{"id":"cnd23","title":"Khaggavisāṇasuttaniddesa","languageCodes":["pi"],"languageNotes":{"en":"Bhikkhu Sujato · CC0","pi":"Mahāsaṅgīti edition · SuttaCentral"},"chapters":[{"id":"cnd23","title":"Khaggavisāṇasuttaniddesa","units":[{"id":"cnd23:0","sourceIds":["cnd23:0.1","cnd23:0.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Cūḷaniddesa\nKhaggavisāṇasuttaniddesa"}},{"id":"cnd23:1.0","sourceIds":["cnd23:1.0.1"],"kind":"text","text":{"pi":"1. Paṭhamavagga"}},{"id":"cnd23:1","sourceIds":["cnd23:1.1","cnd23:1.2","cnd23:1.3","cnd23:1.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ,\nAviheṭhayaṁ aññatarampi tesaṁ;\nNa puttamiccheyya kuto sahāyaṁ,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:2","sourceIds":["cnd23:2.1","cnd23:2.2","cnd23:2.3","cnd23:2.4","cnd23:2.5","cnd23:2.6","cnd23:2.7","cnd23:2.8","cnd23:2.9","cnd23:2.10","cnd23:2.11","cnd23:2.12","cnd23:2.13","cnd23:2.14","cnd23:2.15"],"kind":"text","text":{"pi":"Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍanti.\nSabbesūti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ pariyādiyanavacanametaṁ—\nsabbesūti.\nBhūtesūti bhūtā vuccanti tasā ca thāvarā ca.\nTasāti yesaṁ tasitataṇhā appahīnā, yesañca bhayabheravā appahīnā.\nKiṅkāraṇā vuccanti tasā?\nTe tasanti uttasanti paritasanti bhāyanti santāsaṁ āpajjanti, taṅkāraṇā vuccanti tasā.\nThāvarāti yesaṁ tasitataṇhā pahīnā, yesañca bhayabheravā pahīnā.\nKiṅkāraṇā vuccanti thāvarā?\nTe na tasanti na uttasanti na paritasanti na bhāyanti na santāsaṁ āpajjanti, taṅkāraṇā vuccanti thāvarā.\nDaṇḍanti tayo daṇḍā—\nkāyadaṇḍo vacīdaṇḍo manodaṇḍo.\nTividhaṁ kāyaduccaritaṁ kāyadaṇḍo, catubbidhaṁ vacīduccaritaṁ vacīdaṇḍo, tividhaṁ manoduccaritaṁ manodaṇḍo.\nSabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍanti sabbesu bhūtesu daṇḍaṁ nidhāya nidahitvā.\nOropayitvā samoropayitvā nikkhipitvā paṭippassambhitvāti sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ."}},{"id":"cnd23:3","sourceIds":["cnd23:3.1","cnd23:3.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Aviheṭhayaṁ aññatarampi tesanti ekamekampi sattaṁ pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā anduyā vā rajjuyā vā aviheṭhayanto, sabbepi satte pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā anduyā vā rajjuyā vā aviheṭhayantoti—\naviheṭhayaṁ aññatarampi tesaṁ."}},{"id":"cnd23:4","sourceIds":["cnd23:4.1","cnd23:4.2","cnd23:4.3","cnd23:4.4","cnd23:4.5","cnd23:4.6","cnd23:4.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Na puttamiccheyya kuto sahāyanti.\nNāti paṭikkhepo;\nputtāti cattāro puttā—\natrajo putto, khettajo putto, dinnako putto, antevāsiko putto.\nSahāyanti sahāyā vuccanti yehi saha āgamanaṁ phāsu, gamanaṁ phāsu, gamanāgamanaṁ phāsu, ṭhānaṁ phāsu, nisajjanaṁ phāsu, sayanaṁ phāsu, ālapanaṁ phāsu, sallapanaṁ phāsu, ullapanaṁ phāsu, samullapanaṁ phāsu.\nNa puttamiccheyya kuto sahāyanti puttampi na iccheyya na sādiyeyya na patthayeyya na pihayeyya nābhijappeyya, kuto mittaṁ vā sandiṭṭhaṁ vā sambhattaṁ vā sahāyaṁ vā iccheyya sādiyeyya patthayeyya pihayeyya abhijappeyyāti—\nna puttamiccheyya kuto sahāyaṁ."}},{"id":"cnd23:5","sourceIds":["cnd23:5.1","cnd23:5.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Eko care khaggavisāṇakappoti.\nEkoti so paccekasambuddho pabbajjāsaṅkhātena eko, adutiyaṭṭhena eko, taṇhāya pahānaṭṭhena eko, ekantavītarāgoti eko, ekantavītadosoti eko, ekantavītamohoti eko, ekantanikkilesoti eko, ekāyanamaggaṁ gatoti eko, eko anuttaraṁ paccekasambodhiṁ abhisambuddhoti eko."}},{"id":"cnd23:6","sourceIds":["cnd23:6.1","cnd23:6.2","cnd23:6.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ so paccekasambuddho pabbajjāsaṅkhātena eko?\nSo paccekasambuddho sabbaṁ gharāvāsapalibodhaṁ chinditvā puttadārapalibodhaṁ chinditvā ñātipalibodhaṁ chinditvā sannidhipalibodhaṁ chinditvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitvā akiñcanabhāvaṁ upagantvā eko carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—\nevaṁ so paccekasambuddho pabbajjāsaṅkhātena eko."}},{"id":"cnd23:7","sourceIds":["cnd23:7.1","cnd23:7.2","cnd23:7.3","cnd23:7.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ so paccekasambuddho adutiyaṭṭhena eko?\nSo evaṁ pabbajito samāno eko araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni.\nSo eko gacchati, eko tiṭṭhati, eko nisīdati, eko seyyaṁ kappeti, eko gāmaṁ piṇḍāya pavisati, eko abhikkamati, eko paṭikkamati, eko raho nisīdati, eko caṅkamaṁ adhiṭṭhāti, eko carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—\nevaṁ so paccekasambuddho adutiyaṭṭhena eko."}},{"id":"cnd23:8","sourceIds":["cnd23:8.1","cnd23:8.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ so paccekasambuddho taṇhāya pahānaṭṭhena eko?\nSo evaṁ eko adutiyo appamatto ātāpī pahitatto viharanto mahāpadhānaṁ padahanto māraṁ sasenakaṁ namuciṁ kaṇhaṁ pamattabandhuṁ vidhametvā ca taṇhājāliniṁ visaritaṁ visattikaṁ pajahi vinodesi byantīakāsi anabhāvaṅgamesi."}},{"id":"cnd23:9","sourceIds":["cnd23:9.1","cnd23:9.2","cnd23:9.3","cnd23:9.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Taṇhādutiyo puriso,\ndīghamaddhāna saṁsaraṁ;\nItthabhāvaññathābhāvaṁ,\nsaṁsāraṁ nātivattati."}},{"id":"cnd23:10","sourceIds":["cnd23:10.1","cnd23:10.2","cnd23:10.3","cnd23:10.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Etamādīnavaṁ ñatvā,\nTaṇhaṁ dukkhassa sambhavaṁ;\nVītataṇho anādāno,\nSato bhikkhu paribbaje”ti."}},{"id":"cnd23:11","sourceIds":["cnd23:11.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ so paccekasambuddho taṇhāya pahānaṭṭhena eko."}},{"id":"cnd23:12","sourceIds":["cnd23:12.1","cnd23:12.2","cnd23:12.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ so paccekasambuddho ekantavītarāgoti eko?\nRāgassa pahīnattā ekantavītarāgoti eko, dosassa pahīnattā ekantavītadosoti eko, mohassa pahīnattā ekantavītamohoti eko, kilesānaṁ pahīnattā ekantanikkilesoti eko.\nEvaṁ so paccekasambuddho ekantavītarāgoti eko."}},{"id":"cnd23:13","sourceIds":["cnd23:13.1","cnd23:13.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ so paccekasambuddho ekāyanamaggaṁ gatoti eko?\nEkāyanamaggo vuccati cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo."}},{"id":"cnd23:14","sourceIds":["cnd23:14.1","cnd23:14.2","cnd23:14.3","cnd23:14.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ekāyanaṁ jātikhayantadassī,\nMaggaṁ pajānāti hitānukampī;\nEtena maggena tariṁsu pubbe,\nTarissanti ye ca taranti oghan”ti."}},{"id":"cnd23:15","sourceIds":["cnd23:15.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ so paccekasambuddho ekāyanamaggaṁ gatoti eko."}},{"id":"cnd23:16","sourceIds":["cnd23:16.1","cnd23:16.2","cnd23:16.3","cnd23:16.4","cnd23:16.5","cnd23:16.6","cnd23:16.7","cnd23:16.8","cnd23:16.9","cnd23:16.10","cnd23:16.11","cnd23:16.12","cnd23:16.13","cnd23:16.14","cnd23:16.15","cnd23:16.16","cnd23:16.17","cnd23:16.18","cnd23:16.19","cnd23:16.20","cnd23:16.21","cnd23:16.22","cnd23:16.23","cnd23:16.24","cnd23:16.25","cnd23:16.26","cnd23:16.27","cnd23:16.28","cnd23:16.29","cnd23:16.30","cnd23:16.31","cnd23:16.32","cnd23:16.33","cnd23:16.34","cnd23:16.35","cnd23:16.36","cnd23:16.37","cnd23:16.38","cnd23:16.39","cnd23:16.40","cnd23:16.41","cnd23:16.42","cnd23:16.43"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ so paccekasambuddho eko anuttaraṁ paccekasambodhiṁ abhisambuddhoti eko?\nBodhi vuccati catūsu maggesu ñāṇaṁ.\nPaññā paññindriyaṁ paññābalaṁ dhammavicayasambojjhaṅgo vīmaṁsā vipassanā sammādiṭṭhi.\nSo paccekasambuddho maggapaccekasambuddho ñāṇapaccekasambuddho “sabbe saṅkhārā aniccā”ti bujjhi,\n“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti bujjhi,\n“sabbe dhammā anattā”ti bujjhi,\n“avijjāpaccayā saṅkhārā”ti bujjhi,\n“saṅkhārapaccayā viññāṇan”ti bujjhi,\n“viññāṇapaccayā nāmarūpan”ti bujjhi,\n“nāmarūpapaccayā saḷāyatanan”ti bujjhi,\n“saḷāyatanapaccayā phasso”ti bujjhi,\n“phassapaccayā vedanā”ti bujjhi,\n“vedanāpaccayā taṇhā”ti bujjhi,\n“taṇhāpaccayā upādānan”ti bujjhi,\n“upādānapaccayā bhavo”ti bujjhi,\n“bhavapaccayā jātī”ti bujjhi,\n“jātipaccayā jarāmaraṇan”ti bujjhi;\n“avijjānirodhā saṅkhāranirodho”ti bujjhi,\n“saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho”ti bujjhi,\n“viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho”ti bujjhi,\n“nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho”ti bujjhi,\n“saḷāyatananirodhā phassanirodho”ti bujjhi,\n“phassanirodhā vedanānirodho”ti bujjhi,\n“vedanānirodhā taṇhānirodho”ti bujjhi,\n“taṇhānirodhā upādānanirodho”ti bujjhi,\n“upādānanirodhā bhavanirodho”ti bujjhi,\n“bhavanirodhā jātinirodho”ti bujjhi,\n“jātinirodhā jarāmaraṇanirodho”ti bujjhi;\n“idaṁ dukkhan”ti bujjhi,\n“ayaṁ dukkhasamudayo”ti bujjhi,\n“ayaṁ dukkhanirodho”ti bujjhi,\n“ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti bujjhi;\n“ime āsavā”ti bujjhi,\n“ayaṁ āsavasamudayo”ti bujjhi …pe…\n“ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā”ti bujjhi;\n“ime dhammā abhiññeyyā”ti bujjhi,\n“ime dhammā pahātabbā”ti bujjhi,\n“ime dhammā sacchikātabbā”ti bujjhi,\n“ime dhammā bhāvetabbā”ti bujjhi;\nchannaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca bujjhi,\npañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ samudayañca …pe… nissaraṇañca bujjhi,\ncatunnaṁ mahābhūtānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca bujjhi,\n“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti bujjhi."}},{"id":"cnd23:17","sourceIds":["cnd23:17.1","cnd23:17.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā yaṁ bujjhitabbaṁ anubujjhitabbaṁ paṭibujjhitabbaṁ sambujjhitabbaṁ adhigantabbaṁ phassitabbaṁ sacchikātabbaṁ, sabbaṁ taṁ tena paccekabodhiñāṇena bujjhi anubujjhi paṭibujjhi sambujjhi adhigacchi phassesi sacchākāsīti evaṁ so paccekasambuddho eko anuttaraṁ paccekasambodhiṁ abhisambuddhoti—\neko."}},{"id":"cnd23:18","sourceIds":["cnd23:18.1","cnd23:18.2","cnd23:18.3","cnd23:18.4","cnd23:18.5","cnd23:18.6","cnd23:18.7","cnd23:18.8","cnd23:18.9","cnd23:18.10","cnd23:18.11","cnd23:18.12","cnd23:18.13","cnd23:18.14","cnd23:18.15","cnd23:18.16","cnd23:18.17","cnd23:18.18","cnd23:18.19","cnd23:18.20","cnd23:18.21","cnd23:18.22","cnd23:18.23","cnd23:18.24","cnd23:18.25","cnd23:18.26","cnd23:18.27","cnd23:18.28","cnd23:18.29","cnd23:18.30","cnd23:18.31"],"kind":"text","text":{"pi":"Careti aṭṭha cariyāyo—\niriyāpathacariyā, āyatanacariyā, saticariyā, samādhicariyā, ñāṇacariyā, maggacariyā, patticariyā, lokatthacariyā.\nIriyāpathacariyāti catūsu iriyāpathesu.\nĀyatanacariyāti chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu.\nSaticariyāti catūsu satipaṭṭhānesu.\nSamādhicariyāti catūsu jhānesu.\nÑāṇacariyāti catūsu ariyasaccesu.\nMaggacariyāti catūsu ariyamaggesu.\nPatticariyāti catūsu sāmaññaphalesu.\nLokatthacariyāti tathāgatesu arahantesu sammāsambuddhesu padesato paccekasambuddhesu padesato sāvakesu.\nIriyāpathacariyā ca paṇidhisampannānaṁ,\nāyatanacariyā ca indriyesu guttadvārānaṁ,\nsaticariyā ca appamādavihārīnaṁ,\nsamādhicariyā ca adhicittamanuyuttānaṁ,\nñāṇacariyā ca buddhisampannānaṁ,\nmaggacariyā ca sammāpaṭipannānaṁ,\npatticariyā ca adhigataphalānaṁ,\nlokatthacariyā ca tathāgatānaṁ arahantānaṁ sammāsambuddhānaṁ padesato paccekabuddhānaṁ padesato sāvakānaṁ.\nImā aṭṭha cariyāyo.\nAparāpi aṭṭha cariyāyo—\nadhimuccanto saddhāya carati,\npaggaṇhanto vīriyena carati,\nupaṭṭhāpento satiyā carati,\navikkhepaṁ karonto samādhinā carati,\npajānanto paññāya carati,\nvijānanto viññāṇacariyāya carati.\nEvaṁ paṭipannassa kusalā dhammā āyāpentīti—\nāyatanacariyāya carati.\nEvaṁ paṭipanno visesamadhigacchatīti—\nvisesacariyāya carati.\nImā aṭṭha cariyāyo."}},{"id":"cnd23:19","sourceIds":["cnd23:19.1","cnd23:19.2","cnd23:19.3","cnd23:19.4","cnd23:19.5","cnd23:19.6","cnd23:19.7","cnd23:19.8","cnd23:19.9","cnd23:19.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Aparāpi aṭṭha cariyāyo—\ndassanacariyā ca sammādiṭṭhiyā,\nabhiniropanacariyā ca sammāsaṅkappassa,\npariggahacariyā ca sammāvācāya,\nsamuṭṭhānacariyā ca sammākammantassa,\nvodānacariyā ca sammāājīvassa,\npaggahacariyā ca sammāvāyāmassa,\nupaṭṭhānacariyā ca sammāsatiyā,\navikkhepacariyā ca sammāsamādhissa.\nImā aṭṭha cariyāyo."}},{"id":"cnd23:20","sourceIds":["cnd23:20.1","cnd23:20.2","cnd23:20.3","cnd23:20.4","cnd23:20.5","cnd23:20.6","cnd23:20.7","cnd23:20.8","cnd23:20.9","cnd23:20.10","cnd23:20.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Khaggavisāṇakappoti yathā khaggassa nāma visāṇaṁ ekaṁ hoti adutiyaṁ, evameva so paccekasambuddho takkappo tassadiso tappaṭibhāgo.\nYathā atiloṇaṁ vuccati loṇakappo,\natitittakaṁ vuccati tittakappo,\natimadhuraṁ vuccati madhurakappo,\natiuṇhaṁ vuccati aggikappo,\natisītalaṁ vuccati himakappo,\nmahāudakakkhandho vuccati samuddakappo,\nmahābhiññābalappatto sāvako vuccati satthukappoti;\nevameva so paccekasambuddho tattha takkappo tassadiso tappaṭibhāgo eko adutiyo muttabandhano sammā loke carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—\neko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:21","sourceIds":["cnd23:21.1","cnd23:21.2","cnd23:21.3","cnd23:21.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ,\nAviheṭhayaṁ aññatarampi tesaṁ;\nNa puttamiccheyya kuto sahāyaṁ,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:22","sourceIds":["cnd23:22.1","cnd23:22.2","cnd23:22.3","cnd23:22.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Saṁsaggajātassa bhavanti snehā,\nSnehanvayaṁ dukkhamidaṁ pahoti;\nĀdīnavaṁ snehajaṁ pekkhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:23","sourceIds":["cnd23:23.1","cnd23:23.2","cnd23:23.3","cnd23:23.4","cnd23:23.5","cnd23:23.6","cnd23:23.7","cnd23:23.8","cnd23:23.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Saṁsaggajātassa bhavanti snehāti.\nSaṁsaggāti dve saṁsaggā—\ndassanasaṁsaggo ca savanasaṁsaggo ca.\nKatamo dassanasaṁsaggo?\nIdhekacco passati itthiṁ vā kumāriṁ vā abhirūpaṁ dassanīyaṁ pāsādikaṁ paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgataṁ.\nDisvā passitvā anubyañjanaso nimittaṁ gaṇhāti—\nkesā vā sobhanā mukhaṁ vā sobhanaṁ akkhī vā sobhanā kaṇṇā vā sobhanā nāsā vā sobhanā oṭṭhā vā sobhanā dantā vā sobhanā mukhaṁ vā sobhanaṁ gīvā vā sobhanā thanā vā sobhanā uraṁ vā sobhanaṁ udaraṁ vā sobhanaṁ kaṭi vā sobhanā ūrū vā sobhanā jaṅghā vā sobhanā hatthā vā sobhanā pādā vā sobhanā aṅguliyo vā sobhanā nakhā vā sobhanāti.\nDisvā passitvā abhinandati abhivadati abhipattheti anuppādeti anubandhati rāgabandhanaṁ—\nayaṁ dassanasaṁsaggo."}},{"id":"cnd23:24","sourceIds":["cnd23:24.1","cnd23:24.2","cnd23:24.3","cnd23:24.4","cnd23:24.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamo savanasaṁsaggo?\nIdhekacco suṇāti—\n“asukasmiṁ nāma gāme vā nigame vā itthī vā kumārī vā abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā”ti.\nSutvā suṇitvā abhinandati abhivadati abhipattheti anuppādeti anubandhati rāgabandhanaṁ—\nayaṁ savanasaṁsaggo."}},{"id":"cnd23:25","sourceIds":["cnd23:25.1","cnd23:25.2","cnd23:25.3","cnd23:25.4","cnd23:25.5","cnd23:25.6","cnd23:25.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Snehāti dve snehā—\ntaṇhāsneho ca diṭṭhisneho ca.\nKatamo taṇhāsneho?\nYāvatā taṇhāsaṅkhātena sīmakataṁ mariyādikataṁ odhikataṁ pariyantakataṁ pariggahitaṁ mamāyitaṁ—\nidaṁ mama, etaṁ mama, ettakaṁ mama, ettāvatā mama.\nMama rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā attharaṇā pāvuraṇā dāsidāsā ajeḷakā kukkuṭasūkarā hatthigavāssavaḷavā khettaṁ vatthu hiraññaṁ suvaṇṇaṁ gāmanigamarājadhāniyo raṭṭhañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca, kevalampi mahāpathaviṁ taṇhāvasena mamāyati, yāvatā aṭṭhasataṁ taṇhāvicaritaṁ—\nayaṁ taṇhāsneho."}},{"id":"cnd23:26","sourceIds":["cnd23:26.1","cnd23:26.2","cnd23:26.3","cnd23:26.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamo diṭṭhisneho?\nVīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi, dasavatthukā micchādiṭṭhi, dasavatthukā antaggāhikādiṭṭhi.\nYā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyesaggāho viparītaggāho vipallāsaggāho micchāgāho ayāthāvakasmiṁ yāthāvakanti gāho, yāvatā dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni—\nayaṁ diṭṭhisneho."}},{"id":"cnd23:27","sourceIds":["cnd23:27.1","cnd23:27.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Saṁsaggajātassa bhavanti snehāti dassanasaṁsaggapaccayā ca savanasaṁsaggapaccayā ca taṇhāsneho ca diṭṭhisneho ca bhavanti sambhavanti jāyanti sañjāyanti nibbattanti abhinibbattanti pātubhavantīti—\nsaṁsaggajātassa bhavanti snehā."}},{"id":"cnd23:28","sourceIds":["cnd23:28.1","cnd23:28.2","cnd23:28.3","cnd23:28.4","cnd23:28.5","cnd23:28.6","cnd23:28.7","cnd23:28.8","cnd23:28.9","cnd23:28.10","cnd23:28.11","cnd23:28.12","cnd23:28.13"],"kind":"text","text":{"pi":"Snehanvayaṁ dukkhamidaṁ pahotīti.\nSnehoti dve snehā—\ntaṇhāsneho ca diṭṭhisneho ca …pe…\nayaṁ taṇhāsneho …pe…\nayaṁ diṭṭhisneho.\nDukkhamidaṁ pahotīti idhekacco kāyena duccaritaṁ carati, vācāya duccaritaṁ carati, manasā duccaritaṁ carati, pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti, paripanthepi tiṭṭhati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati.\nTamenaṁ gahetvā rañño dassenti—\n“ayaṁ, deva, coro āgucārī.\nImassa yaṁ icchasi taṁ daṇḍaṁ paṇehī”ti.\nTamenaṁ rājā taṁ paribhāsati.\nSo paribhāsapaccayāpi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.\nEtaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto jātaṁ?\nTassa snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṁ."}},{"id":"cnd23:29","sourceIds":["cnd23:29.1","cnd23:29.2","cnd23:29.3","cnd23:29.4","cnd23:29.5","cnd23:29.6","cnd23:29.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Ettakenapi rājā na tussati.\nTamenaṁ rājā bandhāpeti—\nandubandhanena vā rajjubandhanena vā saṅkhalikabandhanena vā vettabandhanena vā latābandhanena vā pakkhepabandhanena vā parikkhepabandhanena vā gāmabandhanena vā nigamabandhanena vā nagarabandhanena vā raṭṭhabandhanena vā janapadabandhanena vā, antamaso savacanīyampi karoti—\n“na te labbhā ito pakkamitun”ti.\nSo bandhanapaccayāpi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.\nEtaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto jātaṁ?\nTassa snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṁ."}},{"id":"cnd23:30","sourceIds":["cnd23:30.1","cnd23:30.2","cnd23:30.3","cnd23:30.4","cnd23:30.5","cnd23:30.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Ettakenapi rājā na tussati.\nTamenaṁ rājā tasseva dhanaṁ āharāpeti—\nsataṁ vā sahassaṁ vā satasahassaṁ vā.\nSo dhanajānipaccayāpi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.\nEtaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto jātaṁ?\nTassa snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṁ."}},{"id":"cnd23:31","sourceIds":["cnd23:31.1","cnd23:31.2","cnd23:31.3","cnd23:31.4","cnd23:31.5","cnd23:31.6","cnd23:31.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Ettakenapi rājā na tussati.\nTamenaṁ rājā vividhā kammakāraṇā kārāpeti—\nkasāhipi tāḷeti, vettehipi tāḷeti, aḍḍhadaṇḍakehipi tāḷeti, hatthampi chindati, pādampi chindati, hatthapādampi chindati, kaṇṇampi chindati, nāsampi chindati, kaṇṇanāsampi chindati, bilaṅgathālikampi karoti, saṅkhamuṇḍikampi karoti, rāhumukhampi karoti, jotimālikampi karoti, hatthapajjotikampi karoti, erakavattikampi karoti, cīrakavāsikampi karoti, eṇeyyakampi karoti, baḷisamaṁsikampi karoti, kahāpaṇikampi karoti, khārāpatacchikampi karoti, palighaparivattikampi karoti, palālapīṭhakampi karoti, tattenapi telena osiñcati, sunakhehipi khādāpeti, jīvantampi sūle uttāseti, asināpi sīsaṁ chindati.\nSo kammakāraṇapaccayāpi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.\nEtaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto jātaṁ?\nTassa snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṁ.\nRājā imesaṁ catunnaṁ daṇḍānaṁ issaro."}},{"id":"cnd23:32","sourceIds":["cnd23:32.1","cnd23:32.2","cnd23:32.3","cnd23:32.4","cnd23:32.5","cnd23:32.6","cnd23:32.7"],"kind":"text","text":{"pi":"So sakena kammena kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.\nTamenaṁ nirayapālā pañcavidhabandhanaṁ nāma kammakāraṇaṁ karonti—\ntattaṁ ayokhilaṁ hatthe gamenti, tattaṁ ayokhilaṁ dutiye hatthe gamenti, tattaṁ ayokhilaṁ pāde gamenti, tattaṁ ayokhilaṁ dutiye pāde gamenti, tattaṁ ayokhilaṁ majjhe urasmiṁ gamenti.