cnd19:68","sourceIds":["cnd19:68.1","cnd19:68.2","cnd19:68.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Saha gāthāpariyosānā …pe…\nsatthā me, bhante bhagavā, sāvakohamasmīti.\nMogharājamāṇavapucchāniddeso pannarasamo."}}]}],"sourceRevision":"afdafa92450cfe7573b280da50382888323666d2","sourceUrl":"https://suttacentral.net/cnd19/pli/ms","licence":"CC0 1.0","licenceUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","editionNote":"Full supplied source file; inherited abbreviations are preserved. Not a reconstructed expansion of every repetition. No Malay or Mandarin translation is implied."}