\nSo tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedeti;\nna ca tāva kālaṁ karoti yāva na taṁ pāpakammaṁ byantīhoti.\nEtaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto jātaṁ?\nTassa snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṁ."}},{"id":"cnd23:33","sourceIds":["cnd23:33.1","cnd23:33.2","cnd23:33.3","cnd23:33.4","cnd23:33.5","cnd23:33.6","cnd23:33.7","cnd23:33.8","cnd23:33.9","cnd23:33.10","cnd23:33.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Tamenaṁ nirayapālā saṁvesetvā kuṭhārīhi tacchanti …pe…\ntamenaṁ nirayapālā uddhampādaṁ adhosiraṁ gahetvā vāsīhi tacchanti.\nTamenaṁ nirayapālā rathe yojetvā ādittāya pathaviyā sampajjalitāya sajotibhūtāya sārentipi paccāsārentipi.\nTamenaṁ nirayapālā mahantaṁ aṅgārapabbataṁ ādittaṁ sampajjalitaṁ sajotibhūtaṁ āropentipi oropentipi.\nTamenaṁ nirayapālā uddhampādaṁ adhosiraṁ gahetvā tattāya lohakumbhiyā pakkhipanti ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya.\nSo tattha pheṇuddehakaṁ paccati.\nSo tattha pheṇuddehakaṁ paccamāno sakimpi uddhaṁ gacchati, sakimpi adho gacchati, sakimpi tiriyaṁ gacchati.\nSo tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedeti;\nna ca tāva kālaṁ karoti yāva na taṁ pāpakammaṁ byantīhoti.\nEtaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto jātaṁ?\nTassa snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṁ."}},{"id":"cnd23:34","sourceIds":["cnd23:34.1","cnd23:34.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tamenaṁ nirayapālā mahāniraye pakkhipanti.\nSo kho pana mahānirayo—"}},{"id":"cnd23:35","sourceIds":["cnd23:35.1","cnd23:35.2","cnd23:35.3","cnd23:35.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Catukkaṇṇo catudvāro,\nvibhatto bhāgaso mito;\nAyopākārapariyanto,\nayasā paṭikujjito."}},{"id":"cnd23:36","sourceIds":["cnd23:36.1","cnd23:36.2","cnd23:36.3","cnd23:36.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tassa ayomayā bhūmi,\njalitā tejasā yutā;\nSamantā yojanasataṁ,\npharitvā tiṭṭhati sabbadā."}},{"id":"cnd23:37","sourceIds":["cnd23:37.1","cnd23:37.2","cnd23:37.3","cnd23:37.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Kadariyātapanā ghorā,\naccimanto durāsadā;\nLomahaṁsanarūpā ca,\nbhesmā paṭibhayā dukhā."}},{"id":"cnd23:38","sourceIds":["cnd23:38.1","cnd23:38.2","cnd23:38.3","cnd23:38.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Puratthimāya ca bhittiyā,\naccikkhandho samuṭṭhito;\nḌahanto pāpakammante,\npacchimāya paṭihaññati."}},{"id":"cnd23:39","sourceIds":["cnd23:39.1","cnd23:39.2","cnd23:39.3","cnd23:39.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Pacchimāya ca bhittiyā,\naccikkhandho samuṭṭhito;\nḌahanto pāpakammante,\npurimāya paṭihaññati."}},{"id":"cnd23:40","sourceIds":["cnd23:40.1","cnd23:40.2","cnd23:40.3","cnd23:40.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Dakkhiṇāya ca bhittiyā,\naccikkhandho samuṭṭhito;\nḌahanto pāpakammante,\nuttarāya paṭihaññati."}},{"id":"cnd23:41","sourceIds":["cnd23:41.1","cnd23:41.2","cnd23:41.3","cnd23:41.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Uttarāya ca bhittiyā,\naccikkhandho samuṭṭhito;\nḌahanto pāpakammante,\ndakkhiṇāya paṭihaññati."}},{"id":"cnd23:42","sourceIds":["cnd23:42.1","cnd23:42.2","cnd23:42.3","cnd23:42.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Heṭṭhato ca samuṭṭhāya,\naccikkhandho bhayānako;\nḌahanto pāpakammante,\nchadanasmiṁ paṭihaññati."}},{"id":"cnd23:43","sourceIds":["cnd23:43.1","cnd23:43.2","cnd23:43.3","cnd23:43.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Chadanamhā samuṭṭhāya,\naccikkhandho bhayānako;\nḌahanto pāpakammante,\nbhūmiyaṁ paṭihaññati."}},{"id":"cnd23:44","sourceIds":["cnd23:44.1","cnd23:44.2","cnd23:44.3","cnd23:44.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ayokapālamādittaṁ,\nsantattaṁ jalitaṁ yathā;\nEvaṁ avīcinirayo,\nheṭṭhā upari passato."}},{"id":"cnd23:45","sourceIds":["cnd23:45.1","cnd23:45.2","cnd23:45.3","cnd23:45.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha sattā mahāluddā,\nmahākibbisakārino;\nAccantapāpakammantā,\npaccanti na ca miyyare."}},{"id":"cnd23:46","sourceIds":["cnd23:46.1","cnd23:46.2","cnd23:46.3","cnd23:46.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Jātavedasamo kāyo,\ntesaṁ nirayavāsinaṁ;\nPassa kammānaṁ daḷhattaṁ,\nna bhasmā hoti napi masi."}},{"id":"cnd23:47","sourceIds":["cnd23:47.1","cnd23:47.2","cnd23:47.3","cnd23:47.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Puratthimenapi dhāvanti,\ntato dhāvanti pacchimaṁ;\nUttarenapi dhāvanti,\ntato dhāvanti dakkhiṇaṁ."}},{"id":"cnd23:48","sourceIds":["cnd23:48.1","cnd23:48.2","cnd23:48.3","cnd23:48.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Yaṁ yaṁ disaṁ padhāvanti,\ntaṁ taṁ dvāraṁ pidhīyati;\nAbhinikkhamitāsā te,\nsattā mokkhagavesino."}},{"id":"cnd23:49","sourceIds":["cnd23:49.1","cnd23:49.2","cnd23:49.3","cnd23:49.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Na te tato nikkhamituṁ,\nlabhanti kammapaccayā;\nTesañca pāpakammantaṁ,\navipakkaṁ kataṁ bahunti."}},{"id":"cnd23:50","sourceIds":["cnd23:50.1","cnd23:50.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Etaṁ bhayaṁ dukkhaṁ domanassaṁ kuto jātaṁ?\nTassa snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṁ."}},{"id":"cnd23:51","sourceIds":["cnd23:51.1","cnd23:51.2","cnd23:51.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Yāni ca nerayikāni dukkhāni yāni ca tiracchānayonikāni dukkhāni yāni ca pettivisayikāni dukkhāni yāni ca mānusikāni dukkhāni, tāni kuto jātāni kuto sañjātāni kuto nibbattāni kuto abhinibbattāni kuto pātubhūtāni?\nTassa snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca bhavanti sambhavanti jāyanti sañjāyanti nibbattanti abhinibbattanti pātubhavantīti—\nsnehanvayaṁ dukkhamidaṁ pahoti."}},{"id":"cnd23:52","sourceIds":["cnd23:52.1","cnd23:52.2","cnd23:52.3","cnd23:52.4","cnd23:52.5","cnd23:52.6","cnd23:52.7","cnd23:52.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Ādīnavaṁ snehajaṁ pekkhamānoti.\nSnehoti dve snehā—\ntaṇhāsneho ca diṭṭhisneho ca …pe…\nayaṁ taṇhāsneho …pe…\nayaṁ diṭṭhisneho.\nĀdīnavaṁ snehajaṁ pekkhamānoti taṇhāsneho ca diṭṭhisneho ca ādīnavaṁ snehajaṁ pekkhamāno dakkhamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamānoti—\nādīnavaṁ snehajaṁ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:53","sourceIds":["cnd23:53.1","cnd23:53.2","cnd23:53.3","cnd23:53.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Saṁsaggajātassa bhavanti snehā,\nSnehanvayaṁ dukkhamidaṁ pahoti;\nĀdīnavaṁ snehajaṁ pekkhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:54","sourceIds":["cnd23:54.1","cnd23:54.2","cnd23:54.3","cnd23:54.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Mitte suhajje anukampamāno,\nHāpeti atthaṁ paṭibaddhacitto;\nEtaṁ bhayaṁ santhave pekkhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:55","sourceIds":["cnd23:55.1","cnd23:55.2","cnd23:55.3","cnd23:55.4","cnd23:55.5","cnd23:55.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Mitte suhajje anukampamāno, hāpeti atthaṁ paṭibaddhacittoti.\nMittāti dve mittā—\nagārikamitto ca anāgārikamitto ca.\nKatamo agārikamitto?\nIdhekacco duddadaṁ dadāti, duccajaṁ cajati, dukkaraṁ karoti, dukkhamaṁ khamati, guyhamassa ācikkhati, guyhamassa parigūhati, āpadāsu na vijahati, jīvitampissa atthāya pariccattaṁ hoti, khīṇe nātimaññati—\nayaṁ agārikamitto."}},{"id":"cnd23:56","sourceIds":["cnd23:56.1","cnd23:56.2","cnd23:56.3","cnd23:56.4","cnd23:56.5","cnd23:56.6","cnd23:56.7","cnd23:56.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamo anāgārikamitto?\nIdha bhikkhu piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca vattā ca vacanakkhamo ca gambhīrañca kathaṁ kattā, no ca aṭṭhāne niyojeti adhisīle samādapeti, catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvanānuyoge samādapeti, catunnaṁ sammappadhānānaṁ …pe…\ncatunnaṁ iddhipādānaṁ …\npañcannaṁ indriyānaṁ …\npañcannaṁ balānaṁ …\nsattannaṁ bojjhaṅgānaṁ …\nariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa bhāvanānuyoge samādapeti—\nayaṁ anāgārikamitto."}},{"id":"cnd23:57","sourceIds":["cnd23:57.1","cnd23:57.2","cnd23:57.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Suhajjā vuccanti yehi saha āgamanaṁ phāsu gamanaṁ phāsu ṭhānaṁ phāsu nisajjanaṁ phāsu sayanaṁ phāsu ālapanaṁ phāsu sallapanaṁ phāsu ullapanaṁ phāsu samullapanaṁ phāsu.\nMitte suhajje anukampamāno hāpeti atthanti mitte ca suhajje ca sandiṭṭhe ca sambhatte ca sahāye ca anukampamāno anupekkhamāno anugaṇhamāno attatthampi paratthampi ubhayatthampi hāpeti, diṭṭhadhammikampi atthaṁ hāpeti, samparāyikampi atthaṁ hāpeti, paramatthampi hāpeti pahāpeti parihāpeti paridhaṁseti parivajjeti antaradhāpetīti—\nmitte suhajje anukampamāno hāpeti atthaṁ."}},{"id":"cnd23:58","sourceIds":["cnd23:58.1","cnd23:58.2","cnd23:58.3","cnd23:58.4","cnd23:58.5","cnd23:58.6","cnd23:58.7","cnd23:58.8","cnd23:58.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Paṭibaddhacittoti dvīhi kāraṇehi paṭibaddhacitto hoti—\nattānaṁ vā nīcaṁ ṭhapento paraṁ uccaṁ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti, attānaṁ vā uccaṁ ṭhapento paraṁ nīcaṁ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti.\nKathaṁ attānaṁ nīcaṁ ṭhapento paraṁ uccaṁ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti?\nTumhe me bahūpakārā, ahaṁ tumhe nissāya labhāmi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ.\nYampi me aññe dātuṁ vā kātuṁ vā maññanti tumhe nissāya tumhe sampassantā.\nYampi me porāṇaṁ mātāpettikaṁ nāmagottaṁ, tampi me antarahitaṁ.\nTumhehi ahaṁ ñāyāmi—\nasukassa kulupako, asukāya kulupakoti.\nEvaṁ attānaṁ nīcaṁ ṭhapento paraṁ uccaṁ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti."}},{"id":"cnd23:59","sourceIds":["cnd23:59.1","cnd23:59.2","cnd23:59.3","cnd23:59.4","cnd23:59.5","cnd23:59.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ attānaṁ uccaṁ ṭhapento paraṁ nīcaṁ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti?\nAhaṁ tumhākaṁ bahūpakāro, tumhe maṁ āgamma buddhaṁ saraṇaṁ gatā, dhammaṁ saraṇaṁ gatā, saṅghaṁ saraṇaṁ gatā, pāṇātipātā paṭiviratā, adinnādānā paṭiviratā, kāmesumicchācārā paṭiviratā, musāvādā paṭiviratā, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā;\nahaṁ tumhākaṁ uddesaṁ demi, paripucchaṁ demi, uposathaṁ ācikkhāmi, navakammaṁ adhiṭṭhāmi.\nAtha pana tumhe maṁ ujjhitvā aññe sakkarotha garuṁ karotha mānetha pūjethāti.\nEvaṁ attānaṁ uccaṁ ṭhapento paraṁ nīcaṁ ṭhapento paṭibaddhacitto hotīti—\nmitte suhajje anukampamāno, hāpeti atthaṁ paṭibaddhacitto."}},{"id":"cnd23:60","sourceIds":["cnd23:60.1","cnd23:60.2","cnd23:60.3","cnd23:60.4","cnd23:60.5","cnd23:60.6","cnd23:60.7","cnd23:60.8","cnd23:60.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Etaṁ bhayaṁ santhave pekkhamānoti.\nBhayanti jātibhayaṁ jarābhayaṁ byādhibhayaṁ maraṇabhayaṁ rājabhayaṁ corabhayaṁ aggibhayaṁ udakabhayaṁ attānuvādabhayaṁ parānuvādabhayaṁ daṇḍabhayaṁ duggatibhayaṁ ūmibhayaṁ kumbhilabhayaṁ āvaṭṭabhayaṁ susumārabhayaṁ ājīvikabhayaṁ asilokabhayaṁ parisasārajjabhayaṁ madanabhayaṁ bhayānakaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso cetaso ubbego utrāso.\nSanthaveti dve santhavā—\ntaṇhāsanthavo ca diṭṭhisanthavo ca …pe…\nayaṁ taṇhāsanthavo …pe…\nayaṁ diṭṭhisanthavo.\nEtaṁ bhayaṁ santhave pekkhamānoti etaṁ bhayaṁ santhave pekkhamāno dakkhamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamānoti—\netaṁ bhayaṁ santhave pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:61","sourceIds":["cnd23:61.1","cnd23:61.2","cnd23:61.3","cnd23:61.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Mitte suhajje anukampamāno,\nHāpeti atthaṁ paṭibaddhacitto;\nEtaṁ bhayaṁ santhave pekkhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:62","sourceIds":["cnd23:62.1","cnd23:62.2","cnd23:62.3","cnd23:62.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Vaṁso visālova yathā visatto,\nPuttesu dāresu ca yā apekkhā;\nVaṁsakkaḷīrova asajjamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:63","sourceIds":["cnd23:63.1","cnd23:63.2","cnd23:63.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Vaṁso visālova yathā visattoti vaṁso vuccati veḷugumbo.\nYathā veḷugumbasmiṁ porāṇakā vaṁsā sattā visattā āsattā laggā laggitā palibuddhā, evameva visattikā vuccati taṇhā.\nYo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandī nandirāgo cittassa sārāgo icchā mucchā ajjhosānaṁ gedho paligedho saṅgo paṅko ejā māyā janikā sañjananī sibbinī jālinī saritā visattikā suttaṁ visaṭā āyūhanī dutiyā paṇidhi bhavanetti vanaṁ vanatho santhavo sineho apekkhā paṭibandhu āsā āsīsanā āsīsitattaṁ rūpāsā saddāsā gandhāsā rasāsā phoṭṭhabbāsā lābhāsā dhanāsā puttāsā jīvitāsā jappā pajappā abhijappā jappanā jappitattaṁ loluppaṁ loluppāyanā loluppāyitattaṁ pucchañjikatā sādhukamyatā adhammarāgo visamalobho nikanti nikāmanā patthanā pihanā sampatthanā kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā rūpataṇhā arūpataṇhā nirodhataṇhā rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā ogho yogo gantho upādānaṁ āvaraṇaṁ nīvaraṇaṁ chadanaṁ bandhanaṁ upakkileso anusayo pariyuṭṭhānaṁ latā vevicchaṁ dukkhamūlaṁ dukkhanidānaṁ dukkhappabhavo mārapāso mārabaḷisaṁ māravisayo māranivāso mārabandhanaṁ taṇhānadī taṇhājālaṁ taṇhāgaddulaṁ taṇhāsamuddo abhijjhā lobho akusalamūlaṁ."}},{"id":"cnd23:64","sourceIds":["cnd23:64.1","cnd23:64.2","cnd23:64.3","cnd23:64.4","cnd23:64.5","cnd23:64.6","cnd23:64.7","cnd23:64.8","cnd23:64.9","cnd23:64.10","cnd23:64.11","cnd23:64.12","cnd23:64.13"],"kind":"text","text":{"pi":"Visattikāti kenaṭṭhena visattikā?\nVisālāti visattikā visatāti visattikā,\nvisaṭāti visattikā,\nvisamāti visattikā,\nvisakkatīti visattikā,\nvisaṁharatīti visattikā,\nvisaṁvādikāti visattikā,\nvisamūlāti visattikā,\nvisaphalāti visattikā,\nvisaparibhogāti visattikā.\nVisālā vā pana taṇhā rūpe sadde gandhe rase phoṭṭhabbe kule gaṇe āvāse lābhe yase pasaṁsāya sukhe cīvare piṇḍapāte senāsane gilānapaccayabhesajjaparikkhāre kāmadhātuyā rūpadhātuyā arūpadhātuyā kāmabhave rūpabhave arūpabhave saññābhave asaññābhave nevasaññānāsaññābhave ekavokārabhave catuvokārabhave pañcavokārabhave atīte anāgate paccuppanne diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu visatā vitthatāti—\nvisattikāti—\nvaṁso visālova yathā visatto."}},{"id":"cnd23:65","sourceIds":["cnd23:65.1","cnd23:65.2","cnd23:65.3","cnd23:65.4","cnd23:65.5","cnd23:65.6","cnd23:65.7","cnd23:65.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Puttesu dāresu ca yā apekkhāti.\nPuttāti cattāro puttā—\natrajo putto,\nkhettajo putto, dinnako putto, antevāsiko putto.\nDārā vuccanti bhariyāyo.\nApekkhā vuccanti taṇhā.\nYo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlanti—\nputtesu dāresu ca yā apekkhā."}},{"id":"cnd23:66","sourceIds":["cnd23:66.1","cnd23:66.2","cnd23:66.3","cnd23:66.4","cnd23:66.5","cnd23:66.6","cnd23:66.7","cnd23:66.8","cnd23:66.9","cnd23:66.10","cnd23:66.11","cnd23:66.12","cnd23:66.13","cnd23:66.14","cnd23:66.15","cnd23:66.16","cnd23:66.17","cnd23:66.18","cnd23:66.19","cnd23:66.20","cnd23:66.21","cnd23:66.22","cnd23:66.23","cnd23:66.24","cnd23:66.25","cnd23:66.26","cnd23:66.27","cnd23:66.28","cnd23:66.29","cnd23:66.30","cnd23:66.31","cnd23:66.32","cnd23:66.33","cnd23:66.34","cnd23:66.35","cnd23:66.36","cnd23:66.37"],"kind":"text","text":{"pi":"Vaṁsakkaḷīrova asajjamānoti vaṁso vuccati veḷugumbo.\nYathā veḷugumbasmiṁ taruṇakā kaḷīrakā asattā alaggā agadhitā apalibuddhā nikkhantā nissaṭā vippamuttā evameva.\nSajjāti dve sajjanā—\ntaṇhāsajjanā ca diṭṭhisajjanā ca …pe…\nayaṁ taṇhāsajjanā …pe…\nayaṁ diṭṭhisajjanā.\nTassa paccekasambuddhassa taṇhāsajjanā pahīnā, diṭṭhisajjanā paṭinissaṭṭhā.\nTaṇhāsajjanāya pahīnattā diṭṭhisajjanāya paṭinissaṭṭhattā so paccekasambuddho rūpe na sajjati sadde na sajjati gandhe na sajjati rase na sajjati phoṭṭhabbe na sajjati kule …pe…\ngaṇe …\nāvāse …\nlābhe …\nyase …\npasaṁsāya …\nsukhe …\ncīvare …\npiṇḍapāte …\nsenāsane …\ngilānapaccayabhesajjaparikkhāre …\nkāmadhātuyā …\nrūpadhātuyā …\narūpadhātuyā …\nkāmabhave …\nrūpabhave …\narūpabhave …\nsaññābhave …\nasaññābhave …\nnevasaññānāsaññābhave …\nekavokārabhave …\ncatuvokārabhave …\npañcavokārabhave …\natīte …\nanāgate …\npaccuppanne …\ndiṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu na sajjati na gaṇhāti na bajjhati na palibajjhati na mucchati;\nnikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—\nvaṁsakkaḷīrova asajjamāno, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:67","sourceIds":["cnd23:67.1","cnd23:67.2","cnd23:67.3","cnd23:67.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vaṁso visālova yathā visatto,\nPuttesu dāresu ca yā apekkhā;\nVaṁsakkaḷīrova asajjamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:68","sourceIds":["cnd23:68.1","cnd23:68.2","cnd23:68.3","cnd23:68.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Migo araññamhi yathā abaddho,\nYenicchakaṁ gacchati gocarāya;\nViññū naro seritaṁ pekkhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:69","sourceIds":["cnd23:69.1","cnd23:69.2","cnd23:69.3","cnd23:69.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Migo araññamhi yathā abaddho, yenicchakaṁ gacchati gocarāyāti.\nMigoti dve migā—\neṇimigo ca pasadamigo ca.\nYathā āraññiko migo araññe pavane caramāno vissattho gacchati vissattho tiṭṭhati vissattho nisīdati vissattho seyyaṁ kappeti."}},{"id":"cnd23:70","sourceIds":["cnd23:70.1","cnd23:70.2","cnd23:70.3","cnd23:70.4","cnd23:70.5","cnd23:70.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“seyyathāpi, bhikkhave, āraññiko migo araññe pavane caramāno vissattho gacchati vissattho tiṭṭhati vissattho nisīdati vissattho seyyaṁ kappeti.\nTaṁ kissa hetu?\nAnāpāthagato, bhikkhave, luddassa.\nEvameva kho, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu andhamakāsi māraṁ, apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato’."}},{"id":"cnd23:71","sourceIds":["cnd23:71.1","cnd23:71.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu andhamakāsi māraṁ, apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato’."}},{"id":"cnd23:72","sourceIds":["cnd23:72.1","cnd23:72.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu andhamakāsi māraṁ, apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato’."}},{"id":"cnd23:73","sourceIds":["cnd23:73.1","cnd23:73.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu andhamakāsi māraṁ, apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato’."}},{"id":"cnd23:74","sourceIds":["cnd23:74.1","cnd23:74.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu andhamakāsi māraṁ, apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato’."}},{"id":"cnd23:75","sourceIds":["cnd23:75.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati …pe…."}},{"id":"cnd23:76","sourceIds":["cnd23:76.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati …pe…."}},{"id":"cnd23:77","sourceIds":["cnd23:77.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati …pe…."}},{"id":"cnd23:78","sourceIds":["cnd23:78.1","cnd23:78.2","cnd23:78.3","cnd23:78.4","cnd23:78.5","cnd23:78.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu andhamakāsi māraṁ, apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato’, tiṇṇo loke visattikaṁ.\nSo vissattho gacchati vissattho tiṭṭhati vissattho nisīdati vissattho seyyaṁ kappeti.\nTaṁ kissa hetu?\nAnāpāthagato, bhikkhave, pāpimato”ti—\nmigo araññamhi yathā abaddho, yenicchakaṁ gacchati gocarāya."}},{"id":"cnd23:79","sourceIds":["cnd23:79.1","cnd23:79.2","cnd23:79.3","cnd23:79.4","cnd23:79.5","cnd23:79.6","cnd23:79.7","cnd23:79.8","cnd23:79.9","cnd23:79.10","cnd23:79.11","cnd23:79.12","cnd23:79.13"],"kind":"text","text":{"pi":"Viññū naro seritaṁ pekkhamānoti.\nViññūti paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī.\nNaroti satto māṇavo poso puggalo jīvo jāgu jantu indagu manujo.\nSerīti dve serī—\ndhammopi serī puggalopi serī.\nKatamo dhammo serī?\nCattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo—\nayaṁ dhammo serī.\nKatamo puggalo serī?\nYo iminā serinā dhammena samannāgato, so vuccati puggalo serī.\nViññū naro seritaṁ pekkhamānoti viññū naro seritaṁ dhammaṁ pekkhamāno, dakkhamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamānoti—\nviññū naro seritaṁ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:80","sourceIds":["cnd23:80.1","cnd23:80.2","cnd23:80.3","cnd23:80.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Migo araññamhi yathā abaddho,\nYenicchakaṁ gacchati gocarāya;\nViññū naro seritaṁ pekkhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:81","sourceIds":["cnd23:81.1","cnd23:81.2","cnd23:81.3","cnd23:81.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Āmantanā hoti sahāyamajjhe,\nVāse ṭhāne gamane cārikāya;\nAnabhijjhitaṁ seritaṁ pekkhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:82","sourceIds":["cnd23:82.1","cnd23:82.2","cnd23:82.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Āmantanā hoti sahāyamajjhe, vāse ṭhāne gamane cārikāyāti sahāyā vuccanti yehi saha āgamanaṁ phāsu gamanaṁ phāsu gamanāgamanaṁ phāsu ṭhānaṁ phāsu nisajjanaṁ phāsu sayanaṁ phāsu ālapanaṁ phāsu sallapanaṁ phāsu ullapanaṁ phāsu samullapanaṁ phāsu.\nĀmantanā hoti sahāyamajjhe, vāse ṭhāne gamane cārikāyāti sahāyamajjhe vāsepi ṭhānepi gamanepi cārikāyapi attatthamantanā paratthamantanā ubhayatthamantanā diṭṭhadhammikatthamantanā samparāyikatthamantanā paramatthamantanā ti—\nāmantanā hoti sahāyamajjhe, vāse ṭhāne gamane cārikāya."}},{"id":"cnd23:83","sourceIds":["cnd23:83.1","cnd23:83.2","cnd23:83.3","cnd23:83.4","cnd23:83.5","cnd23:83.6","cnd23:83.7","cnd23:83.8","cnd23:83.9","cnd23:83.10","cnd23:83.11","cnd23:83.12","cnd23:83.13","cnd23:83.14","cnd23:83.15"],"kind":"text","text":{"pi":"Anabhijjhitaṁ seritaṁ pekkhamānoti anabhijjhitaṁ etaṁ vatthu bālānaṁ asappurisānaṁ titthiyānaṁ titthayasāvakānaṁ, yadidaṁ—\nbhaṇḍukāsāyavatthavasanatā.\nAbhijjhitaṁ etaṁ vatthu paṇḍitānaṁ sappurisānaṁ buddhasāvakānaṁ paccekabuddhānaṁ, yadidaṁ—\nbhaṇḍukāsāyavatthavasanatā.\nSerīti dve serī—\ndhammopi serī puggalopi serī.\nKatamo dhammo serī?\nCattāro satipaṭṭhānā …pe…\nariyo aṭṭhaṅgiko maggo—\nayaṁ dhammo serī.\nKatamo puggalo serī?\nYo iminā serinā dhammena samannāgato, so vuccati puggalo serī.\nAnabhijjhitaṁ seritaṁ pekkhamānoti seritaṁ dhammaṁ pekkhamāno dakkhamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamānoti—\nanabhijjhitaṁ seritaṁ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:84","sourceIds":["cnd23:84.1","cnd23:84.2","cnd23:84.3","cnd23:84.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Āmantanā hoti sahāyamajjhe,\nVāse ṭhāne gamane cārikāya;\nAnabhijjhitaṁ seritaṁ pekkhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:85","sourceIds":["cnd23:85.1","cnd23:85.2","cnd23:85.3","cnd23:85.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe,\nPuttesu ca vipulaṁ hoti pemaṁ;\nPiyavippayogaṁ vijigucchamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:86","sourceIds":["cnd23:86.1","cnd23:86.2","cnd23:86.3","cnd23:86.4","cnd23:86.5","cnd23:86.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjheti.\nKhiḍḍāti dve khiḍḍā—\nkāyikā ca khiḍḍā vācasikā ca khiḍḍā.\nKatamā kāyikā khiḍḍā?\nHatthīhipi kīḷanti, assehipi kīḷanti, rathehipi kīḷanti, dhanūhipi kīḷanti, tharūhipi kīḷanti, aṭṭhapadehipi kīḷanti, dasapadehipi kīḷanti, ākāsepi kīḷanti, parihārapathepi kīḷanti, santikāyapi kīḷanti, khalikāyapi kīḷanti, ghaṭikāyapi kīḷanti, salākahatthenapi kīḷanti, akkhenapi kīḷanti, paṅgacīrenapi kīḷanti, vaṅkakenapi kīḷanti, mokkhacikāyapi kīḷanti, ciṅgulakenapi kīḷanti, pattāḷhakenapi kīḷanti, rathakenapi kīḷanti, dhanukenapi kīḷanti, akkharikāyapi kīḷanti, manesikāyapi kīḷanti, yathāvajjenapi kīḷanti.\nAyaṁ kāyikā khiḍḍā."}},{"id":"cnd23:87","sourceIds":["cnd23:87.1","cnd23:87.2","cnd23:87.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamā vācasikā khiḍḍā?\nMukhabherikaṁ mukhālambaraṁ mukhaḍiṇḍimakaṁ mukhacalimakaṁ mukhakerakaṁ mukhadaddarikaṁ nāṭakaṁ lāsaṁ gītaṁ davakammaṁ.\nAyaṁ vācasikā khiḍḍā."}},{"id":"cnd23:88","sourceIds":["cnd23:88.1","cnd23:88.2","cnd23:88.3","cnd23:88.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ratīti anukkaṇṭhitādhivacanametaṁ ratīti.\nSahāyā vuccanti yehi saha āgamanaṁ phāsu gamanaṁ phāsu gamanāgamanaṁ phāsu ṭhānaṁ phāsu nisajjanaṁ phāsu sayanaṁ phāsu ālapanaṁ phāsu sallapanaṁ phāsu ullapanaṁ phāsu samullapanaṁ phāsu.\nKhiḍḍā ratī hoti sahāyamajjheti khiḍḍā ca rati ca sahāyamajjhe hotīti—\nkhiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe."}},{"id":"cnd23:89","sourceIds":["cnd23:89.1","cnd23:89.2","cnd23:89.3","cnd23:89.4","cnd23:89.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Puttesu ca vipulaṁ hoti pemanti.\nPuttāti cattāro puttā—\natrajo putto, khettajo putto, dinnako putto, antevāsiko putto.\nPuttesu ca vipulaṁ hoti pemanti puttesu ca adhimattaṁ hoti pemanti—\nputtesu ca vipulaṁ hoti pemaṁ."}},{"id":"cnd23:90","sourceIds":["cnd23:90.1","cnd23:90.2","cnd23:90.3","cnd23:90.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Piyavippayogaṁ vijigucchamānoti dve piyā—\nsattā vā saṅkhārā vā.\nKatame sattā piyā?\nIdha yassa te honti atthakāmā hitakāmā phāsukāmā yogakkhemakāmā mātā vā pitā vā bhātā vā bhaginī vā putto vā dhītā vā mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā, ime sattā piyā."}},{"id":"cnd23:91","sourceIds":["cnd23:91.1","cnd23:91.2","cnd23:91.3","cnd23:91.4","cnd23:91.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Katame saṅkhārā piyā?\nManāpikā rūpā manāpikā saddā manāpikā gandhā manāpikā rasā manāpikā phoṭṭhabbā, ime saṅkhārā piyā.\nPiyavippayogaṁ vijigucchamānoti piyānaṁ vippayogaṁ vijigucchamāno aṭṭiyamāno harāyamānoti—\npiyavippayogaṁ vijigucchamāno, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:92","sourceIds":["cnd23:92.1","cnd23:92.2","cnd23:92.3","cnd23:92.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe,\nPuttesu ca vipulaṁ hoti pemaṁ;\nPiyavippayogaṁ vijigucchamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:93","sourceIds":["cnd23:93.1","cnd23:93.2","cnd23:93.3","cnd23:93.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Cātuddiso appaṭigho ca hoti,\nSantussamāno itarītarena;\nParissayānaṁ sahitā achambhī,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:94","sourceIds":["cnd23:94.1","cnd23:94.2","cnd23:94.3","cnd23:94.4","cnd23:94.5","cnd23:94.6","cnd23:94.7","cnd23:94.8","cnd23:94.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Cātuddiso appaṭigho ca hotīti.\nCātuddisoti so paccekasambuddho mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.\nKaruṇāsahagatena …pe…\nmuditāsahagatena …pe…\nupekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ …pe… abyāpajjena pharitvā viharati.\nCātuddiso appaṭigho ca hotīti mettāya bhāvitattā ye puratthimāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye dakkhiṇāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye pacchimāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye uttarāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye puratthimāya anudisāya sattā te appaṭikūlā honti, ye dakkhiṇāya anudisāya sattā te appaṭikūlā honti, ye pacchimāya anudisāya sattā te appaṭikūlā honti, ye uttarāya anudisāya sattā te appaṭikūlā honti, ye heṭṭhimāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye uparimāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye disāsu vidisāsu sattā te appaṭikūlā honti;\nkaruṇāya bhāvitattā muditāya bhāvitattā upekkhāya bhāvitattā ye puratthimāya disāya sattā te appaṭikūlā honti …pe…\nye disāsu vidisāsu sattā te appaṭikūlā hontīti—\ncātuddiso appaṭigho ca hoti."}},{"id":"cnd23:95","sourceIds":["cnd23:95.1","cnd23:95.2","cnd23:95.3","cnd23:95.4","cnd23:95.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Santussamāno itarītarenāti so paccekasambuddho santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, na ca cīvarahetu anesanaṁ appatirūpaṁ āpajjati.\nAladdhā ca cīvaraṁ na paritassati, laddhā ca cīvaraṁ agadhito amucchito anajjhosanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati.\nTāya ca pana itarītaracīvarasantuṭṭhiyā nevattānukkaṁseti na paraṁ vambheti.\nYo hi tattha dakkho analaso sampajāno patissato, ayaṁ vuccati paccekasambuddho porāṇe aggaññe ariyavaṁse ṭhito.\nSantuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena …pe…"}},{"id":"cnd23:96","sourceIds":["cnd23:96.1","cnd23:96.2","cnd23:96.3","cnd23:96.4","cnd23:96.5","cnd23:96.6","cnd23:96.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Santuṭṭho hoti itarītarena senāsanena …pe…\nsantuṭṭho hoti itarītarena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena, itarītaragilānapaccayabhesajjaparikkhārasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, na ca gilānapaccayabhesajjaparikkhārahetu anesanaṁ appatirūpaṁ āpajjati.\nAladdhā ca gilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ na paritassati.\nLaddhā ca gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ agadhito amucchito anajjhosanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati.\nTāya ca itarītaragilānapaccayabhesajjaparikkhārasantuṭṭhiyā nevattānukkaṁseti na paraṁ vambheti.\nYo hi tattha dakkho analaso sampajāno patissato, ayaṁ vuccati paccekasambuddho porāṇe aggaññe ariyavaṁse ṭhitoti—\nsantussamāno itarītarena."}},{"id":"cnd23:97","sourceIds":["cnd23:97.1","cnd23:97.2","cnd23:97.3","cnd23:97.4","cnd23:97.5","cnd23:97.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Parissayānaṁ sahitā achambhīti.\nParissayāti dve parissayā—\npākaṭaparissayā ca paṭicchannaparissayā ca.\nKatame pākaṭaparissayā?\nSīhā byagghā dīpī acchā taracchā kokā mahiṁsā hatthī ahī vicchikā satapadī, corā vā assu mānavā vā katakammā vā akatakammā vā, cakkhurogo sotarogo ghānarogo jivhārogo kāyarogo sīsarogo kaṇṇarogo mukharogo dantarogo kāso sāso pināso ḍāho jaro kucchirogo mucchā pakkhandikā sūlā visūcikā kuṭṭhaṁ gaṇḍo kilāso soso apamāro daddu kaṇḍu kacchu rakhasā vitacchikā lohitapittaṁ madhumeho aṁsā piḷakā bhagandalā, pittasamuṭṭhānā ābādhā semhasamuṭṭhānā ābādhā vātasamuṭṭhānā ābādhā sannipātikā ābādhā utupariṇāmajā ābādhā visamaparihārajā ābādhā opakkamikā ābādhā kammavipākajā ābādhā, sītaṁ uṇhaṁ jighacchā pipāsā uccāro passāvo ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassā iti vā.\nIme vuccanti pākaṭaparissayā."}},{"id":"cnd23:98","sourceIds":["cnd23:98.1","cnd23:98.2","cnd23:98.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Katame paṭicchannaparissayā?\nKāyaduccaritaṁ vacīduccaritaṁ manoduccaritaṁ kāmacchandanīvaraṇaṁ byāpādanīvaraṇaṁ thinamiddhanīvaraṇaṁ uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ vicikicchānīvaraṇaṁ rāgo doso moho kodho upanāho makkho paḷāso issā macchariyaṁ māyā sāṭheyyaṁ thambho sārambho māno atimāno mado pamādo, sabbe kilesā sabbe duccaritā sabbe darathā sabbe pariḷāhā sabbe santāpā sabbākusalābhisaṅkhārā.\nIme vuccanti paṭicchannaparissayā."}},{"id":"cnd23:99","sourceIds":["cnd23:99.1","cnd23:99.2","cnd23:99.3","cnd23:99.4","cnd23:99.5","cnd23:99.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Parissayāti kenaṭṭhena parissayā?\nParisahantīti parissayā, parihānāya saṁvattantīti parissayā, tatrāsayāti parissayā.\nKathaṁ parisahantīti parissayā?\nTe parissayā taṁ puggalaṁ sahanti parisahanti abhibhavanti ajjhottharanti pariyādiyanti maddanti.\nEvaṁ parisahantīti—\nparissayā."}},{"id":"cnd23:100","sourceIds":["cnd23:100.1","cnd23:100.2","cnd23:100.3","cnd23:100.4","cnd23:100.5","cnd23:100.6","cnd23:100.7","cnd23:100.8","cnd23:100.9","cnd23:100.10","cnd23:100.11","cnd23:100.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ parihānāya saṁvattantīti parissayā?\nTe parissayā kusalānaṁ dhammānaṁ antarāyāya parihānāya saṁvattanti.\nKatamesaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ?\nSammāpaṭipadāya anulomapaṭipadāya apaccanīkapaṭipadāya anvatthapaṭipadāya dhammānudhammapaṭipadāya sīlesu paripūrakāritāya indriyesu guttadvāratāya bhojane mattaññutāya jāgariyānuyogassa satisampajaññassa catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvanānuyogassa, catunnaṁ sammappadhānānaṁ …\ncatunnaṁ iddhipādānaṁ …\npañcannaṁ indriyānaṁ …\npañcannaṁ balānaṁ …\nsattannaṁ bojjhaṅgānaṁ …\nariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa bhāvanānuyogassa—\nimesaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ antarāyāya parihānāya saṁvattanti.\nEvaṁ parihānāya saṁvattantīti—\nparissayā."}},{"id":"cnd23:101","sourceIds":["cnd23:101.1","cnd23:101.2","cnd23:101.3","cnd23:101.4","cnd23:101.5","cnd23:101.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ tatrāsayāti parissayā?\nTatthete pāpakā akusalā dhammā uppajjanti attabhāvasannissayā.\nYathā bile bilāsayā pāṇā sayanti, dake dakāsayā pāṇā sayanti, vane vanāsayā pāṇā sayanti, rukkhe rukkhāsayā pāṇā sayanti;\nevameva tatthete pāpakā akusalā dhammā uppajjanti attabhāvasannissayāti.\nEvampi tatrāsayāti—\nparissayā."}},{"id":"cnd23:102","sourceIds":["cnd23:102.1","cnd23:102.2","cnd23:102.3","cnd23:102.4","cnd23:102.5","cnd23:102.6","cnd23:102.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“sāntevāsiko, bhikkhave, bhikkhu sācariyako dukkhaṁ na phāsu viharati.\nKathañca, bhikkhave, bhikkhu sāntevāsiko sācariyako dukkhaṁ na phāsu viharati?\nIdha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjanti ye pāpakā akusalā dhammā, sarasaṅkappā saṁyojanīyā, tyassa anto vasanti anvāssavanti pāpakā akusalā dhammāti.\nTasmā sāntevāsiko vuccati.\nTena samudācarena samudācaranti naṁ pāpakā akusalā dhammāti.\nTasmā sācariyakoti vuccati."}},{"id":"cnd23:103","sourceIds":["cnd23:103.1","cnd23:103.2","cnd23:103.3","cnd23:103.4","cnd23:103.5","cnd23:103.6","cnd23:103.7","cnd23:103.8","cnd23:103.9","cnd23:103.10","cnd23:103.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhuno sotena saddaṁ sutvā …pe…\nghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…\njivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…\nkāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…\nmanasā dhammaṁ viññāya uppajjanti ye pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṁyojanīyā, tyassa anto vasanti anvāssavanti pāpakā akusalā dhammāti.\nTasmā sāntevāsikoti vuccati.\nTena samudācarena samudācaranti naṁ pāpakā akusalā dhammāti.\nTasmā sācariyakoti vuccati.\nEvaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sāntevāsiko sācariyako dukkhaṁ na phāsu viharatī”ti.\nEvampi, tatrāsayāti—\nparissayā."}},{"id":"cnd23:104","sourceIds":["cnd23:104.1","cnd23:104.2","cnd23:104.3","cnd23:104.4","cnd23:104.5","cnd23:104.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“tayome, bhikkhave, antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā.\nKatame tayo?\nLobho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko, doso, bhikkhave …pe…\nmoho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko.\nIme kho, bhikkhave, tayo antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikāti."}},{"id":"cnd23:105","sourceIds":["cnd23:105.1","cnd23:105.2","cnd23:105.3","cnd23:105.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Anatthajanano lobho,\nlobho cittappakopano;\nBhayamantarato jātaṁ,\ntaṁ jano nāvabujjhati."}},{"id":"cnd23:106","sourceIds":["cnd23:106.1","cnd23:106.2","cnd23:106.3","cnd23:106.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Luddho atthaṁ na jānāti,\nluddho dhammaṁ na passati;\nAndhatamaṁ tadā hoti,\nyaṁ lobho sahate naraṁ."}},{"id":"cnd23:107","sourceIds":["cnd23:107.1","cnd23:107.2","cnd23:107.3","cnd23:107.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Anatthajanano doso,\ndoso cittappakopano;\nBhayamantarato jātaṁ,\ntaṁ jano nāvabujjhati."}},{"id":"cnd23:108","sourceIds":["cnd23:108.1","cnd23:108.2","cnd23:108.3","cnd23:108.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Duṭṭho atthaṁ na jānāti,\nduṭṭho dhammaṁ na passati;\nAndhatamaṁ tadā hoti,\nyaṁ doso sahate naraṁ."}},{"id":"cnd23:109","sourceIds":["cnd23:109.1","cnd23:109.2","cnd23:109.3","cnd23:109.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Anatthajanano moho,\nmoho cittappakopano;\nBhayamantarato jātaṁ,\ntaṁ jano nāvabujjhati."}},{"id":"cnd23:110","sourceIds":["cnd23:110.1","cnd23:110.2","cnd23:110.3","cnd23:110.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Mūḷho atthaṁ na jānāti,\nmūḷho dhammaṁ na passati;\nAndhatamaṁ tadā hoti,\nyaṁ moho sahate naran”ti."}},{"id":"cnd23:111","sourceIds":["cnd23:111.1","cnd23:111.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Evampi, tatrāsayāti—\nparissayā."}},{"id":"cnd23:112","sourceIds":["cnd23:112.1","cnd23:112.2","cnd23:112.3","cnd23:112.4","cnd23:112.5","cnd23:112.6","cnd23:112.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“tayo kho, mahārāja, purisassa dhammā ajjhattaṁ uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.\nKatame tayo?\nLobho kho, mahārāja, purisassa dhammo ajjhattaṁ uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya;\ndoso kho, mahārāja …pe…\nmoho kho, mahārāja, purisassa dhammo ajjhattaṁ uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.\nIme kho, mahārāja, tayo purisassa dhammā ajjhattaṁ uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya."}},{"id":"cnd23:113","sourceIds":["cnd23:113.1","cnd23:113.2","cnd23:113.3","cnd23:113.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Lobho doso ca moho ca,\npurisaṁ pāpacetasaṁ;\nHiṁsanti attasambhūtā,\ntacasāraṁva samphalan”ti."}},{"id":"cnd23:114","sourceIds":["cnd23:114.1","cnd23:114.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Evampi, tatrāsayāti—\nparissayā."}},{"id":"cnd23:115","sourceIds":["cnd23:115.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Vuttañhetaṁ bhagavatā—"}},{"id":"cnd23:116","sourceIds":["cnd23:116.1","cnd23:116.2","cnd23:116.3","cnd23:116.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Rāgo ca doso ca itonidānā,\nAratī ratī lomahaṁso itojā;\nIto samuṭṭhāya manovitakkā,\nKumārakā dhaṅkamivossajantī”ti."}},{"id":"cnd23:117","sourceIds":["cnd23:117.1","cnd23:117.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Evampi, tatrāsayāti—\nparissayā."}},{"id":"cnd23:118","sourceIds":["cnd23:118.1","cnd23:118.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Parissayānaṁ sahitāti parissaye sahitā ārādhitā ajjhottharitā pariyāditā paṭinissatāti—\nparissayānaṁ sahitā."}},{"id":"cnd23:119","sourceIds":["cnd23:119.1","cnd23:119.2","cnd23:119.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Achambhīti so paccekasambuddho abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁso viharatīti—\nparissayānaṁ sahitā acchambhī, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:120","sourceIds":["cnd23:120.1","cnd23:120.2","cnd23:120.3","cnd23:120.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Cātuddiso appaṭigho ca hoti,\nSantussamāno itarītarena;\nParissayānaṁ sahitā achambhī,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:121","sourceIds":["cnd23:121.1","cnd23:121.2","cnd23:121.3","cnd23:121.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Dussaṅgahā pabbajitāpi eke,\nAtho gahaṭṭhā gharamāvasantā;\nAppossukko paraputtesu hutvā,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:122","sourceIds":["cnd23:122.1","cnd23:122.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Dussaṅgahā pabbajitāpi eketi pabbajitāpi idhekacce nissayepi diyyamāne uddesepi diyyamāne paripucchāyapi diyyamāne cīvarepi diyyamāne pattepi diyyamāne lohathālakepi diyyamāne dhammakaraṇepi diyyamāne parissāvanepi diyyamāne thavikepi diyyamāne upāhanepi diyyamāne kāyabandhanepi diyyamāne na suṇanti na sotaṁ odahanti na aññācittaṁ upaṭṭhapenti, anassavā avacanakarā paṭilomavuttino aññeneva mukhaṁ karontīti—\ndussaṅgahā pabbajitāpi eke."}},{"id":"cnd23:123","sourceIds":["cnd23:123.1","cnd23:123.2","cnd23:123.3","cnd23:123.4","cnd23:123.5","cnd23:123.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Atho gahaṭṭhā gharamāvasantāti gahaṭṭhāpi idhekacce hatthimhipi diyyamāne …pe…\nrathepi khettepi vatthumhipi hiraññepi suvaṇṇepi diyyamāne gāmepi …pe…\nnigamepi nagarepi …\nraṭṭhepi …\njanapadepi diyyamāne na suṇanti na sotaṁ odahanti na aññācittaṁ upaṭṭhapenti, anassavā avacanakarā paṭilomavuttino aññeneva mukhaṁ karontīti—\natho gahaṭṭhā gharamāvasantā."}},{"id":"cnd23:124","sourceIds":["cnd23:124.1","cnd23:124.2","cnd23:124.3","cnd23:124.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Appossukko paraputtesu hutvāti attānaṁ ṭhapetvā sabbe imasmiṁ atthe paraputtā.\nTesu paraputtesu appossukko hutvā abyāvaṭo hutvā anapekkho hutvāti—\nappossukko paraputtesu hutvā, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:125","sourceIds":["cnd23:125.1","cnd23:125.2","cnd23:125.3","cnd23:125.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Dussaṅgahā pabbajitāpi eke,\nAtho gahaṭṭhā gharamāvasantā;\nAppossukko paraputtesu hutvā,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:126","sourceIds":["cnd23:126.1","cnd23:126.2","cnd23:126.3","cnd23:126.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Oropayitvā gihibyañjanāni,\nSañchinnapatto yathā koviḷāro;\nChetvāna vīro gihibandhanāni,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:127","sourceIds":["cnd23:127.1","cnd23:127.2","cnd23:127.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Oropayitvā gihibyañjanānīti gihibyañjanāni vuccanti kesā ca massū ca mālā ca gandhañca vilepanañca ābharaṇañca pilandhanañca vatthañca pārupanañca veṭhanañca ucchādanaṁ parimaddanaṁ nhāpanaṁ sambāhanaṁ ādāsaṁ añjanaṁ mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ mukhalepanaṁ hatthabandhaṁ sikhābandhaṁ daṇḍaṁ nāḷikaṁ khaggaṁ chattaṁ citrupāhanaṁ uṇhīsaṁ maṇiṁ vāḷabījaniṁ odātāni vatthāni dīghadasāni iti vā.\nOropayitvā gihibyañjanānīti gihibyañjanāni oropayitvā samoropayitvā nikkhipitvā paṭipassambhayitvāti—\noropayitvā gihibyañjanāni."}},{"id":"cnd23:128","sourceIds":["cnd23:128.1","cnd23:128.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Sañchinnapatto yathā koviḷāroti yathā koviḷārassa pattāni chinnāni sañchinnāni patitāni paripatitāni, evameva tassa paccekasambuddhassa gihibyañjanāni chinnāni sañchinnāni patitānīti—\nsañchinnapatto yathā koviḷāro."}},{"id":"cnd23:129","sourceIds":["cnd23:129.1","cnd23:129.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Chetvāna vīro gihibandhanānīti.\nVīroti vīriyavāti vīro, pahūti vīro, visavīti vīro, alamattoti vīro, sūroti vīro, vikkanto abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravoti vīro, vigatalomahaṁsoti vīro."}},{"id":"cnd23:130","sourceIds":["cnd23:130.1","cnd23:130.2","cnd23:130.3","cnd23:130.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Virato idha sabbapāpakehi,\nNirayadukkhaṁ aticca vīriyavāso;\nSo vīriyavā padhānavā,\nDhīro tādi pavuccate tathattā."}},{"id":"cnd23:131","sourceIds":["cnd23:131.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Gihibandhanāni vuccanti puttā ca bhariyā ca dāsā ca dāsī ca ajeḷakā ca kukkuṭasūkarā ca hatthigavāssavaḷavā ca khettañca vatthu ca hiraññañca suvaṇṇañca gāmanigamarājadhāniyo ca raṭṭhañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca, yaṁ kiñci rajanīyavatthu."}},{"id":"cnd23:132","sourceIds":["cnd23:132.1","cnd23:132.2","cnd23:132.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Chetvāna vīro gihibandhanānīti so paccekasambuddho vīro gihibandhanāni chinditvā samucchinditvā jahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṁ gametvāti—\nchetvāna vīro gihibandhanāni, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:133","sourceIds":["cnd23:133.1","cnd23:133.2","cnd23:133.3","cnd23:133.4","cnd23:133.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Oropayitvā gihibyañjanāni,\nSañchinnapatto yathā koviḷāro;\nChetvāna vīro gihibandhanāni,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti.\nPaṭhamo vaggo."}},{"id":"cnd23:134","sourceIds":["cnd23:134.0","cnd23:134.1","cnd23:134.2","cnd23:134.3","cnd23:134.4"],"kind":"text","text":{"pi":"2. Dutiyavagga\nSace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,\nSaddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;\nAbhibhuyya sabbāni parissayāni,\nCareyya tenattamano satīmā."}},{"id":"cnd23:135","sourceIds":["cnd23:135.1","cnd23:135.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Sace labhetha nipakaṁ sahāyanti sace nipakaṁ paṇḍitaṁ paññavantaṁ buddhimantaṁ ñāṇiṁ vibhāviṁ medhāviṁ sahāyaṁ labheyya paṭilabheyya adhigaccheyya vindeyyāti—\nsace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ."}},{"id":"cnd23:136","sourceIds":["cnd23:136.1","cnd23:136.2","cnd23:136.3","cnd23:136.4","cnd23:136.5","cnd23:136.6","cnd23:136.7","cnd23:136.8","cnd23:136.9","cnd23:136.10","cnd23:136.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīranti.\nSaddhiṁ caranti ekato caraṁ.\nSādhuvihārinti paṭhamenapi jhānena sādhuvihāriṁ, dutiyenapi jhānena …\ntatiyenapi jhānena …\ncatutthenapi jhānena sādhuvihāriṁ, mettāyapi cetovimuttiyā sādhuvihāriṁ, karuṇāyapi …pe…\nmuditāyapi …\nupekkhāyapi cetovimuttiyā sādhuvihāriṁ, ākāsānañcāyatanasamāpattiyāpi sādhuvihāriṁ, viññāṇañcāyatanasamāpattiyāpi …pe…\nākiñcaññāyatanasamāpattiyāpi …pe…\nnevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyāpi sādhuvihāriṁ, nirodhasamāpattiyāpi sādhuvihāriṁ, phalasamāpattiyāpi sādhuvihāriṁ.\nDhīranti dhīraṁ paṇḍitaṁ paññavantaṁ buddhimantaṁ ñāṇiṁ vibhāviṁ medhāvinti—\nsaddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ."}},{"id":"cnd23:137","sourceIds":["cnd23:137.1","cnd23:137.2","cnd23:137.3","cnd23:137.4","cnd23:137.5","cnd23:137.6","cnd23:137.7","cnd23:137.8","cnd23:137.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Abhibhuyya sabbāni parissayānīti.\nParissayāti dve parissayā—\npākaṭaparissayā ca paṭicchannaparissayā ca …pe…\nime vuccanti pākaṭaparissayā …pe…\nime vuccanti paṭicchannaparissayā …pe…\nevampi, tatrāsayāti—\nparissayā.\nAbhibhuyya sabbāni parissayānīti sabbe parissaye abhibhuyya abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā madditvāti—\nabhibhuyya sabbāni parissayāni."}},{"id":"cnd23:138","sourceIds":["cnd23:138.1","cnd23:138.2","cnd23:138.3","cnd23:138.4","cnd23:138.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Careyya tenattamano satīmāti so paccekasambuddho tena nipakena paṇḍitena paññavantena buddhimantena ñāṇinā vibhāvinā medhāvinā sahāyena saddhiṁ attamano tuṭṭhamano haṭṭhamano pahaṭṭhamano udaggamano muditamano careyya vihareyya iriyeyya vatteyya pāleyya yapeyya yāpeyyāti—\ncareyya tenattamano.\nSatīmāti so paccekasambuddho satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritāti—\ncareyya tenattamano satīmā.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:139","sourceIds":["cnd23:139.1","cnd23:139.2","cnd23:139.3","cnd23:139.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,\nSaddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;\nAbhibhuyya sabbāni parissayāni,\nCareyya tenattamano satīmā”ti."}},{"id":"cnd23:140","sourceIds":["cnd23:140.1","cnd23:140.2","cnd23:140.3","cnd23:140.4"],"kind":"text","text":{"pi":"No ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,\nSaddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;\nRājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:141","sourceIds":["cnd23:141.1","cnd23:141.2"],"kind":"text","text":{"pi":"No ce labhetha nipakaṁ sahāyanti no ce nipakaṁ paṇḍitaṁ paññavantaṁ buddhimantaṁ ñāṇiṁ vibhāviṁ medhāviṁ sahāyaṁ labheyya paṭilabheyya adhigaccheyya vindeyyāti—\nno ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ."}},{"id":"cnd23:142","sourceIds":["cnd23:142.1","cnd23:142.2","cnd23:142.3","cnd23:142.4","cnd23:142.5","cnd23:142.6","cnd23:142.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīranti.\nSaddhiṁ caranti ekato caraṁ.\nSādhuvihārinti paṭhamenapi jhānena sādhuvihāriṁ …pe…\nnirodhasamāpattiyāpi sādhuvihāriṁ,\nphalasamāpattiyāpi sādhuvihāriṁ.\nDhīranti dhīraṁ paṇḍitaṁ paññavantaṁ buddhimantaṁ ñāṇiṁ vibhāviṁ medhāvinti—\nsaddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ."}},{"id":"cnd23:143","sourceIds":["cnd23:143.1","cnd23:143.2","cnd23:143.3","cnd23:143.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Rājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāyāti rājā khattiyo muddhābhisitto vijitasaṅgāmo nihatapaccāmitto laddhādhippāyo paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro raṭṭhañca janapadañca kosañca koṭṭhāgārañca pahūtahiraññasuvaṇṇaṁ nagarañca pariccajitvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitvā akiñcanabhāvaṁ upagantvā eko carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpeti.\nEvaṁ paccekasambuddhopi sabbaṁ gharāvāsapalibodhaṁ chinditvā puttadārapalibodhaṁ chinditvā ñātipalibodhaṁ chinditvā mittāmaccapalibodhaṁ chinditvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitvā akiñcanabhāvaṁ upagantvā eko carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—\nrājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:144","sourceIds":["cnd23:144.1","cnd23:144.2","cnd23:144.3","cnd23:144.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“No ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,\nSaddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;\nRājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:145","sourceIds":["cnd23:145.1","cnd23:145.2","cnd23:145.3","cnd23:145.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Addhā pasaṁsāma sahāyasampadaṁ,\nSeṭṭhā samā sevitabbā sahāyā;\nEte aladdhā anavajjabhojī,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:146","sourceIds":["cnd23:146.1","cnd23:146.2","cnd23:146.3","cnd23:146.4","cnd23:146.5","cnd23:146.6","cnd23:146.7","cnd23:146.8","cnd23:146.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Addhā pasaṁsāma sahāyasampadanti.\nAddhāti ekaṁsavacanaṁ nissaṁsayavacanaṁ nikkaṅkhavacanaṁ advejjhavacanaṁ adveḷhakavacanaṁ niyogavacanaṁ apaṇṇakavacanaṁ aviraddhavacanaṁ avatthāpanavacanametaṁ—\naddhāti.\nSahāyasampadanti sahāyasampadā vuccati yo so sahāyo asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekkhena samādhikkhandhena …\nasekkhena paññākkhandhena …\nasekkhena vimuttikkhandhena …\nasekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti.\nAddhā pasaṁsāma sahāyasampadanti sahāyasampadaṁ pasaṁsāma thomema kittema vaṇṇemāti—\naddhā pasaṁsāma sahāyasampadaṁ."}},{"id":"cnd23:147","sourceIds":["cnd23:147.1","cnd23:147.2","cnd23:147.3","cnd23:147.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Seṭṭhā samā sevitabbā sahāyāti seṭṭhā honti sahāyā sīlena samādhinā paññāya vimuttiyā vimuttiñāṇadassanena;\nsamā sadisā honti sahāyā sīlena samādhinā paññāya vimuttiyā vimuttiñāṇadassanena.\nSeṭṭhā vā sahāyā sadisā vā sahāyā sevitabbā bhajitabbā payirupāsitabbā paripucchitabbā paripañhitabbāti—\nseṭṭhā samā sevitabbā sahāyā."}},{"id":"cnd23:148","sourceIds":["cnd23:148.1","cnd23:148.2","cnd23:148.3","cnd23:148.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ete aladdhā anavajjabhojīti atthi puggalo sāvajjabhojī atthi puggalo anavajjabhojīti.\nKatamo ca puggalo sāvajjabhojī?\nIdhekacco puggalo kuhanāya lapanāya nemittikatāya nippesikatāya lābhena lābhaṁ nijigīsanatāya dārudānena veḷudānena pattadānena pupphadānena phaladānena sinānadānena cuṇṇadānena mattikādānena dantakaṭṭhadānena mukhodakadānena cāṭukamyatāya muggasūpyatāya pāribhaṭyatāya pīṭhamaddikatāya vatthuvijjāya tiracchānavijjāya aṅgavijjāya nakkhattavijjāya dūtagamanena pahiṇagamanena jaṅghapesaniyena vejjakammena navakammena piṇḍapaṭipiṇḍakena dānānuppadānena, adhammena visamena laddhā labhitvā adhigantvā vinditvā paṭilabhitvā jīvikaṁ kappeti.\nAyaṁ vuccati puggalo sāvajjabhojī."}},{"id":"cnd23:149","sourceIds":["cnd23:149.1","cnd23:149.2","cnd23:149.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamo ca puggalo anavajjabhojī?\nIdhekacco puggalo na kuhanāya na lapanāya na nemittikatāya na nippesikatāya na lābhena lābhaṁ nijigīsanatāya na dārudānena na veḷudānena na pattadānena na pupphadānena na phaladānena na sinānadānena na cuṇṇadānena na mattikādānena na dantakaṭṭhadānena na mukhodakadānena na cāṭukamyatāya na muggasūpyatāya na pāribhaṭyatāya na pīṭhamaddikatāya na vatthuvijjāya na tiracchānavijjāya na aṅgavijjāya na nakkhattavijjāya na dūtagamanena na pahiṇagamanena na jaṅghapesaniyena na vejjakammena na navakammena na piṇḍapaṭipiṇḍakena na dānānuppadānena, dhammena samena laddhā labhitvā adhigantvā vinditvā paṭilabhitvā jīvikaṁ kappeti.\nAyaṁ vuccati puggalo anavajjabhojī."}},{"id":"cnd23:150","sourceIds":["cnd23:150.1","cnd23:150.2","cnd23:150.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Ete aladdhā anavajjabhojīti ete anavajjabhojī aladdhā alabhitvā anadhigantvā avinditvā appaṭilabhitvāti—\nete aladdhā anavajjabhojī, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:151","sourceIds":["cnd23:151.1","cnd23:151.2","cnd23:151.3","cnd23:151.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Addhā pasaṁsāma sahāyasampadaṁ,\nSeṭṭhā samā sevitabbā sahāyā;\nEte aladdhā anavajjabhojī,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:152","sourceIds":["cnd23:152.1","cnd23:152.2","cnd23:152.3","cnd23:152.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Disvā suvaṇṇassa pabhassarāni,\nKammāraputtena suniṭṭhitāni;\nSaṅghaṭṭayantāni duve bhujasmiṁ,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:153","sourceIds":["cnd23:153.1","cnd23:153.2","cnd23:153.3","cnd23:153.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Disvā suvaṇṇassa pabhassarānīti disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.\nSuvaṇṇassāti jātarūpassa.\nPabhassarānīti parisuddhāni pariyodātānīti—\ndisvā suvaṇṇassa pabhassarāni."}},{"id":"cnd23:154","sourceIds":["cnd23:154.1","cnd23:154.2","cnd23:154.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kammāraputtena suniṭṭhitānīti kammāraputto vuccati suvaṇṇakāro.\nKammāraputtena suniṭṭhitānīti kammāraputtena suniṭṭhitāni sukatāni suparikammakatānīti—\nkammāraputtena suniṭṭhitāni."}},{"id":"cnd23:155","sourceIds":["cnd23:155.1","cnd23:155.2","cnd23:155.3","cnd23:155.4","cnd23:155.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Saṅghaṭṭayantāni duve bhujasminti bhujo vuccati hattho.\nYathā ekasmiṁ hatthe dve nūpurāni ghaṭṭenti;\nevameva sattā taṇhāvasena diṭṭhivasena niraye ghaṭṭenti, tiracchānayoniyaṁ ghaṭṭenti, pettivisaye ghaṭṭenti, manussaloke ghaṭṭenti, devaloke ghaṭṭenti, gatiyā gatiṁ upapattiyā upapattiṁ paṭisandhiyā paṭisandhiṁ bhavena bhavaṁ saṁsārena saṁsāraṁ vaṭṭena vaṭṭaṁ ghaṭṭenti saṅghaṭṭenti saṅghaṭṭentā caranti viharanti iriyanti vattenti pālenti yapenti yāpentīti—\nsaṅghaṭṭayantāni duve bhujasmiṁ, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:156","sourceIds":["cnd23:156.1","cnd23:156.2","cnd23:156.3","cnd23:156.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Disvā suvaṇṇassa pabhassarāni,\nKammāraputtena suniṭṭhitāni;\nSaṅghaṭṭayantāni duve bhujasmiṁ,\nEko care khaggavisāṇakappo”."}},{"id":"cnd23:157","sourceIds":["cnd23:157.1","cnd23:157.2","cnd23:157.3","cnd23:157.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ dutīyena sahā mamassa,\nVācābhilāpo abhisajjanā vā;\nEtaṁ bhayaṁ āyatiṁ pekkhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:158","sourceIds":["cnd23:158.1","cnd23:158.2","cnd23:158.3","cnd23:158.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ dutīyena sahā mamassāti taṇhādutiyo vā hoti puggaladutiyo vā.\nKathaṁ taṇhādutiyo hoti?\nTaṇhāti rūpataṇhā …pe… dhammataṇhā.\nYassesā taṇhā appahīnā, so vuccati taṇhādutiyo."}},{"id":"cnd23:159","sourceIds":["cnd23:159.1","cnd23:159.2","cnd23:159.3","cnd23:159.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Taṇhādutiyo puriso,\ndīghamaddhāna saṁsaraṁ;\nItthabhāvaññathābhāvaṁ,\nsaṁsāraṁ nātivattatīti."}},{"id":"cnd23:160","sourceIds":["cnd23:160.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ taṇhādutiyo vā hoti."}},{"id":"cnd23:161","sourceIds":["cnd23:161.1","cnd23:161.2","cnd23:161.3","cnd23:161.4","cnd23:161.5","cnd23:161.6","cnd23:161.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ puggaladutiyo hoti?\nIdhekacco na atthahetu na kāraṇahetu uddhato avūpasantacitto ekassa vā dutiyo hoti, dvinnaṁ vā tatiyo hoti, tiṇṇaṁ vā catuttho hoti.\nTattha bahuṁ samphappalāpaṁ palapati;\nseyyathidaṁ—\nrājakathaṁ corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthikathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ katheti.\nEvaṁ puggaladutiyo hotīti—\nevaṁ dutīyena sahā mamassa."}},{"id":"cnd23:162","sourceIds":["cnd23:162.1","cnd23:162.2","cnd23:162.3","cnd23:162.4","cnd23:162.5","cnd23:162.6","cnd23:162.7","cnd23:162.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Vācābhilāpo abhisajjanā vāti vācābhilāpo vuccati bāttiṁsa tiracchānakathā, seyyathidaṁ—\nrājakathaṁ …pe…\nitibhavābhavakathaṁ.\nAbhisajjanā vāti dve sajjanā—\ntaṇhāsajjanā ca diṭṭhisajjanā ca …pe…\nayaṁ taṇhāsajjanā …pe…\nayaṁ diṭṭhisajjanāti—\nvācābhilāpo abhisajjanā vā."}},{"id":"cnd23:163","sourceIds":["cnd23:163.1","cnd23:163.2","cnd23:163.3","cnd23:163.4","cnd23:163.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Etaṁ bhayaṁ āyatiṁ pekkhamānoti.\nBhayanti jātibhayaṁ jarābhayaṁ byādhibhayaṁ maraṇabhayaṁ rājabhayaṁ corabhayaṁ aggibhayaṁ udakabhayaṁ attānuvādabhayaṁ parānuvādabhayaṁ daṇḍabhayaṁ duggatibhayaṁ ūmibhayaṁ kumbhilabhayaṁ āvaṭṭabhayaṁ susumārabhayaṁ ājīvikabhayaṁ asilokabhayaṁ parisasārajjabhayaṁ madanabhayaṁ bhayānakaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso cetaso ubbego utrāso.\nEtaṁ bhayaṁ āyatiṁ pekkhamānoti etaṁ bhayaṁ āyatiṁ pekkhamāno dakkhamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamānoti—\netaṁ bhayaṁ āyatiṁ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:164","sourceIds":["cnd23:164.1","cnd23:164.2","cnd23:164.3","cnd23:164.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Evaṁ dutīyena sahā mamassa,\nVācābhilāpo abhisajjanā vā;\nEtaṁ bhayaṁ āyatiṁ pekkhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo”."}},{"id":"cnd23:165","sourceIds":["cnd23:165.1","cnd23:165.2","cnd23:165.3","cnd23:165.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Kāmā hi citrā madhurā manoramā,\nVirūparūpena mathenti cittaṁ;\nĀdīnavaṁ kāmaguṇesu disvā,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:166","sourceIds":["cnd23:166.1","cnd23:166.2","cnd23:166.3","cnd23:166.4","cnd23:166.5","cnd23:166.6","cnd23:166.7","cnd23:166.8","cnd23:166.9","cnd23:166.10","cnd23:166.11","cnd23:166.12","cnd23:166.13","cnd23:166.14","cnd23:166.15","cnd23:166.16","cnd23:166.17","cnd23:166.18","cnd23:166.19","cnd23:166.20","cnd23:166.21"],"kind":"text","text":{"pi":"Kāmā hi citrā madhurā manoramāti.\nKāmāti uddānato dve kāmā—\nvatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…\nime vuccanti vatthukāmā …pe…\nime vuccanti kilesakāmā.\nCitrāti nānāvaṇṇā rūpā nānāvaṇṇā saddā nānāvaṇṇā gandhā nānāvaṇṇā rasā nānāvaṇṇā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.\nMadhurāti vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā.\nKatame pañca?\nCakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā,\nsotaviññeyyā saddā …pe…\nghānaviññeyyā gandhā …\njivhāviññeyyā rasā …\nkāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.\nIme kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā.\nYaṁ kho, bhikkhave, ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, idaṁ vuccati kāmasukhaṁ miḷhasukhaṁ puthujjanasukhaṁ anariyasukhaṁ, ‘na sevitabbaṁ na bhāvetabbaṁ na bahulīkātabbaṁ, bhāyitabbaṁ etassa sukhassā’ti vadāmī”ti—\nkāmā hi citrā madhurā.\nManoramāti.\nManoti yaṁ cittaṁ …pe… tajjā manoviññāṇadhātu.\nMano ramenti thomenti tosenti pahāsentīti—\nkāmā hi citrā madhurā manoramā."}},{"id":"cnd23:167","sourceIds":["cnd23:167.1","cnd23:167.2","cnd23:167.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Virūparūpena mathenti cittanti nānāvaṇṇehi rūpehi …pe…\nnānāvaṇṇehi phoṭṭhabbehi cittaṁ mathenti tosenti pahāsentīti—\nvirūparūpena mathenti cittaṁ."}},{"id":"cnd23:168","sourceIds":["cnd23:168.1","cnd23:168.2","cnd23:168.3","cnd23:168.4","cnd23:168.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Ādīnavaṁ kāmaguṇesu disvāti.\nVuttañhetaṁ bhagavatā—\n“ko ca, bhikkhave, kāmānaṁ ādīnavo?\nIdha, bhikkhave, kulaputto yena sippaṭṭhānena jīvikaṁ kappeti, yadi muddāya yadi gaṇanāya yadi saṅkhānena yadi kasiyā yadi vaṇijjāya yadi gorakkhena yadi issatthena yadi rājaporisena yadi sippaññatarena, sītassa purakkhato uṇhassa purakkhato ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassehi samphassamāno khuppipāsāya mīyamāno;\nayaṁ, bhikkhave, kāmānaṁ ādīnavo sandiṭṭhiko dukkhakkhandho kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu."}},{"id":"cnd23:169","sourceIds":["cnd23:169.1","cnd23:169.2","cnd23:169.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tassa ce, bhikkhave, kulaputtassa evaṁ uṭṭhahato ghaṭato vāyamato te bhogā nābhinipphajjanti, so socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati, sammohaṁ āpajjati—\n‘moghaṁ vata me uṭṭhānaṁ, aphalo vata me vāyāmo’ti.\nAyampi, bhikkhave, kāmānaṁ ādīnavo sandiṭṭhiko dukkhakkhandho kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu."}},{"id":"cnd23:170","sourceIds":["cnd23:170.1","cnd23:170.2","cnd23:170.3","cnd23:170.4","cnd23:170.5","cnd23:170.6","cnd23:170.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Tassa ce, bhikkhave, kulaputtassa evaṁ uṭṭhahato ghaṭato vāyamato te bhogā abhinipphajjanti, so tesaṁ bhogānaṁ ārakkhādhikaraṇaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti—\n‘kinti me bhoge neva rājāno hareyyuṁ, na corā hareyyuṁ, na aggi ḍaheyya, na udakaṁ vaheyya, na appiyā dāyādā hareyyun’ti.\nTassa evaṁ ārakkhato gopayato te bhoge rājāno vā haranti corā vā haranti aggi vā ḍahati udakaṁ vā vahati appiyā vā dāyādā haranti.\nSo socati …pe…\nsammohaṁ āpajjati—\n‘yampi me ahosi tampi no natthī’ti.\nAyampi, bhikkhave, kāmānaṁ ādīnavo sandiṭṭhiko dukkhakkhandho kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu."}},{"id":"cnd23:171","sourceIds":["cnd23:171.1","cnd23:171.2","cnd23:171.3","cnd23:171.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu rājānopi rājūhi vivadanti, khattiyāpi khattiyehi vivadanti, brāhmaṇāpi brāhmaṇehi vivadanti, gahapatīpi gahapatīhi vivadanti, mātāpi puttena vivadati, puttopi mātarā vivadati, pitāpi puttena vivadati, puttopi pitarā vivadati, bhātāpi bhaginiyā vivadati, bhaginīpi bhātarā vivadati, sahāyopi sahāyena vivadati.\nTe tattha kalahaviggahavivādāpannā aññamaññaṁ pāṇīhipi upakkamanti leḍḍūhipi upakkamanti daṇḍehipi upakkamanti satthehipi upakkamanti.\nTe tattha maraṇampi nigacchanti maraṇamattampi dukkhaṁ.\nAyampi, bhikkhave, kāmānaṁ ādīnavo sandiṭṭhiko dukkhakkhandho kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu."}},{"id":"cnd23:172","sourceIds":["cnd23:172.1","cnd23:172.2","cnd23:172.3","cnd23:172.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā ubhatobyūḷhaṁ saṅgāmaṁ pakkhandanti, usūsupi khippamānesu sattīsupi khippamānāsu asīsupi vijjotalantesu.\nTe tattha usūhipi vijjhanti sattīhipi vijjhanti asināpi sīsaṁ chindanti.\nTe tattha maraṇampi nigacchanti maraṇamattampi dukkhaṁ.\nAyampi, bhikkhave, kāmānaṁ ādīnavo sandiṭṭhiko dukkhakkhandho kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu."}},{"id":"cnd23:173","sourceIds":["cnd23:173.1","cnd23:173.2","cnd23:173.3","cnd23:173.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā addāvalepanā upakāriyo pakkhandanti, usūsupi khippamānesu sattīsupi khippamānāsu, asīsupi vijjotalantesu.\nTe tattha usūhipi vijjhanti sattīhipi vijjhanti chakaṇakāyapi osiñcanti abhivaggenapi omaddanti asināpi sīsaṁ chindanti.\nTe tattha maraṇampi nigacchanti maraṇamattampi dukkhaṁ.\nAyampi, bhikkhave, kāmānaṁ ādīnavo sandiṭṭhiko dukkhakkhandho kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu."}},{"id":"cnd23:174","sourceIds":["cnd23:174.1","cnd23:174.2","cnd23:174.3","cnd23:174.4","cnd23:174.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu sandhimpi chindanti nillopampi haranti ekāgārikampi karonti paripanthepi tiṭṭhanti paradārampi gacchanti.\nTamenaṁ rājāno gahetvā vividhā kammakāraṇā kārenti—\nkasāhipi tāḷenti, vettehipi tāḷenti, aḍḍhadaṇḍakehipi tāḷenti, hatthampi chindanti …pe… asināpi sīsaṁ chindanti.\nTe tattha maraṇampi nigacchanti maraṇamattampi dukkhaṁ.\nAyampi, bhikkhave, kāmānaṁ ādīnavo sandiṭṭhiko dukkhakkhandho kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu."}},{"id":"cnd23:175","sourceIds":["cnd23:175.1","cnd23:175.2","cnd23:175.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu kāyena duccaritaṁ caranti vācāya duccaritaṁ caranti manasā duccaritaṁ caranti.\nTe kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjanti.\nAyampi, bhikkhave, kāmānaṁ ādīnavo samparāyiko dukkhakkhandho kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu”."}},{"id":"cnd23:176","sourceIds":["cnd23:176.1","cnd23:176.2","cnd23:176.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Ādīnavaṁ kāmaguṇesu disvāti kāmaguṇesu ādīnavaṁ disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—\nādīnavaṁ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:177","sourceIds":["cnd23:177.1","cnd23:177.2","cnd23:177.3","cnd23:177.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kāmā hi citrā madhurā manoramā,\nVirūparūpena mathenti cittaṁ;\nĀdīnavaṁ kāmaguṇesu disvā,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:178","sourceIds":["cnd23:178.1","cnd23:178.2","cnd23:178.3","cnd23:178.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca,\nRogo ca sallañca bhayañca metaṁ;\nEtaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:179","sourceIds":["cnd23:179.1","cnd23:179.2","cnd23:179.3","cnd23:179.4","cnd23:179.5","cnd23:179.6","cnd23:179.7","cnd23:179.8","cnd23:179.9","cnd23:179.10","cnd23:179.11","cnd23:179.12","cnd23:179.13","cnd23:179.14","cnd23:179.15","cnd23:179.16","cnd23:179.17","cnd23:179.18","cnd23:179.19"],"kind":"text","text":{"pi":"Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca, rogo ca sallañca bhayañca metanti vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“bhayanti, bhikkhave, kāmānametaṁ adhivacanaṁ.\nDukkhanti, bhikkhave, kāmānametaṁ adhivacanaṁ.\nRogoti, bhikkhave, kāmānametaṁ adhivacanaṁ.\nGaṇḍoti, bhikkhave, kāmānametaṁ adhivacanaṁ.\nSallanti, bhikkhave, kāmānametaṁ adhivacanaṁ.\nSaṅgoti, bhikkhave, kāmānametaṁ adhivacanaṁ.\nPaṅkoti, bhikkhave, kāmānametaṁ adhivacanaṁ.\nGabbhoti, bhikkhave, kāmānametaṁ adhivacanaṁ.\nKasmā ca, bhikkhave, bhayanti kāmānametaṁ adhivacanaṁ?\nYasmā ca kāmarāgarattāyaṁ, bhikkhave, chandarāgavinibaddho diṭṭhadhammikāpi bhayā na parimuccati, samparāyikāpi bhayā na parimuccati, tasmā bhayanti kāmānametaṁ adhivacanaṁ.\nKasmā ca, bhikkhave, dukkhanti …pe…\nrogoti …\ngaṇḍoti …\nsallanti …\nsaṅgoti …\npaṅkoti …\ngabbhoti kāmānametaṁ adhivacanaṁ?\nYasmā ca kāmarāgarattāyaṁ, bhikkhave, chandarāgavinibaddho diṭṭhadhammikāpi gabbhā na parimuccati, samparāyikāpi gabbhā na parimuccati, tasmā gabbhoti kāmānametaṁ adhivacanan”ti."}},{"id":"cnd23:180","sourceIds":["cnd23:180.1","cnd23:180.2","cnd23:180.3","cnd23:180.4","cnd23:180.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Bhayaṁ dukkhañca rogo ca,\ngaṇḍo sallañca saṅgo ca;\nPaṅko gabbho ca ubhayaṁ,\nete kāmā pavuccanti;\nYattha satto puthujjano."}},{"id":"cnd23:181","sourceIds":["cnd23:181.1","cnd23:181.2","cnd23:181.3","cnd23:181.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Otiṇṇo sātarūpena,\npuna gabbhāya gacchati;\nYato ca bhikkhu ātāpī,\nsampajaññaṁ na riccati."}},{"id":"cnd23:182","sourceIds":["cnd23:182.1","cnd23:182.2","cnd23:182.3","cnd23:182.4"],"kind":"text","text":{"pi":"So imaṁ palipathaṁ duggaṁ,\natikkamma tathāvidho;\nPajaṁ jātijarūpetaṁ,\nphandamānaṁ avekkhatīti."}},{"id":"cnd23:183","sourceIds":["cnd23:183.1","cnd23:183.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca,\nRogo ca sallañca bhayañca metaṁ."}},{"id":"cnd23:184","sourceIds":["cnd23:184.1","cnd23:184.2","cnd23:184.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Etaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvāti etaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—\netaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:185","sourceIds":["cnd23:185.1","cnd23:185.2","cnd23:185.3","cnd23:185.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca,\nRogo ca sallañca bhayañca metaṁ;\nEtaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:186","sourceIds":["cnd23:186.1","cnd23:186.2","cnd23:186.3","cnd23:186.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Sītañca uṇhañca khudaṁ pipāsaṁ,\nVātātape ḍaṁsasarīsape ca;\nSabbānipetāni abhisambhavitvā,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:187","sourceIds":["cnd23:187.1","cnd23:187.2","cnd23:187.3","cnd23:187.4","cnd23:187.5","cnd23:187.6","cnd23:187.7","cnd23:187.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Sītañca uṇhañca khudaṁ pipāsanti.\nSītanti dvīhi kāraṇehi sītaṁ hoti—\nabbhantaradhātuppakopavasena vā sītaṁ hoti bahiddhā utuvasena vā sītaṁ hoti.\nUṇhanti dvīhi kāraṇehi uṇhaṁ hoti—\nabbhantaradhātuppakopavasena vā uṇhaṁ hoti bahiddhā utuvasena vā uṇhaṁ hoti.\nKhudā vuccati chātako.\nPipāsā vuccati udakapipāsāti—\nsītañca uṇhañca khudaṁ pipāsaṁ."}},{"id":"cnd23:188","sourceIds":["cnd23:188.1","cnd23:188.2","cnd23:188.3","cnd23:188.4","cnd23:188.5","cnd23:188.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Vātātape ḍaṁsasarīsape cāti.\nVātāti puratthimā vātā pacchimā vātā uttarā vātā dakkhiṇā vātā sarajā vātā arajā vātā sītā vātā uṇhā vātā parittā vātā adhimattā vātā verambhavātā pakkhavātā supaṇṇavātā tālapaṇṇavātā vidhūpanavātā.\nĀtapo vuccati sūriyasantāpo.\nḌaṁsā vuccanti piṅgalamakkhikā.\nSarīsapā vuccanti ahīti—\nvātātape ḍaṁsasarīsape ca."}},{"id":"cnd23:189","sourceIds":["cnd23:189.1","cnd23:189.2","cnd23:189.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Sabbānipetāni abhisambhavitvāti abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā madditvāti—\nsabbānipetāni abhisambhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:190","sourceIds":["cnd23:190.1","cnd23:190.2","cnd23:190.3","cnd23:190.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sītañca uṇhañca khudaṁ pipāsaṁ,\nVātātape ḍaṁsasarīsape ca;\nSabbānipetāni abhisambhavitvā,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:191","sourceIds":["cnd23:191.1","cnd23:191.2","cnd23:191.3","cnd23:191.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Nāgova yūthāni vivajjayitvā,\nSañjātakhandho padumī uḷāro;\nYathābhirantaṁ vihare araññe,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:192","sourceIds":["cnd23:192.1","cnd23:192.2","cnd23:192.3","cnd23:192.4","cnd23:192.5","cnd23:192.6","cnd23:192.7","cnd23:192.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Nāgova yūthāni vivajjayitvāti nāgo vuccati hatthināgo.\nPaccekasambuddhopi nāgo.\nKiṅkāraṇā paccekasambuddho nāgo?\nĀguṁ na karotīti nāgo;\nna gacchatīti nāgo;\nna āgacchatīti nāgo.\nKathaṁ so paccekasambuddho āguṁ na karotīti nāgo?\nĀgu vuccati pāpakā akusalā dhammā saṅkilesikā ponobhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā."}},{"id":"cnd23:193","sourceIds":["cnd23:193.1","cnd23:193.2","cnd23:193.3","cnd23:193.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Āguṁ na karoti kiñci loke,\nSabbasaṁyoge visajja bandhanāni;\nSabbattha na sajjatī vimutto,\nNāgo tādi pavuccate tathattā."}},{"id":"cnd23:194","sourceIds":["cnd23:194.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ so paccekasambuddho āguṁ na karotīti nāgo."}},{"id":"cnd23:195","sourceIds":["cnd23:195.1","cnd23:195.2","cnd23:195.3","cnd23:195.4","cnd23:195.5","cnd23:195.6","cnd23:195.7","cnd23:195.8","cnd23:195.9","cnd23:195.10","cnd23:195.11","cnd23:195.12","cnd23:195.13","cnd23:195.14","cnd23:195.15"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ so paccekasambuddho na gacchatīti nāgo?\nSo paccekasambuddho na chandāgatiṁ gacchati,\nna dosāgatiṁ gacchati,\nna mohāgatiṁ gacchati,\nna bhayāgatiṁ gacchati,\nna rāgavasena gacchati,\nna dosavasena gacchati,\nna mohavasena gacchati,\nna mānavasena gacchati,\nna diṭṭhivasena gacchati,\nna uddhaccavasena gacchati,\nna vicikicchāvasena gacchati,\nna anusayavasena gacchati,\nna vaggehi dhammehi yāyati nīyati vuyhati saṁharīyati.\nEvaṁ so paccekasambuddho na gacchatīti nāgo."}},{"id":"cnd23:196","sourceIds":["cnd23:196.1","cnd23:196.2","cnd23:196.3","cnd23:196.4","cnd23:196.5","cnd23:196.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ so paccekasambuddho na āgacchatīti nāgo?\nSotāpattimaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati,\nsakadāgāmimaggena …pe…\nanāgāmimaggena …pe…\narahattamaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati.\nEvaṁ so paccekasambuddho na āgacchatīti nāgo."}},{"id":"cnd23:197","sourceIds":["cnd23:197.1","cnd23:197.2","cnd23:197.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Nāgova yūthāni vivajjayitvāti yathā so hatthināgo yūthāni vivajjetvā parivajjetvā abhinivajjetvā ekova araññavanamajjhogāhetvā carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpeti, paccekasambuddhopi gaṇaṁ vivajjetvā parivajjetvā abhivajjetvā eko araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni.\nSo eko gacchati eko tiṭṭhati eko nisīdati eko seyyaṁ kappeti eko gāmaṁ piṇḍāya pavisati eko paṭikkamati eko raho nisīdati eko caṅkamaṁ adhiṭṭhāti eko carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—\nnāgova yūthāni vivajjayitvā."}},{"id":"cnd23:198","sourceIds":["cnd23:198.1","cnd23:198.2","cnd23:198.3","cnd23:198.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Sañjātakhandho padumī uḷāroti yathā so hatthināgo sañjātakkhandho sattaratano vā hoti aṭṭharatano vā, paccekasambuddhopi sañjātakkhandho asekkhena sīlakkhandhena asekkhena samādhikkhandhena asekkhena paññākkhandhena asekkhena vimuttikkhandhena asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena.\nYathā so hatthināgo padumī, paccekasambuddhopi sattahi bojjhaṅgapupphehi padumī, satisambojjhaṅgapupphena dhammavicayasambojjhaṅgapupphena vīriyasambojjhaṅgapupphena pītisambojjhaṅgapupphena passaddhisambojjhaṅgapupphena samādhisambojjhaṅgapupphena upekkhāsambojjhaṅgapupphena.\nYathā so hatthināgo uḷāro thāmena balena javena sūrena, paccekasambuddhopi uḷāro sīlena samādhinā paññāya vimuttiyā vimuttiñāṇadassanenāti—\nsañjātakhandho padumī uḷāro."}},{"id":"cnd23:199","sourceIds":["cnd23:199.1","cnd23:199.2","cnd23:199.3","cnd23:199.4","cnd23:199.5","cnd23:199.6","cnd23:199.7","cnd23:199.8","cnd23:199.9","cnd23:199.10","cnd23:199.11","cnd23:199.12","cnd23:199.13","cnd23:199.14","cnd23:199.15","cnd23:199.16","cnd23:199.17"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathābhirantaṁ vihare araññeti yathā so hatthināgo yathābhirantaṁ araññe viharati, paccekasambuddhopi yathābhirantaṁ araññe viharati.\nPaṭhamenapi jhānena yathābhirantaṁ araññe viharati,\ndutiyenapi jhānena …pe…\ntatiyenapi jhānena …\ncatutthenapi jhānena yathābhirantaṁ araññe viharati;\nmettāyapi cetovimuttiyā yathābhirantaṁ araññe viharati,\nkaruṇāyapi cetovimuttiyā …\nmuditāyapi cetovimuttiyā …\nupekkhāyapi cetovimuttiyā yathābhirantaṁ araññe viharati;\nākāsānañcāyatanasamāpattiyāpi yathābhirantaṁ araññe viharati,\nviññāṇañcāyatanasamāpattiyāpi …\nākiñcaññāyatanasamāpattiyāpi …\nnevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyāpi …\nnirodhasamāpattiyāpi …\nphalasamāpattiyāpi yathābhirantaṁ araññe viharatīti—\nyathābhirantaṁ vihare araññe, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:200","sourceIds":["cnd23:200.1","cnd23:200.2","cnd23:200.3","cnd23:200.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Nāgova yūthāni vivajjayitvā,\nSañjātakhandho padumī uḷāro;\nYathābhirantaṁ vihare araññe,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:201","sourceIds":["cnd23:201.1","cnd23:201.2","cnd23:201.3","cnd23:201.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Aṭṭhānataṁ saṅgaṇikāratassa,\nYaṁ phassaye sāmayikaṁ vimuttiṁ;\nĀdiccabandhussa vaco nisamma,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:202","sourceIds":["cnd23:202.1","cnd23:202.2","cnd23:202.3","cnd23:202.4","cnd23:202.5","cnd23:202.6","cnd23:202.7","cnd23:202.8","cnd23:202.9","cnd23:202.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Aṭṭhānataṁ saṅgaṇikāratassa, yaṁ phassaye sāmayikaṁ vimuttinti vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“yāvatānanda, bhikkhu saṅgaṇikārāmo saṅgaṇikarato saṅgaṇikārāmataṁ anuyutto, gaṇārāmo gaṇarato gaṇasammudito gaṇārāmataṁ anuyutto, yaṁ taṁ nekkhammasukhaṁ pavivekasukhaṁ upasamasukhaṁ sambodhisukhaṁ, tassa sukhassa nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhīti—\nnetaṁ ṭhānaṁ vijjati.\nYo ca kho so, ānanda, bhikkhu eko gaṇasmā vūpakaṭṭho viharati, tassetaṁ bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ.\nYaṁ taṁ nekkhammasukhaṁ pavivekasukhaṁ upasamasukhaṁ sambodhisukhaṁ, tassa sukhassa nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhīti—\nṭhānametaṁ vijjati.\nYāvatānanda, bhikkhu saṅgaṇikārāmo saṅgaṇikarato saṅgaṇikārāmataṁ anuyutto, gaṇārāmo gaṇarato gaṇasammudito (gaṇārāmataṁ anuyutto) sāmāyikaṁ vā kantaṁ cetovimuttiṁ upasampajja viharissati, asāmāyikaṁ vā akuppanti—\nnetaṁ ṭhānaṁ vijjati.\nYo ca kho so, ānanda, bhikkhu eko gaṇasmā vūpakaṭṭho viharati, tassetaṁ bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ sāmāyikaṁ vā kantaṁ cetovimuttiṁ upasampajja viharissati, asāmāyikaṁ vā akuppanti, ṭhānametaṁ vijjatī”ti—\naṭṭhānataṁ saṅgaṇikāratassa, yaṁ phassaye sāmayikaṁ vimuttiṁ."}},{"id":"cnd23:203","sourceIds":["cnd23:203.1","cnd23:203.2","cnd23:203.3","cnd23:203.4","cnd23:203.5","cnd23:203.6","cnd23:203.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Ādiccabandhussa vaco nisammāti ādicco vuccati sūriyo.\nSo gotamo gottena.\nPaccekasambuddhopi gotamo gottena.\nSo paccekasambuddho sūriyassa gottañātako gottabandhu, tasmā paccekasambuddho ādiccabandhu.\nĀdiccabandhussa vaco nisammāti ādiccabandhussa vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ sutvā suṇitvā uggahetvā upadhārayitvā upalakkhayitvāti—\nādiccabandhussa vaco nisamma, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:204","sourceIds":["cnd23:204.1","cnd23:204.2","cnd23:204.3","cnd23:204.4","cnd23:204.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Aṭṭhānataṁ saṅgaṇikāratassa,\nYaṁ phassaye sāmayikaṁ vimuttiṁ;\nĀdiccabandhussa vaco nisamma,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti.\nDutiyo vaggo."}},{"id":"cnd23:205","sourceIds":["cnd23:205.0","cnd23:205.1","cnd23:205.2","cnd23:205.3","cnd23:205.4"],"kind":"text","text":{"pi":"3. Tatiyavagga\nDiṭṭhīvisūkāni upātivatto,\nPatto niyāmaṁ paṭiladdhamaggo;\nUppannañāṇomhi anaññaneyyo,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:206","sourceIds":["cnd23:206.1","cnd23:206.2","cnd23:206.3","cnd23:206.4","cnd23:206.5","cnd23:206.6","cnd23:206.7","cnd23:206.8","cnd23:206.9","cnd23:206.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Diṭṭhīvisūkāni upātivattoti diṭṭhivisūkāni vuccanti vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhī.\nIdha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ,\nvedanaṁ …pe…\nsaññaṁ …\nsaṅkhāre …\nviññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.\nYā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyesaggāho viparītaggāho vipallāsaggāho micchāgāho, ayāthāvakasmiṁ yāthāvakanti gāho, yāvatā dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni—\nimāni diṭṭhivisūkāni.\nDiṭṭhīvisūkāni upātivattoti diṭṭhivisūkāni upātivatto atikkanto samatikkanto vītivattoti—\ndiṭṭhīvisūkāni upātivatto."}},{"id":"cnd23:207","sourceIds":["cnd23:207.1","cnd23:207.2","cnd23:207.3","cnd23:207.4","cnd23:207.5","cnd23:207.6","cnd23:207.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Patto niyāmaṁ paṭiladdhamaggoti niyāmā vuccanti cattāro maggā;\nariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—\nsammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.\nCatūhi ariyamaggehi samannāgato niyāmaṁ patto sampatto adhigato phassito sacchikatoti—\npatto niyāmaṁ.\nPaṭiladdhamaggoti laddhamaggo paṭiladdhamaggo adhigatamaggo phassitamaggo sacchikatamaggoti—\npatto niyāmaṁ paṭiladdhamaggo."}},{"id":"cnd23:208","sourceIds":["cnd23:208.1","cnd23:208.2","cnd23:208.3","cnd23:208.4","cnd23:208.5","cnd23:208.6","cnd23:208.7","cnd23:208.8","cnd23:208.9","cnd23:208.10","cnd23:208.11","cnd23:208.12","cnd23:208.13"],"kind":"text","text":{"pi":"Uppannañāṇomhi anaññaneyyoti tassa paccekasambuddhassa ñāṇaṁ uppannaṁ samuppannaṁ nibbattaṁ abhinibbattaṁ pātubhūtaṁ.\n“Sabbe saṅkhārā aniccā”ti ñāṇaṁ uppannaṁ samuppannaṁ nibbattaṁ abhinibbattaṁ pātubhūtaṁ,\n“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…\n“sabbe dhammā anattā”ti …\n“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti ñāṇaṁ uppannaṁ samuppannaṁ nibbattaṁ abhinibbattaṁ pātubhūtanti—\nuppannañāṇomhi.\nAnaññaneyyoti so paccekasambuddho na paraneyyo na parappattiyo na parappaccayo na parapaṭibaddhagū, yathābhūtaṁ jānāti passati asammūḷho sampajāno paṭissato.\n“Sabbe saṅkhārā aniccā”ti na paraneyyo na parappattiyo na parappaccayo na parapaṭibaddhagū, yathābhūtaṁ jānāti passati asammūḷho sampajāno paṭissato.\n“Sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…\n“sabbe dhammā anattā”ti …pe…\n“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti na paraneyyo na parappattiyo na parappaccayo na parapaṭibaddhagū, yathābhūtaṁ jānāti passati asammūḷho sampajāno paṭissatoti—\nuppannañāṇomhi anaññaneyyo, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:209","sourceIds":["cnd23:209.1","cnd23:209.2","cnd23:209.3","cnd23:209.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Diṭṭhīvisūkāni upātivatto,\nPatto niyāmaṁ paṭiladdhamaggo;\nUppannañāṇomhi anaññaneyyo,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:210","sourceIds":["cnd23:210.1","cnd23:210.2","cnd23:210.3","cnd23:210.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Nillolupo nikkuho nippipāso,\nNimmakkho niddhantakasāvamoho;\nNirāsaso sabbaloke bhavitvā,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:211","sourceIds":["cnd23:211.1","cnd23:211.2","cnd23:211.3","cnd23:211.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Nillolupo nikkuho nippipāsoti loluppaṁ vuccati taṇhā.\nYo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.\nSā loluppā taṇhā tassa paccekasambuddhassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.\nTasmā paccekasambuddho nillolupo."}},{"id":"cnd23:212","sourceIds":["cnd23:212.1","cnd23:212.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Nikkuhoti tīṇi kuhanavatthūni—\npaccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu, iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu, sāmantajappanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu."}},{"id":"cnd23:213","sourceIds":["cnd23:213.1","cnd23:213.2","cnd23:213.3","cnd23:213.4","cnd23:213.5","cnd23:213.6","cnd23:213.7","cnd23:213.8","cnd23:213.9","cnd23:213.10","cnd23:213.11","cnd23:213.12","cnd23:213.13","cnd23:213.14","cnd23:213.15","cnd23:213.16","cnd23:213.17","cnd23:213.18","cnd23:213.19","cnd23:213.20","cnd23:213.21","cnd23:213.22","cnd23:213.23","cnd23:213.24"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamaṁ paccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu?\nIdha gahapatikā bhikkhuṁ nimantenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi, so pāpiccho icchāpakato atthiko cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ bhiyyokamyataṁ upādāya cīvaraṁ paccakkhāti, piṇḍapātaṁ paccakkhāti, senāsanaṁ paccakkhāti, gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paccakkhāti.\nSo evamāha—\n“kiṁ samaṇassa mahagghena cīvarena.\nEtaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo susānā vā saṅkārakūṭā vā pāpaṇikā vā nantakāni uccinitvā saṅghāṭikaṁ karitvā dhāreyya.\nKiṁ samaṇassa mahagghena piṇḍapātena.\nEtaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo uñchācariyāya piṇḍiyālopena jīvikaṁ kappeyya.\nKiṁ samaṇassa mahagghena senāsanena.\nEtaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo rukkhamūliko vā assa sosāniko vā abbhokāsiko vā.\nKiṁ samaṇassa mahagghena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena.\nEtaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo pūtimuttena vā haritakīkhaṇḍena vā osadhaṁ kareyyā”ti.\nTadupādāya lūkhaṁ cīvaraṁ dhāreti lūkhaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjati lūkhaṁ senāsanaṁ paṭisevati lūkhaṁ gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paṭisevati.\nTamenaṁ gahapatikā evaṁ jānanti—\n“ayaṁ samaṇo appiccho santuṭṭho pavivitto asaṁsaṭṭho āraddhavīriyo dhutavādo”ti.\nBhiyyo bhiyyo nimantenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi.\nSo evamāha—\n“tiṇṇaṁ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati, saddhāya sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati, deyyadhammassa sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati, dakkhiṇeyyānaṁ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati.\nTumhākañcevāyaṁ saddhā atthi, deyyadhammo ca saṁvijjati, ahañca paṭiggāhako.\nSacehaṁ na paṭiggahessāmi, evaṁ tumhe puññena paribāhirā bhavissatha.\nNa mayhaṁ iminā attho.\nApi ca tumhākaṁyeva anukampāya paṭiggaṇhāmī”ti.\nTadupādāya bahumpi cīvaraṁ paṭiggaṇhāti, bahumpi piṇḍapātaṁ paṭiggaṇhāti, bahumpi senāsanaṁ paṭiggaṇhāti, bahumpi gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paṭiggaṇhāti.\nYā evarūpā bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṁ—\nidaṁ paccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu."}},{"id":"cnd23:214","sourceIds":["cnd23:214.1","cnd23:214.2","cnd23:214.3","cnd23:214.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamaṁ iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu?\nIdhekacco pāpiccho icchāpakato sambhāvanādhippāyo “evaṁ maṁ jano sambhāvessatī”ti gamanaṁ saṇṭhapeti ṭhānaṁ saṇṭhapeti nisajjaṁ saṇṭhapeti sayanaṁ saṇṭhapeti, paṇidhāya gacchati paṇidhāya tiṭṭhati paṇidhāya nisīdati paṇidhāya seyyaṁ kappeti samāhito viya gacchati samāhito viya tiṭṭhati samāhito viya nisīdati samāhito viya seyyaṁ kappeti, āpāthakajjhāyīva hoti.\nYā evarūpā iriyāpathassa āṭhapanā ṭhapanā saṇṭhapanā bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṁ—\nidaṁ iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu."}},{"id":"cnd23:215","sourceIds":["cnd23:215.1","cnd23:215.2","cnd23:215.3","cnd23:215.4","cnd23:215.5","cnd23:215.6","cnd23:215.7","cnd23:215.8","cnd23:215.9","cnd23:215.10","cnd23:215.11","cnd23:215.12","cnd23:215.13","cnd23:215.14","cnd23:215.15","cnd23:215.16","cnd23:215.17","cnd23:215.18","cnd23:215.19","cnd23:215.20","cnd23:215.21","cnd23:215.22","cnd23:215.23","cnd23:215.24","cnd23:215.25","cnd23:215.26","cnd23:215.27","cnd23:215.28","cnd23:215.29","cnd23:215.30","cnd23:215.31","cnd23:215.32","cnd23:215.33"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamaṁ sāmantajappanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu?\nIdhekacco pāpiccho icchāpakato sambhāvanādhippāyo “evaṁ maṁ jano sambhāvessatī”ti ariyadhamme sannissitavācaṁ bhāsati.\n“Yo evarūpaṁ cīvaraṁ dhāreti so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati;\n“yo evarūpaṁ pattaṁ dhāreti …pe…\nlohathālakaṁ dhāreti …\ndhammakaraṇaṁ dhāreti …\nparissāvanaṁ dhāreti …\nkuñcikaṁ dhāreti …\nupāhanaṁ dhāreti …\nkāyabandhanaṁ dhāreti …\nāyogaṁ dhāreti so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati;\n“yassa evarūpo upajjhāyo so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati;\n“yassa evarūpo ācariyo …pe…\nevarūpā samānupajjhāyakā …\nsamānācariyakā …\nmittā …\nsandiṭṭhā …\nsambhattā …\nsahāyā so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati;\n“yo evarūpe vihāre vasati …\naḍḍhayoge vasati …\npāsāde vasati …\nhammiye vasati …\nguhāyaṁ vasati …\nleṇe vasati …\nkuṭiyaṁ vasati …\nkūṭāgāre vasati …\naṭṭe vasati …\nmāḷe vasati …\nuddaṇḍe vasati …\nupaṭṭhānasālāyaṁ vasati …\nmaṇḍape vasati …\nrukkhamūle vasati so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati."}},{"id":"cnd23:216","sourceIds":["cnd23:216.1","cnd23:216.2","cnd23:216.3","cnd23:216.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā korajikakorajiko bhākuṭikabhākuṭiko kuhakakuhako lapakalapako mukhasambhāviko “ayaṁ samaṇo imāsaṁ evarūpānaṁ santānaṁ vihārasamāpattīnaṁ lābhī”ti tādisaṁ gambhīraṁ gūḷhaṁ nipuṇaṁ paṭicchannaṁ lokuttaraṁ suññatāpaṭisaññuttaṁ kathaṁ katheti.\nYā evarūpā bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṁ, idaṁ sāmantajappanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu.\nTassa paccekasambuddhassa imāni tīṇi kuhanavatthūni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭippassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni.\nTasmā so paccekasambuddho nikkuho."}},{"id":"cnd23:217","sourceIds":["cnd23:217.1","cnd23:217.2","cnd23:217.3","cnd23:217.4","cnd23:217.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Nippipāsoti pipāsā vuccati taṇhā.\nYo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.\nSā pipāsā taṇhā tassa paccekasambuddhassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.\nTasmā paccekasambuddho nippipāsoti—\nnillolupo nikkuho nippipāso."}},{"id":"cnd23:218","sourceIds":["cnd23:218.1","cnd23:218.2","cnd23:218.3","cnd23:218.4","cnd23:218.5","cnd23:218.6","cnd23:218.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Nimmakkho niddhantakasāvamohoti.\nMakkhoti yo makkho makkhāyanā makkhāyitattaṁ niṭṭhuriyaṁ niṭṭhuriyakammaṁ.\nKasāvoti rāgo kasāvo, doso kasāvo, moho kasāvo, kodho …pe… upanāho … makkho … paḷāso … sabbākusalābhisaṅkhārā kasāvā.\nMohoti dukkhe aññāṇaṁ, dukkhasamudaye aññāṇaṁ, dukkhanirodhe aññāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṁ, pubbante aññāṇaṁ, aparante aññāṇaṁ, pubbantāparante aññāṇaṁ, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṁ.\nYaṁ evarūpaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ anabhisamayo ananubodho appaṭivedho asaṅgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṁ dummejjhaṁ bālyaṁ asampajaññaṁ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṁ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ.\nTassa paccekasambuddhassa makkho ca kasāvo ca moho ca vantā saṁvantā niddhantā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti.\nSo paccekasambuddho nimmakkho niddhantakasāvamoho."}},{"id":"cnd23:219","sourceIds":["cnd23:219.1","cnd23:219.2","cnd23:219.3","cnd23:219.4","cnd23:219.5","cnd23:219.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Nirāsaso sabbaloke bhavitvāti āsā vuccati taṇhā.\nYo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.\nSabbaloketi sabbaapāyaloke sabbamanussaloke sabbadevaloke sabbakhandhaloke sabbadhātuloke sabbaāyatanaloke.\nNirāsaso sabbaloke bhavitvāti sabbaloke nirāsaso bhavitvā nittaṇho bhavitvā nippipāso bhavitvāti—\nnirāsaso sabbaloke bhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:220","sourceIds":["cnd23:220.1","cnd23:220.2","cnd23:220.3","cnd23:220.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Nillolupo nikkuho nippipāso,\nNimmakkho niddhantakasāvamoho;\nNirāsaso sabbaloke bhavitvā,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:221","sourceIds":["cnd23:221.1","cnd23:221.2","cnd23:221.3","cnd23:221.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Pāpaṁ sahāyaṁ parivajjayetha,\nAnatthadassiṁ visame niviṭṭhaṁ;\nSayaṁ na seve pasutaṁ pamattaṁ,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:222","sourceIds":["cnd23:222.1","cnd23:222.2","cnd23:222.3","cnd23:222.4","cnd23:222.5","cnd23:222.6","cnd23:222.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Pāpaṁ sahāyaṁ parivajjayethāti.\nPāpasahāyo vuccati yo so sahāyo dasavatthukāya micchādiṭṭhiyā samannāgato—\nnatthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentīti.\nAyaṁ pāpasahāyo.\nPāpaṁ sahāyaṁ parivajjayethāti.\nPāpaṁ sahāyaṁ vajjeyya parivajjeyyāti—\npāpaṁ sahāyaṁ parivajjayetha."}},{"id":"cnd23:223","sourceIds":["cnd23:223.1","cnd23:223.2","cnd23:223.3","cnd23:223.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Anatthadassiṁ visame niviṭṭhanti anatthadassī vuccati yo so sahāyo dasavatthukāya micchādiṭṭhiyā samannāgato—\nnatthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ …pe… ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentīti.\nVisame niviṭṭhanti visame kāyakamme niviṭṭhaṁ, visame vacīkamme niviṭṭhaṁ, visame manokamme niviṭṭhaṁ, visame pāṇātipāte niviṭṭhaṁ, visame adinnādāne niviṭṭhaṁ, visame kāmesumicchācāre niviṭṭhaṁ, visame musāvāde niviṭṭhaṁ, visamāya pisuṇāya vācāya niviṭṭhaṁ, visamāya pharusāya vācāya niviṭṭhaṁ, visame samphappalāpe niviṭṭhaṁ, visamāya abhijjhāya niviṭṭhaṁ, visame byāpāde niviṭṭhaṁ, visamāya micchādiṭṭhiyā niviṭṭhaṁ, visamesu saṅkhāresu niviṭṭhaṁ visamesu pañcasu kāmaguṇesu niviṭṭhaṁ, visamesu pañcasu nīvaraṇesu niviṭṭhaṁ viniviṭṭhaṁ sattaṁ allīnaṁ upagataṁ ajjhositaṁ adhimuttanti—\nanatthadassiṁ visame niviṭṭhaṁ."}},{"id":"cnd23:224","sourceIds":["cnd23:224.1","cnd23:224.2","cnd23:224.3","cnd23:224.4","cnd23:224.5","cnd23:224.6","cnd23:224.7","cnd23:224.8","cnd23:224.9","cnd23:224.10","cnd23:224.11","cnd23:224.12","cnd23:224.13","cnd23:224.14","cnd23:224.15","cnd23:224.16","cnd23:224.17","cnd23:224.18","cnd23:224.19","cnd23:224.20","cnd23:224.21","cnd23:224.22","cnd23:224.23","cnd23:224.24","cnd23:224.25","cnd23:224.26","cnd23:224.27","cnd23:224.28","cnd23:224.29"],"kind":"text","text":{"pi":"Sayaṁ na seve pasutaṁ pamattanti.\nPasutanti yopi kāme esati gavesati pariyesati taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappoṇo tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo, sopi kāmappasuto.\nYopi taṇhāvasena rūpe pariyesati,\nsadde …pe…\ngandhe …\nrase …\nphoṭṭhabbe pariyesati taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappoṇo tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo, sopi kāmappasuto.\nYopi taṇhāvasena rūpe paṭilabhati,\nsadde …pe…\ngandhe …\nrase …\nphoṭṭhabbe paṭilabhati taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappoṇo tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo, sopi kāmappasuto.\nYopi taṇhāvasena rūpe paribhuñjati,\nsadde …pe…\ngandhe …\nrase …\nphoṭṭhabbe paribhuñjati taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappoṇo tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo, sopi kāmappasuto.\nYathā kalahakārako kalahappasuto, kammakārako kammappasuto, gocare caranto gocarappasuto, jhāyī jhānappasuto;\nevameva yo kāme esati gavesati pariyesati taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappoṇo tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo, sopi kāmappasuto.\nYopi taṇhāvasena rūpe pariyesati …pe…\nyopi taṇhāvasena rūpe paṭilabhati …pe…\nyopi taṇhāvasena rūpe paribhuñjati,\nsadde …pe…\ngandhe …\nrase …\nphoṭṭhabbe paribhuñjati taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappoṇo tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo, sopi kāmappasuto.\nPamattanti.\nPamādo vattabbo kāyaduccarite vā vacīduccarite vā manoduccarite vā pañcasu kāmaguṇesu vā cittassa vosaggo vosaggānuppadānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ bhāvanāya asakkaccakiriyatā asātaccakiriyatā anaṭṭhitakiriyatā olīnavuttitā nikkhittacchandatā nikkhittadhuratā anāsevanā abhāvanā abahulīkammaṁ anadhiṭṭhānaṁ ananuyogo, yo evarūpo pamādo pamajjanā pamajjitattaṁ—\nayaṁ vuccati pamādo."}},{"id":"cnd23:225","sourceIds":["cnd23:225.1","cnd23:225.2","cnd23:225.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Sayaṁ na seve pasutaṁ pamattanti pasutaṁ na seveyya pamattañca sayaṁ na seveyya sāmaṁ na seveyya na niseveyya na saṁseveyya na parisaṁseveyya na ācareyya na samācareyya na samādāya vatteyyāti—\nsayaṁ na seve pasutaṁ pamattaṁ, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:226","sourceIds":["cnd23:226.1","cnd23:226.2","cnd23:226.3","cnd23:226.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Pāpaṁ sahāyaṁ parivajjayetha,\nAnatthadassiṁ visame niviṭṭhaṁ;\nSayaṁ na seve pasutaṁ pamattaṁ,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:227","sourceIds":["cnd23:227.1","cnd23:227.2","cnd23:227.3","cnd23:227.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Bahussutaṁ dhammadharaṁ bhajetha,\nMittaṁ uḷāraṁ paṭibhānavantaṁ;\nAññāya atthāni vineyya kaṅkhaṁ,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:228","sourceIds":["cnd23:228.1","cnd23:228.2","cnd23:228.3","cnd23:228.4","cnd23:228.5","cnd23:228.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Bahussutaṁ dhammadharaṁ bhajethāti bahussuto hoti mitto sutadharo sutasannicayo.\nYe te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā.\nDhammadharanti dhammaṁ dhārentaṁ—\nsuttaṁ geyyaṁ veyyākaraṇaṁ gāthaṁ udānaṁ itivuttakaṁ jātakaṁ abbhutadhammaṁ vedallaṁ.\nBahussutaṁ dhammadharaṁ bhajethāti bahussutañca dhammadharañca mittaṁ bhajeyya sambhajeyya seveyya niseveyya saṁseveyya paṭiseveyyāti—\nbahussutaṁ dhammadharaṁ bhajetha."}},{"id":"cnd23:229","sourceIds":["cnd23:229.1","cnd23:229.2","cnd23:229.3","cnd23:229.4","cnd23:229.5","cnd23:229.6","cnd23:229.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Mittaṁ uḷāraṁ paṭibhānavantanti uḷāro hoti mitto sīlena samādhinā paññāya vimuttiyā vimuttiñāṇadassanena.\nPaṭibhānavantanti tayo paṭibhānavanto—\npariyattipaṭibhānavā, paripucchāpaṭibhānavā, adhigamapaṭibhānavā.\nKatamo pariyattipaṭibhānavā?\nIdhekaccassa buddhavacanaṁ pariyāputaṁ hoti suttaṁ geyyaṁ veyyākaraṇaṁ gāthā udānaṁ itivuttakaṁ jātakaṁ abbhutadhammaṁ vedallaṁ.\nTassa pariyattiṁ nissāya paṭibhāti—\nayaṁ pariyattipaṭibhānavā."}},{"id":"cnd23:230","sourceIds":["cnd23:230.1","cnd23:230.2","cnd23:230.3","cnd23:230.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamo paripucchāpaṭibhānavā?\nIdhekacco paripucchitopi hoti atthe ca ñāye ca lakkhaṇe ca kāraṇe ca ṭhānāṭhāne ca.\nTassa paripucchaṁ nissāya paṭibhāti—\nayaṁ paripucchāpaṭibhānavā."}},{"id":"cnd23:231","sourceIds":["cnd23:231.1","cnd23:231.2","cnd23:231.3","cnd23:231.4","cnd23:231.5","cnd23:231.6","cnd23:231.7","cnd23:231.8","cnd23:231.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamo adhigamapaṭibhānavā?\nIdhekaccassa adhigatā honti cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo cattāro ariyamaggā cattāri sāmaññaphalāni catasso paṭisambhidāyo cha abhiññāyo.\nTassa attho ñāto dhammo ñāto nirutti ñātā.\nAtthe ñāte attho paṭibhāti, dhamme ñāte dhammo paṭibhāti, niruttiyā ñātāya nirutti paṭibhāti.\nImesu tīsu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.\nSo paccekasambuddho imāya paṭibhānapaṭisambhidāya upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato.\nTasmā paccekasambuddho paṭibhānavā.\nYassa pariyatti natthi paripucchā natthi adhigamo natthi, kiṁ tassa paṭibhāyissatīti—\nmittaṁ uḷāraṁ paṭibhānavantaṁ."}},{"id":"cnd23:232","sourceIds":["cnd23:232.1","cnd23:232.2","cnd23:232.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Aññāya atthāni vineyya kaṅkhanti attatthaṁ aññāya paratthaṁ aññāya ubhayatthaṁ aññāya diṭṭhadhammikatthaṁ aññāya samparāyikatthaṁ aññāya paramatthaṁ aññāya abhiññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā kaṅkhaṁ vineyya paṭivineyya pajaheyya vinodeyya byantīkareyya anabhāvaṁ gameyyāti—\naññāya atthāni vineyya kaṅkhaṁ, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:233","sourceIds":["cnd23:233.1","cnd23:233.2","cnd23:233.3","cnd23:233.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Bahussutaṁ dhammadharaṁ bhajetha,\nMittaṁ uḷāraṁ paṭibhānavantaṁ;\nAññāya atthāni vineyya kaṅkhaṁ,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:234","sourceIds":["cnd23:234.1","cnd23:234.2","cnd23:234.3","cnd23:234.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Khiḍḍaṁ ratiṁ kāmasukhañca loke,\nAnalaṅkaritvā anapekkhamāno;\nVibhūsaṭṭhānā virato saccavādī,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:235","sourceIds":["cnd23:235.1","cnd23:235.2","cnd23:235.3","cnd23:235.4","cnd23:235.5","cnd23:235.6","cnd23:235.7","cnd23:235.8","cnd23:235.9","cnd23:235.10","cnd23:235.11","cnd23:235.12","cnd23:235.13","cnd23:235.14","cnd23:235.15","cnd23:235.16","cnd23:235.17","cnd23:235.18","cnd23:235.19"],"kind":"text","text":{"pi":"Khiḍḍaṁ ratiṁ kāmasukhañca loketi.\nKhiḍḍāti dve khiḍḍā—\nkāyikā khiḍḍā ca vācasikā khiḍḍā ca …pe…\nayaṁ kāyikā khiḍḍā …pe…\nayaṁ vācasikā khiḍḍā.\nRatīti anukkaṇṭhitādhivacanametaṁ—\nratīti.\nKāmasukhanti vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā.\nKatame pañca?\nCakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā,\nsotaviññeyyā saddā …pe…\nghānaviññeyyā gandhā …\njivhāviññeyyā rasā …\nkāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.\nIme kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā.\nYaṁ kho, bhikkhave, ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, idaṁ vuccati kāmasukhaṁ”.\nLoketi manussaloketi—\nkhiḍḍaṁ ratiṁ kāmasukhañca loke."}},{"id":"cnd23:236","sourceIds":["cnd23:236.1","cnd23:236.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Analaṅkaritvā anapekkhamānoti khiḍḍañca ratiñca kāmasukhañca loke analaṅkaritvā anapekkho hutvā pajahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṁ gametvāti—\nanalaṅkaritvā anapekkhamāno."}},{"id":"cnd23:237","sourceIds":["cnd23:237.1","cnd23:237.2","cnd23:237.3","cnd23:237.4","cnd23:237.5","cnd23:237.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Vibhūsaṭṭhānā virato saccavādīti.\nVibhūsāti dve vibhūsā—\natthi agārikavibhūsā atthi anāgārikavibhūsā.\nKatamā agārikavibhūsā?\nKesā ca massū ca mālāgandhañca vilepanañca ābharaṇañca pilandhanañca vatthañca pārupanañca veṭhanañca ucchādanaṁ parimaddanaṁ nhāpanaṁ sambāhanaṁ ādāsaṁ añjanaṁ mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ mukhalepanaṁ hatthabandhaṁ sikhābandhaṁ daṇḍaṁ nāḷikaṁ khaggaṁ chattaṁ citrupāhanaṁ uṇhīsaṁ maṇiṁ vāḷabījaniṁ odātāni vatthāni dīghadasāni iti vā—\nayaṁ agārikavibhūsā."}},{"id":"cnd23:238","sourceIds":["cnd23:238.1","cnd23:238.2","cnd23:238.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamā anāgārikavibhūsā?\nCīvaramaṇḍanā pattamaṇḍanā senāsanamaṇḍanā imassa vā pūtikāyassa bāhirānaṁ vā parikkhārānaṁ maṇḍanā vibhūsanā keḷanā parikeḷanā gaddhikatā gaddhikattaṁ capalatā cāpalyaṁ—\nayaṁ anāgārikavibhūsā."}},{"id":"cnd23:239","sourceIds":["cnd23:239.1","cnd23:239.2","cnd23:239.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Saccavādīti so paccekasambuddho saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa, vibhūsaṭṭhānā ārato virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto, vimariyādikatena cetasā viharatīti—\nvibhūsaṭṭhānā virato saccavādī, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:240","sourceIds":["cnd23:240.1","cnd23:240.2","cnd23:240.3","cnd23:240.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Khiḍḍaṁ ratiṁ kāmasukhañca loke,\nAnalaṅkaritvā anapekkhamāno;\nVibhūsaṭṭhānā virato saccavādī,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:241","sourceIds":["cnd23:241.1","cnd23:241.2","cnd23:241.3","cnd23:241.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Puttañca dāraṁ pitarañca mātaraṁ,\nDhanāni dhaññāni ca bandhavāni;\nHitvāna kāmāni yathodhikāni,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:242","sourceIds":["cnd23:242.1","cnd23:242.2","cnd23:242.3","cnd23:242.4","cnd23:242.5","cnd23:242.6","cnd23:242.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Puttañca dāraṁ pitarañca mātaranti.\nPuttāti cattāro puttā—\natrajo putto, khettajo putto, dinnako putto, antevāsiko putto.\nDārā vuccanti bhariyāyo.\nPitāti yo so janako.\nMātāti yā sā janikāti—\nputtañca dāraṁ pitarañca mātaraṁ."}},{"id":"cnd23:243","sourceIds":["cnd23:243.1","cnd23:243.2","cnd23:243.3","cnd23:243.4","cnd23:243.5","cnd23:243.6","cnd23:243.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Dhanāni dhaññāni ca bandhavānīti dhanāni vuccanti hiraññaṁ suvaṇṇaṁ muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṁ rajataṁ jātarūpaṁ lohitaṅgo masāragallaṁ.\nDhaññāni vuccanti pubbaṇṇaṁ aparaṇṇaṁ.\nPubbaṇṇaṁ nāma sāli vīhi yavo godhumo kaṅgu varako kudrūsako.\nAparaṇṇaṁ nāma sūpeyyaṁ.\nBandhavānīti cattāro bandhavā—\nñātibandhavāpi bandhu, gottabandhavāpi bandhu, mittabandhavāpi bandhu, sippabandhavāpi bandhūti—\ndhanāni dhaññāni ca bandhavāni."}},{"id":"cnd23:244","sourceIds":["cnd23:244.1","cnd23:244.2","cnd23:244.3","cnd23:244.4","cnd23:244.5","cnd23:244.6","cnd23:244.7","cnd23:244.8","cnd23:244.9","cnd23:244.10","cnd23:244.11","cnd23:244.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Hitvāna kāmāni yathodhikānīti.\nKāmāti uddānato dve kāmā—\nvatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…\nime vuccanti vatthukāmā …pe…\nime vuccanti kilesakāmā.\nHitvāna kāmānīti vatthukāme parijānitvā, kilesakāme pahāya pajahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṁ gametvā.\nHitvāna kāmāni yathodhikānīti sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati;\nsakadāgāmimaggena ye kilesā pahīnā …pe…\nanāgāmimaggena ye kilesā pahīnā …\narahattamaggena ye kilesā pahīnā, te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchatīti—\nhitvāna kāmāni yathodhikāni, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:245","sourceIds":["cnd23:245.1","cnd23:245.2","cnd23:245.3","cnd23:245.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Puttañca dāraṁ pitarañca mātaraṁ,\nDhanāni dhaññāni ca bandhavāni;\nHitvāna kāmāni yathodhikāni,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:246","sourceIds":["cnd23:246.1","cnd23:246.2","cnd23:246.3","cnd23:246.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Saṅgo eso parittamettha sokhyaṁ,\nAppassādo dukkhamettha bhiyyo;\nGaḷo eso iti ñatvā matimā,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:247","sourceIds":["cnd23:247.1","cnd23:247.2","cnd23:247.3","cnd23:247.4","cnd23:247.5","cnd23:247.6","cnd23:247.7","cnd23:247.8","cnd23:247.9","cnd23:247.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Saṅgo eso parittamettha sokhyanti saṅgoti vā baḷisanti vā āmisanti vā laggananti vā palibodhoti vā, pañcannetaṁ kāmaguṇānaṁ adhivacanaṁ.\nParittamettha sokhyanti vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā.\nKatame pañca?\nCakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā …pe…\nkāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.\nIme kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā.\nYaṁ kho, bhikkhave, ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, idaṁ vuccati kāmasukhaṁ.\nAppakaṁ etaṁ sukhaṁ, parittakaṁ etaṁ sukhaṁ, thokakaṁ etaṁ sukhaṁ, omakaṁ etaṁ sukhaṁ, lāmakaṁ etaṁ sukhaṁ, chatukkaṁ etaṁ sukhan”ti—\nsaṅgo eso parittamettha sokhyaṁ."}},{"id":"cnd23:248","sourceIds":["cnd23:248.1","cnd23:248.2","cnd23:248.3","cnd23:248.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Appassādo dukkhamettha bhiyyoti appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā;\nādīnavo ettha bhiyyo.\nAṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā, maṁsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā, tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā, aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā, supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā, yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā, rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā, asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā, sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā, sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyoti—\nappassādo dukkhamettha bhiyyo."}},{"id":"cnd23:249","sourceIds":["cnd23:249.1","cnd23:249.2","cnd23:249.3","cnd23:249.4","cnd23:249.5","cnd23:249.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Gaḷo eso iti ñatvā matimāti gaḷoti vā baḷisanti vā āmisanti vā laggananti vā bandhananti vā palibodhoti vā, pañcannetaṁ kāmaguṇānaṁ adhivacanaṁ.\nItīti padasandhi padasaṁsaggo padapāripūrī akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbatāpetaṁ itīti.\nMatimāti paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī.\nGaḷo eso iti ñatvā matimāti matimā gaḷoti ñatvā baḷisanti ñatvā āmisanti ñatvā laggananti ñatvā bandhananti ñatvā palibodhoti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—\ngaḷo eso iti ñatvā matimā, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:250","sourceIds":["cnd23:250.1","cnd23:250.2","cnd23:250.3","cnd23:250.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Saṅgo eso parittamettha sokhyaṁ,\nAppassādo dukkhamettha bhiyyo;\nGaḷo eso iti ñatvā matimā,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:251","sourceIds":["cnd23:251.1","cnd23:251.2","cnd23:251.3","cnd23:251.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Sandālayitvāna saṁyojanāni,\nJālaṁva bhetvā salilambucārī;\nAggīva daḍḍhaṁ anivattamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:252","sourceIds":["cnd23:252.1","cnd23:252.2","cnd23:252.3","cnd23:252.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Sandālayitvāna saṁyojanānīti dasa saṁyojanāni—\nkāmarāgasaṁyojanaṁ, paṭighasaṁyojanaṁ, mānasaṁyojanaṁ, diṭṭhisaṁyojanaṁ, vicikicchāsaṁyojanaṁ, sīlabbataparāmāsasaṁyojanaṁ, bhavarāgasaṁyojanaṁ, issāsaṁyojanaṁ, macchariyasaṁyojanaṁ, avijjāsaṁyojanaṁ.\nSandālayitvāna saṁyojanānīti dasa saṁyojanāni dālayitvā sandālayitvā pajahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṁ gametvāti—\nsandālayitvāna saṁyojanāni."}},{"id":"cnd23:253","sourceIds":["cnd23:253.1","cnd23:253.2","cnd23:253.3","cnd23:253.4","cnd23:253.5","cnd23:253.6","cnd23:253.7","cnd23:253.8","cnd23:253.9","cnd23:253.10","cnd23:253.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Jālaṁva bhetvā salilambucārīti jālaṁ vuccati suttajālaṁ.\nSalilaṁ vuccati udakaṁ.\nAmbucārī vuccati maccho.\nYathā maccho jālaṁ bhinditvā pabhinditvā dālayitvā padālayitvā sampadālayitvā carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpeti, evameva dve jālā—\ntaṇhājālañca diṭṭhijālañca …pe…\nidaṁ taṇhājālaṁ …pe…\nidaṁ diṭṭhijālaṁ.\nTassa paccekasambuddhassa taṇhājālaṁ pahīnaṁ, diṭṭhijālaṁ paṭinissaṭṭhaṁ.\nTaṇhājālassa pahīnattā diṭṭhijālassa paṭinissaṭṭhattā so paccekasambuddho rūpe na sajjati sadde na sajjati gandhe na sajjati …pe…\ndiṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu na sajjati na gaṇhāti na bajjhati na palibajjhati, nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—\njālaṁva bhetvā salilambucārī."}},{"id":"cnd23:254","sourceIds":["cnd23:254.1","cnd23:254.2","cnd23:254.3","cnd23:254.4","cnd23:254.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Aggīva daḍḍhaṁ anivattamānoti yathā aggi tiṇakaṭṭhupādānaṁ dahanto gacchati anivattanto, evameva tassa paccekasambuddhassa sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati, sakadāgāmimaggena …pe…\nanāgāmimaggena …\narahattamaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchatīti—\naggīva daḍḍhaṁ anivattamāno, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:255","sourceIds":["cnd23:255.1","cnd23:255.2","cnd23:255.3","cnd23:255.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sandālayitvāna saṁyojanāni,\nJālaṁva bhetvā salilambucārī;\nAggīva daḍḍhaṁ anivattamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:256","sourceIds":["cnd23:256.1","cnd23:256.2","cnd23:256.3","cnd23:256.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Okkhittacakkhu na ca pādalolo,\nGuttindriyo rakkhitamānasāno;\nAnavassuto apariḍayhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:257","sourceIds":["cnd23:257.1","cnd23:257.2","cnd23:257.3","cnd23:257.4","cnd23:257.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Okkhittacakkhu na ca pādaloloti kathaṁ khittacakkhu hoti?\nIdhekacco bhikkhu cakkhulolo cakkhuloliyena samannāgato hoti.\nAdiṭṭhaṁ dakkhitabbaṁ diṭṭhaṁ samatikkamitabbanti—\nārāmena ārāmaṁ uyyānena uyyānaṁ gāmena gāmaṁ nigamena nigamaṁ nagarena nagaraṁ raṭṭhena raṭṭhaṁ janapadena janapadaṁ dīghacārikaṁ anavaṭṭhitacārikaṁ anuyutto hoti rūpadassanāya.\nEvaṁ khittacakkhu hoti."}},{"id":"cnd23:258","sourceIds":["cnd23:258.1","cnd23:258.2","cnd23:258.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā bhikkhu antaragharaṁ paviṭṭho vīthiṁ paṭipanno asaṁvuto gacchati.\nHatthiṁ olokento assaṁ olokento rathaṁ olokento pattiṁ olokento kumārake olokento kumārikāyo olokento itthiyo olokento purise olokento antarāpaṇaṁ olokento gharamukhāni olokento uddhaṁ olokento adho olokento disāvidisaṁ vipekkhamāno gacchati.\nEvampi khittacakkhu hoti."}},{"id":"cnd23:259","sourceIds":["cnd23:259.1","cnd23:259.2","cnd23:259.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī.\nYatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye na saṁvaraṁ āpajjati.\nEvampi khittacakkhu hoti."}},{"id":"cnd23:260","sourceIds":["cnd23:260.1","cnd23:260.2","cnd23:260.3","cnd23:260.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ visūkadassanaṁ anuyuttā viharanti, seyyathidaṁ—\nnaccaṁ gītaṁ vāditaṁ pekkhaṁ akkhānaṁ pāṇissaraṁ vetāḷaṁ kumbhathūṇaṁ sobhanakaṁ caṇḍālaṁ vaṁsaṁ dhovanaṁ hatthiyuddhaṁ assayuddhaṁ mahiṁsayuddhaṁ usabhayuddhaṁ ajayuddhaṁ meṇḍayuddhaṁ kukkuṭayuddhaṁ vaṭṭakayuddhaṁ daṇḍayuddhaṁ muṭṭhiyuddhaṁ nibbuddhaṁ uyyodhikaṁ balaggaṁ senābyūhaṁ anīkadassanaṁ iti vā.\nIti evarūpaṁ visūkadassanaṁ anuyutto hoti.\nEvampi khittacakkhu hoti."}},{"id":"cnd23:261","sourceIds":["cnd23:261.1","cnd23:261.2","cnd23:261.3","cnd23:261.4","cnd23:261.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ okkhittacakkhu hoti?\nIdhekacco bhikkhu na cakkhulolo na cakkhuloliyena samannāgato hoti.\nAdiṭṭhaṁ dakkhitabbaṁ diṭṭhaṁ samatikkamitabbanti—\nna ārāmena ārāmaṁ na uyyānena uyyānaṁ na gāmena gāmaṁ na nigamena nigamaṁ na nagarena nagaraṁ na raṭṭhena raṭṭhaṁ na janapadena janapadaṁ dīghacārikaṁ anavaṭṭhitacārikaṁ anuyutto hoti rūpadassanāya.\nEvaṁ okkhittacakkhu hoti."}},{"id":"cnd23:262","sourceIds":["cnd23:262.1","cnd23:262.2","cnd23:262.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā bhikkhu antaragharaṁ paviṭṭho vīthiṁ paṭipanno saṁvuto gacchati.\nNa hatthiṁ olokento na assaṁ olokento na rathaṁ olokento na pattiṁ olokento na kumārake olokento na kumārikāyo olokento na itthiyo olokento na purise olokento na antarāpaṇaṁ olokento na gharamukhāni olokento na uddhaṁ olokento na adho olokento na disāvidisaṁ vipekkhamāno gacchati.\nEvampi okkhittacakkhu hoti."}},{"id":"cnd23:263","sourceIds":["cnd23:263.1","cnd23:263.2","cnd23:263.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.\nYatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.\nEvampi okkhittacakkhu hoti."}},{"id":"cnd23:264","sourceIds":["cnd23:264.1","cnd23:264.2","cnd23:264.3","cnd23:264.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ visūkadassanaṁ anuyuttā viharanti, seyyathidaṁ—\nnaccaṁ gītaṁ vāditaṁ …pe… anīkadassanaṁ iti vā.\nIti evarūpā visūkadassanā paṭivirato.\nEvampi okkhittacakkhu hoti."}},{"id":"cnd23:265","sourceIds":["cnd23:265.1","cnd23:265.2","cnd23:265.3","cnd23:265.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Na ca pādaloloti kathaṁ pādalolo hoti?\nIdhekacco bhikkhu pādalolo pādaloliyena samannāgato hoti—\nārāmena ārāmaṁ uyyānena uyyānaṁ gāmena gāmaṁ nigamena nigamaṁ nagarena nagaraṁ raṭṭhena raṭṭhaṁ janapadena janapadaṁ dīghacārikaṁ anavaṭṭhitacārikaṁ anuyutto hoti.\nEvampi pādalolo hoti."}},{"id":"cnd23:266","sourceIds":["cnd23:266.1","cnd23:266.2","cnd23:266.3","cnd23:266.4","cnd23:266.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā bhikkhu antosaṅghārāme pādalolo pādaloliyena samannāgato hoti, na atthahetu na kāraṇahetu uddhato avūpasantacitto pariveṇato pariveṇaṁ gacchati, vihārato vihāraṁ gacchati, aḍḍhayogato aḍḍhayogaṁ gacchati, pāsādato pāsādaṁ gacchati, hammiyato hammiyaṁ gacchati, guhato guhaṁ gacchati, leṇato leṇaṁ gacchati, kuṭiyā kuṭiṁ gacchati, kūṭāgārato kūṭāgāraṁ gacchati, aṭṭato aṭṭaṁ gacchati, māḷato māḷaṁ gacchati, uddaṇḍato uddaṇḍaṁ gacchati, upaṭṭhānasālato upaṭṭhānasālaṁ gacchati, maṇḍapato maṇḍapaṁ gacchati, rukkhamūlato rukkhamūlaṁ gacchati, yattha vā pana bhikkhū nisīdanti vā gacchanti vā, tattha ekassa vā dutiyo hoti, dvinnaṁ vā tatiyo hoti, tiṇṇaṁ vā catuttho hoti.\nTattha bahuṁ samphappalāpaṁ palapati, seyyathidaṁ—\nrājakathaṁ corakathaṁ …pe…\niti bhavābhavakathaṁ katheti.\nEvampi pādalolo hoti."}},{"id":"cnd23:267","sourceIds":["cnd23:267.1","cnd23:267.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Na ca pādaloloti so paccekasambuddho pādaloliyā ārato virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā paṭisallānārāmo hoti paṭisallānarato ajjhattaṁ cetosamathamanuyutto anirākatajjhāno vipassanāya samannāgato brūhetā suññāgāraṁ jhāyī jhānarato ekattamanuyutto sadatthagarukoti—\nokkhittacakkhu na ca pādalolo."}},{"id":"cnd23:268","sourceIds":["cnd23:268.1","cnd23:268.2","cnd23:268.3","cnd23:268.4","cnd23:268.5","cnd23:268.6","cnd23:268.7","cnd23:268.8","cnd23:268.9","cnd23:268.10","cnd23:268.11","cnd23:268.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Guttindriyo rakkhitamānasānoti.\nGuttindriyoti so paccekasambuddho cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.\nYatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.\nSotena saddaṁ sutvā …pe…\nghānena gandhaṁ ghāyitvā …\njivhāya rasaṁ sāyitvā …\nkāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …\nmanasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.\nYatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjatīti—\nguttindriyo.\nRakkhitamānasānoti gopitamānasānoti—\nguttindriyo rakkhitamānasāno."}},{"id":"cnd23:269","sourceIds":["cnd23:269.1","cnd23:269.2","cnd23:269.3","cnd23:269.4","cnd23:269.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Anavassuto pariḍayhamānoti vuttañhetaṁ āyasmatā mahāmoggallānena—\n“avassutapariyāyañca vo, āvuso, desessāmi anavassutapariyāyañca.\nTaṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.\n“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṁ.\nĀyasmā mahāmoggallāno etadavoca—"}},{"id":"cnd23:270","sourceIds":["cnd23:270.1","cnd23:270.2","cnd23:270.3","cnd23:270.4","cnd23:270.5","cnd23:270.6","cnd23:270.7","cnd23:270.8","cnd23:270.9","cnd23:270.10","cnd23:270.11"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kathañcāvuso, avassuto hoti?\nIdhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā piyarūpe rūpe adhimuccati, appiyarūpe rūpe byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassati ca viharati parittacetaso.\nTañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.\nSotena saddaṁ sutvā …pe…\nmanasā dhammaṁ viññāya piyarūpe dhamme adhimuccati, appiyarūpe dhamme byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassati ca viharati parittacetaso.\nTañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.\nAyaṁ vuccatāvuso, bhikkhu avassuto cakkhuviññeyyesu rūpesu …pe…\navassuto manoviññeyyesu dhammesu.\nEvaṁvihāriñcāvuso, bhikkhuṁ cakkhuto cepi naṁ māro upasaṅkamati, labhetheva māro otāraṁ labhetha māro ārammaṇaṁ,\nsotato cepi naṁ …pe…\nmanato cepi naṁ māro upasaṅkamati, labhetheva māro otāraṁ labhetha māro ārammaṇaṁ."}},{"id":"cnd23:271","sourceIds":["cnd23:271.1","cnd23:271.2","cnd23:271.3","cnd23:271.4","cnd23:271.5","cnd23:271.6","cnd23:271.7","cnd23:271.8","cnd23:271.9","cnd23:271.10","cnd23:271.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Seyyathāpi, āvuso, naḷāgāraṁ vā tiṇāgāraṁ vā sukkhaṁ koḷāpaṁ terovassikaṁ.\nPuratthimāya cepi naṁ disāya puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya, labhetheva aggi otāraṁ labhetha aggi ārammaṇaṁ;\npacchimāya cepi naṁ disāya …pe…\nuttarāya cepi naṁ disāya …\ndakkhiṇāya cepi naṁ disāya …\nheṭṭhimato cepi naṁ disāya …\nuparimato cepi naṁ disāya …\nyato kutoci cepi naṁ puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya, labhetheva aggi otāraṁ labhetha aggi ārammaṇaṁ.\nEvameva kho, āvuso, evaṁvihāriṁ bhikkhuṁ cakkhuto cepi naṁ māro upasaṅkamati, labhetheva māro otāraṁ labhetha māro ārammaṇaṁ,\nsotato cepi naṁ …pe…\nmanato cepi naṁ māro upasaṅkamati, labhetheva māro otāraṁ labhetha māro ārammaṇaṁ."}},{"id":"cnd23:272","sourceIds":["cnd23:272.1","cnd23:272.2","cnd23:272.3","cnd23:272.4","cnd23:272.5","cnd23:272.6","cnd23:272.7","cnd23:272.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁvihāriñcāvuso, bhikkhuṁ rūpā adhibhaṁsu, na bhikkhu rūpe adhibhosi;\nsaddā bhikkhuṁ adhibhaṁsu, na bhikkhu sadde adhibhosi;\ngandhā bhikkhuṁ adhibhaṁsu, na bhikkhu gandhe adhibhosi;\nrasā bhikkhuṁ adhibhaṁsu, na bhikkhu rase adhibhosi;\nphoṭṭhabbā bhikkhuṁ adhibhaṁsu, na bhikkhu phoṭṭhabbe adhibhosi;\ndhammā bhikkhuṁ adhibhaṁsu, na bhikkhu dhamme adhibhosi.\nAyaṁ vuccatāvuso, bhikkhu rūpādhibhūto saddādhibhūto gandhādhibhūto rasādhibhūto phoṭṭhabbādhibhūto dhammādhibhūto adhibhū anadhibhūto adhibhaṁsu naṁ pāpakā akusalā dhammā saṅkilesikā ponobhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā.\nEvaṁ kho, āvuso, avassuto hoti."}},{"id":"cnd23:273","sourceIds":["cnd23:273.1","cnd23:273.2","cnd23:273.3","cnd23:273.4","cnd23:273.5","cnd23:273.6","cnd23:273.7","cnd23:273.8","cnd23:273.9","cnd23:273.10","cnd23:273.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathañcāvuso, anavassuto hoti?\nIdhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā piyarūpe rūpe nādhimuccati, appiyarūpe rūpe na byāpajjati, upaṭṭhitakāyassati ca viharati appamāṇacetaso.\nTañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ pajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti;\nsotena saddaṁ sutvā …pe…\nmanasā dhammaṁ viññāya piyarūpe dhamme nādhimuccati, appiyarūpe dhamme na byāpajjati, upaṭṭhitakāyassati ca viharati appamāṇacetaso.\nTañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ pajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.\nAyaṁ vuccatāvuso, bhikkhu anavassuto cakkhuviññeyyesu rūpesu …pe…\nanavassuto manoviññeyyesu dhammesu.\nEvaṁvihāriñcāvuso, bhikkhuṁ cakkhuto cepi naṁ māro upasaṅkamati, neva labhetha māro otāraṁ, na labhetha māro ārammaṇaṁ;\nsotato cepi naṁ …pe…\nmanato cepi naṁ māro upasaṅkamati, neva labhetha māro otāraṁ, na labhetha māro ārammaṇaṁ."}},{"id":"cnd23:274","sourceIds":["cnd23:274.1","cnd23:274.2","cnd23:274.3","cnd23:274.4","cnd23:274.5","cnd23:274.6","cnd23:274.7","cnd23:274.8","cnd23:274.9","cnd23:274.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Seyyathāpi, āvuso, kūṭāgārā vā kūṭāgārasālā vā bahalamattikā addāvalepanā puratthimāya cepi naṁ disāya puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya, neva labhetha aggi otāraṁ, na labhetha aggi ārammaṇaṁ;\npacchimāya cepi naṁ disāya …\nuttarāya cepi naṁ disāya …\ndakkhiṇāya cepi naṁ disāya …\nheṭṭhimato cepi naṁ disāya …\nuparimato cepi naṁ disāya …\nyato kutoci cepi naṁ puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya, neva labhetha aggi otāraṁ na labhetha aggi ārammaṇaṁ.\nEvameva kho, āvuso, evaṁvihāriṁ bhikkhuṁ cakkhuto cepi naṁ māro upasaṅkamati, neva labhetha māro otāraṁ na labhetha māro ārammaṇaṁ;\nsotato cepi naṁ …pe…\nmanato cepi naṁ māro upasaṅkamati neva labhetha māro otāraṁ na labhetha māro ārammaṇaṁ."}},{"id":"cnd23:275","sourceIds":["cnd23:275.1","cnd23:275.2","cnd23:275.3","cnd23:275.4","cnd23:275.5","cnd23:275.6","cnd23:275.7","cnd23:275.8","cnd23:275.9","cnd23:275.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁvihārī cāvuso, bhikkhu rūpe adhibhosi, na rūpā bhikkhuṁ adhibhaṁsu;\nsadde bhikkhu adhibhosi, na saddā bhikkhuṁ adhibhaṁsu;\ngandhe bhikkhu adhibhosi, na gandhā bhikkhuṁ adhibhaṁsu;\nrase bhikkhu adhibhosi, na rasā bhikkhuṁ adhibhaṁsu;\nphoṭṭhabbe bhikkhu adhibhosi, na phoṭṭhabbā bhikkhuṁ adhibhaṁsu;\ndhamme bhikkhu adhibhosi, na dhammā bhikkhuṁ adhibhaṁsu.\nAyaṁ vuccatāvuso, bhikkhu rūpādhibhū saddādhibhū gandhādhibhū rasādhibhū phoṭṭhabbādhibhū dhammādhibhū adhibhū anadhibhūto.\nAdhibhosi te pāpake akusale dhamme saṅkilesike ponobhavike sadare dukkhavipāke āyatiṁ jātijarāmaraṇiye.\nEvaṁ kho, āvuso, anavassuto hotī”ti—\nanavassuto."}},{"id":"cnd23:276","sourceIds":["cnd23:276.1","cnd23:276.2","cnd23:276.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Apariḍayhamānoti rāgajena pariḷāhena apariḍayhamāno, dosajena pariḷāhena apariḍayhamāno, mohajena pariḷāhena apariḍayhamānoti—\nanavassuto apariḍayhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:277","sourceIds":["cnd23:277.1","cnd23:277.2","cnd23:277.3","cnd23:277.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Okkhittacakkhu na ca pādalolo,\nGuttindriyo rakkhitamānasāno;\nAnavassuto apariḍayhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:278","sourceIds":["cnd23:278.1","cnd23:278.2","cnd23:278.3","cnd23:278.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ohārayitvā gihibyañjanāni,\nSañchannapatto yathā pārichattako;\nKāsāyavattho abhinikkhamitvā,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:279","sourceIds":["cnd23:279.1","cnd23:279.2","cnd23:279.3","cnd23:279.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ohārayitvā gihibyañjanānīti gihibyañjanāni vuccanti kesā ca massū ca …pe…\ndīghadasāni iti vā.\nOhārayitvā gihibyañjanānīti gihibyañjanāni oropayitvā samoropayitvā nikkhipitvā paṭippassambhitvāti—\nohārayitvā gihibyañjanāni."}},{"id":"cnd23:280","sourceIds":["cnd23:280.1","cnd23:280.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Sañchannapatto yathā pārichattakoti yathā so pārichattako koviḷāro bahalapattapalāso sandacchāyo, evameva so paccekasambuddho paripuṇṇapattacīvaradharoti—\nsañchannapatto yathā pārichattako."}},{"id":"cnd23:281","sourceIds":["cnd23:281.1","cnd23:281.2","cnd23:281.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kāsāyavattho abhinikkhamitvāti so paccekasambuddho sabbaṁ gharāvāsapalibodhaṁ chinditvā puttadārapalibodhaṁ chinditvā ñātipalibodhaṁ chinditvā mittāmaccapalibodhaṁ chinditvā sannidhipalibodhaṁ chinditvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitvā akiñcanabhāvaṁ upagantvā eko carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—\nkāsāyavattho abhinikkhamitvā, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:282","sourceIds":["cnd23:282.1","cnd23:282.2","cnd23:282.3","cnd23:282.4","cnd23:282.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ohārayitvā gihibyañjanāni,\nSañchannapatto yathā pārichattako;\nKāsāyavattho abhinikkhamitvā,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti.\nTatiyo vaggo."}},{"id":"cnd23:283","sourceIds":["cnd23:283.0","cnd23:283.1","cnd23:283.2","cnd23:283.3","cnd23:283.4"],"kind":"text","text":{"pi":"4. Catutthavagga\nRasesu gedhaṁ akaraṁ alolo,\nAnaññaposī sapadānacārī;\nKule kule appaṭibaddhacitto,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:284","sourceIds":["cnd23:284.1","cnd23:284.2","cnd23:284.3","cnd23:284.4","cnd23:284.5","cnd23:284.6","cnd23:284.7","cnd23:284.8","cnd23:284.9","cnd23:284.10","cnd23:284.11","cnd23:284.12","cnd23:284.13","cnd23:284.14","cnd23:284.15","cnd23:284.16","cnd23:284.17","cnd23:284.18","cnd23:284.19","cnd23:284.20","cnd23:284.21"],"kind":"text","text":{"pi":"Rasesu gedhaṁ akaraṁ aloloti.\nRasoti mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso, ambilaṁ madhuraṁ tittakaṁ kaṭukaṁ loṇikaṁ khārikaṁ lambikaṁ kasāvo sādu asādu sītaṁ uṇhaṁ.\nSanteke samaṇabrāhmaṇā rasagiddhā.\nTe jivhaggena rasaggāni pariyesantā āhiṇḍanti.\nTe ambilaṁ labhitvā anambilaṁ pariyesanti, anambilaṁ labhitvā ambilaṁ pariyesanti;\nmadhuraṁ labhitvā amadhuraṁ pariyesanti, amadhuraṁ labhitvā madhuraṁ pariyesanti;\ntittakaṁ labhitvā atittakaṁ pariyesanti, atittakaṁ labhitvā tittakaṁ pariyesanti;\nkaṭukaṁ labhitvā akuṭakaṁ pariyesanti, akuṭakaṁ labhitvā kaṭukaṁ pariyesanti;\nloṇikaṁ labhitvā aloṇikaṁ pariyesanti, aloṇikaṁ labhitvā loṇikaṁ pariyesanti;\nkhārikaṁ labhitvā akhārikaṁ pariyesanti, akhārikaṁ labhitvā khārikaṁ pariyesanti;\nkasāvaṁ labhitvā akasāvaṁ pariyesanti, akasāvaṁ labhitvā kasāvaṁ pariyesanti;\nlambikaṁ labhitvā alambikaṁ pariyesanti, alambikaṁ labhitvā lambikaṁ pariyesanti;\nsāduṁ labhitvā asāduṁ pariyesanti, asāduṁ labhitvā sāduṁ pariyesanti;\nsītaṁ labhitvā uṇhaṁ pariyesanti, uṇhaṁ labhitvā sītaṁ pariyesanti.\nTe yaṁ yaṁ labhanti tena tena na tussanti, aparāparaṁ pariyesanti.\nManāpikesu rasesu rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhosannā laggā laggitā palibuddhā.\nSā rasataṇhā tassa paccekasambuddhassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.\nTasmā so paccekasambuddho paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti—\n“neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya;\nyāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya.\nIti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā”ti."}},{"id":"cnd23:285","sourceIds":["cnd23:285.1","cnd23:285.2","cnd23:285.3","cnd23:285.4","cnd23:285.5","cnd23:285.6","cnd23:285.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathā vaṇaṁ ālimpeyya yāvadeva āruhaṇatthāya, yathā vā akkhaṁ abbhañjeyya yāvadeva bhārassa nittharaṇatthāya, yathā puttamaṁsaṁ āhāraṁ āhareyya yāvadeva kantārassa nittharaṇatthāya;\nevameva so paccekasambuddho paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti—\n“neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya;\nyāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya.\nIti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā”ti.\nRasataṇhāya ārato virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—\nrasesu gedhaṁ akaraṁ."}},{"id":"cnd23:286","sourceIds":["cnd23:286.1","cnd23:286.2","cnd23:286.3","cnd23:286.4","cnd23:286.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Aloloti loluppaṁ vuccati taṇhā.\nYo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.\nSā loluppā taṇhā tassa paccekasambuddhassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.\nTasmā paccekasambuddho aloloti—\nrasesu gedhaṁ akaraṁ alolo."}},{"id":"cnd23:287","sourceIds":["cnd23:287.1","cnd23:287.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Anaññaposī sapadānacārīti\nanaññaposīti so paccekasambuddho attānaññeva poseti, na paranti."}},{"id":"cnd23:288","sourceIds":["cnd23:288.1","cnd23:288.2","cnd23:288.3","cnd23:288.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Anaññaposimaññātaṁ,\ndantaṁ sāre patiṭṭhitaṁ;\nKhīṇāsavaṁ vantadosaṁ,\ntamahaṁ brūmi brāhmaṇanti."}},{"id":"cnd23:289","sourceIds":["cnd23:289.1","cnd23:289.2","cnd23:289.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Anaññaposī sapadānacārīti so paccekasambuddho pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati rakkhiteneva kāyena rakkhitāya vācāya rakkhitena cittena upaṭṭhitāya satiyā saṁvutehi indriyehi.\nOkkhittacakkhu iriyāpathasampanno kulā kulaṁ anatikkamanto piṇḍāya caratīti—\nanaññaposī sapadānacārī."}},{"id":"cnd23:290","sourceIds":["cnd23:290.1","cnd23:290.2","cnd23:290.3","cnd23:290.4","cnd23:290.5","cnd23:290.6","cnd23:290.7","cnd23:290.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Kule kule appaṭibaddhacittoti dvīhi kāraṇehi paṭibaddhacitto hoti—\nattānaṁ vā nīcaṁ ṭhapento paraṁ uccaṁ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti, attānaṁ vā uccaṁ ṭhapento paraṁ nīcaṁ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti.\nKathaṁ attānaṁ nīcaṁ ṭhapento paraṁ uccaṁ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti?\n“Tumhe me bahūpakārā, ahaṁ tumhe nissāya labhāmi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ.\nYampi me aññe dātuṁ vā kātuṁ vā maññanti tumhe nissāya tumhe passantā.\nYampi me porāṇaṁ mātāpettikaṁ nāmagottaṁ tampi me antarahitaṁ tumhehi ahaṁ ñāyāmi—\n‘asukassa kulupako, asukāya kulupako’”ti.\nEvaṁ attānaṁ nīcaṁ ṭhapento paraṁ uccaṁ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti."}},{"id":"cnd23:291","sourceIds":["cnd23:291.1","cnd23:291.2","cnd23:291.3","cnd23:291.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ attānaṁ uccaṁ ṭhapento paraṁ nīcaṁ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti?\n“Ahaṁ tumhākaṁ bahūpakāro, tumhe maṁ āgamma buddhaṁ saraṇaṁ gatā dhammaṁ saraṇaṁ gatā saṅghaṁ saraṇaṁ gatā, pāṇātipātā paṭiviratā, adinnādānā paṭiviratā, kāmesumicchācārā paṭiviratā, musāvādā paṭiviratā, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā, tumhākaṁ ahaṁ uddesaṁ demi paripucchaṁ demi uposathaṁ ācikkhāmi navakammaṁ adhiṭṭhāmi;\natha ca pana tumhe maṁ ujjhitvā aññe sakkarotha garuṁ karotha mānetha pūjethā”ti.\nEvaṁ attānaṁ uccaṁ ṭhapento paraṁ nīcaṁ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti."}},{"id":"cnd23:292","sourceIds":["cnd23:292.1","cnd23:292.2","cnd23:292.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kule kule appaṭibaddhacittoti so paccekasambuddho kulapalibodhena appaṭibaddhacitto hoti, gaṇapalibodhena appaṭibaddhacitto hoti, āvāsapalibodhena appaṭibaddhacitto hoti, cīvarapalibodhena appaṭibaddhacitto hoti, piṇḍapātapalibodhena appaṭibaddhacitto hoti, senāsanapalibodhena appaṭibaddhacitto hoti, gilānapaccayabhesajjaparikkhārapalibodhena appaṭibaddhacitto hotīti—\nkule kule appaṭibaddhacitto hoti, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:293","sourceIds":["cnd23:293.1","cnd23:293.2","cnd23:293.3","cnd23:293.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Rasesu gedhaṁ akaraṁ alolo,\nAnaññaposī sapadānacārī;\nKule kule appaṭibaddhacitto,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:294","sourceIds":["cnd23:294.1","cnd23:294.2","cnd23:294.3","cnd23:294.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Pahāya pañcāvaraṇāni cetaso,\nUpakkilese byapanujja sabbe;\nAnissito chetva sinehadosaṁ,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:295","sourceIds":["cnd23:295.1","cnd23:295.2","cnd23:295.3","cnd23:295.4","cnd23:295.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Pahāya pañcāvaraṇāni cetasoti so paccekasambuddho kāmacchandanīvaraṇaṁ pahāya pajahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṁ gametvā, byāpādanīvaraṇaṁ …\nthinamiddhanīvaraṇaṁ …\nuddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ …\nvicikicchānīvaraṇaṁ pahāya pajahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṁ gametvā vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharatīti—\npahāya pañcāvaraṇāni cetaso."}},{"id":"cnd23:296","sourceIds":["cnd23:296.1","cnd23:296.2","cnd23:296.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Upakkilese byapanujja sabbeti rāgo cittassa upakkileso, doso cittassa upakkileso, moho cittassa upakkileso, kodho … upanāho …pe… sabbākusalābhisaṅkhārā cittassa upakkilesā.\nUpakkilese byapanujja sabbeti sabbe cittassa upakkilese byapanujja panuditvā pajahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṁ gametvāti—\nupakkilese byapanujja sabbe."}},{"id":"cnd23:297","sourceIds":["cnd23:297.1","cnd23:297.2","cnd23:297.3","cnd23:297.4","cnd23:297.5","cnd23:297.6","cnd23:297.7","cnd23:297.8","cnd23:297.9","cnd23:297.10","cnd23:297.11","cnd23:297.12","cnd23:297.13","cnd23:297.14","cnd23:297.15"],"kind":"text","text":{"pi":"Anissito chetva sinehadosanti.\nAnissitoti dve nissayā—\ntaṇhānissayo ca diṭṭhinissayo ca …pe…\nayaṁ taṇhānissayo …pe…\nayaṁ diṭṭhinissayo.\nSinehoti dve snehā—\ntaṇhāsneho ca diṭṭhisneho ca …pe…\nayaṁ taṇhāsneho …pe…\nayaṁ diṭṭhisneho.\nDosoti yo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa.\nAnissito chetva sinehadosanti so paccekasambuddho taṇhāsnehañca diṭṭhisnehañca dosañca chetvā ucchinditvā samucchinditvā pajahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṁ gametvā cakkhuṁ anissito,\nsotaṁ anissito …pe…\ndiṭṭhasutamutaviññātabbe dhamme anissito anallīno anupagato anajjhosito anadhimutto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—\nanissito chetva sinehadosaṁ, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:298","sourceIds":["cnd23:298.1","cnd23:298.2","cnd23:298.3","cnd23:298.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Pahāya pañcāvaraṇāni cetaso,\nUpakkilese byapanujja sabbe;\nAnissito chetva sinehadosaṁ,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:299","sourceIds":["cnd23:299.1","cnd23:299.2","cnd23:299.3","cnd23:299.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Vipiṭṭhikatvāna sukhaṁ dukhañca,\nPubbeva ca somanassadomanassaṁ;\nLaddhānupekkhaṁ samathaṁ visuddhaṁ,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:300","sourceIds":["cnd23:300.1","cnd23:300.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Vipiṭṭhikatvāna sukhaṁ dukhañca, pubbeva ca somanassadomanassanti so paccekasambuddho sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharatīti—\nvipiṭṭhikatvāna sukhaṁ dukhañca, pubbeva ca somanassadomanassaṁ."}},{"id":"cnd23:301","sourceIds":["cnd23:301.1","cnd23:301.2","cnd23:301.3","cnd23:301.4","cnd23:301.5","cnd23:301.6","cnd23:301.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Laddhānupekkhaṁ samathaṁ visuddhanti.\nUpekkhāti yā catutthajjhāne upekkhā upekkhanā ajjhupekkhanā cittasamatā cittappassaddhatā majjhattatā cittassa.\nSamathoti yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi;\ncatutthajjhāne upekkhā ca samatho ca suddhā honti visuddhā pariyodātā anaṅgaṇā vigatūpakkilesā mudubhūtā kammaniyā ṭhitā āneñjappattā.\nLaddhānupekkhaṁ samathaṁ visuddhanti catutthajjhānaṁ upekkhañca samathañca laddhā labhitvā vinditvā paṭilabhitvāti—\nladdhānupekkhaṁ samathaṁ visuddhaṁ, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:302","sourceIds":["cnd23:302.1","cnd23:302.2","cnd23:302.3","cnd23:302.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vipiṭṭhikatvāna sukhaṁ dukhañca,\nPubbeva ca somanassadomanassaṁ;\nLaddhānupekkhaṁ samathaṁ visuddhaṁ,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:303","sourceIds":["cnd23:303.1","cnd23:303.2","cnd23:303.3","cnd23:303.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Āraddhaviriyo paramatthapattiyā,\nAlīnacitto akusītavutti;\nDaḷhanikkamo thāmabalūpapanno,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:304","sourceIds":["cnd23:304.1","cnd23:304.2","cnd23:304.3","cnd23:304.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Āraddhaviriyo paramatthapattiyāti paramatthaṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ.\nYo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.\nParamatthassa pattiyā lābhāya paṭilābhāya adhigamāya phassanāya sacchikiriyāya āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya kusalānaṁ dhammānaṁ sampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesūti—\nāraddhaviriyo paramatthapattiyā."}},{"id":"cnd23:305","sourceIds":["cnd23:305.1","cnd23:305.2","cnd23:305.3","cnd23:305.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Alīnacitto akusītavuttīti so paccekasambuddho anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya …pe…\nanuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya …pe…\nuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahatīti—\nevaṁ alīnacitto akusītavutti."}},{"id":"cnd23:306","sourceIds":["cnd23:306.1","cnd23:306.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā “kāmaṁ taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatu, sarīre upassussatu maṁsalohitaṁ, yaṁ taṁ purisathāmena purisabalena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṁ na taṁ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṁ bhavissatī”ti cittaṁ paggaṇhāti padahati.\nEvampi alīnacitto akusītavutti."}},{"id":"cnd23:307","sourceIds":["cnd23:307.1","cnd23:307.2","cnd23:307.3","cnd23:307.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Nāsissaṁ na pivissāmi,\nvihārato na nikkhame;\nNapi passaṁ nipātessaṁ,\ntaṇhāsalle anūhateti."}},{"id":"cnd23:308","sourceIds":["cnd23:308.1","cnd23:308.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Cittaṁ paggaṇhāti padahati.\nEvampi alīnacitto akusītavutti."}},{"id":"cnd23:309","sourceIds":["cnd23:309.1","cnd23:309.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Na tāvāhaṁ imaṁ pallaṅkaṁ bhindissāmi yāva me na anupādāya āsavehi cittaṁ vimuccissatī”ti cittaṁ paggaṇhāti padahati.\nEvampi alīnacitto akusītavutti."}},{"id":"cnd23:310","sourceIds":["cnd23:310.1","cnd23:310.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Na tāvāhaṁ imamhā āsanā vuṭṭhahissāmi yāva me na anupādāya āsavehi cittaṁ vimuccissatī”ti cittaṁ paggaṇhāti padahati.\nEvampi alīnacitto akusītavutti."}},{"id":"cnd23:311","sourceIds":["cnd23:311.1","cnd23:311.2","cnd23:311.3","cnd23:311.4","cnd23:311.5","cnd23:311.6","cnd23:311.7","cnd23:311.8","cnd23:311.9","cnd23:311.10","cnd23:311.11","cnd23:311.12","cnd23:311.13","cnd23:311.14","cnd23:311.15","cnd23:311.16"],"kind":"text","text":{"pi":"“Na tāvāhaṁ imamhā caṅkamā orohissāmi …pe…\nvihārā nikkhamissāmi …\naḍḍhayogā nikkhamissāmi …\npāsādā nikkhamissāmi …\nhammiyā nikkhamissāmi …\nguhāya nikkhamissāmi …\nleṇā nikkhamissāmi …\nkuṭiyā nikkhamissāmi …\nkūṭāgārā nikkhamissāmi …\naṭṭā nikkhamissāmi …\nmāḷā nikkhamissāmi …\nuddaṇḍā nikkhamissāmi …\nupaṭṭhānasālāya nikkhamissāmi …\nmaṇḍapā nikkhamissāmi …\nrukkhamūlā nikkhamissāmi yāva me na anupādāya āsavehi cittaṁ vimuccissatī”ti cittaṁ paggaṇhāti padahati.\nEvampi alīnacitto akusītavutti."}},{"id":"cnd23:312","sourceIds":["cnd23:312.1","cnd23:312.2","cnd23:312.3","cnd23:312.4","cnd23:312.5","cnd23:312.6","cnd23:312.7","cnd23:312.8","cnd23:312.9","cnd23:312.10","cnd23:312.11","cnd23:312.12","cnd23:312.13","cnd23:312.14","cnd23:312.15","cnd23:312.16","cnd23:312.17","cnd23:312.18"],"kind":"text","text":{"pi":"“Imasmiṁyeva pubbaṇhasamaye ariyadhammaṁ āharissāmi samāharissāmi adhigacchissāmi phassayissāmi sacchikarissāmī”ti cittaṁ paggaṇhāti padahati.\nEvampi alīnacitto akusītavutti.\n“Imasmiṁyeva majjhanhikasamaye …pe…\nsāyanhasamaye …pe…\npurebhattaṁ …\npacchābhattaṁ …\npurimayāmaṁ …\nmajjhimayāmaṁ …\npacchimayāmaṁ …\nkāḷe …\njuṇhe …\nvasse …\nhemante …\ngimhe …\npurime vayokhandhe …\nmajjhime vayokhandhe …\npacchime vayokhandhe ariyadhammaṁ āharissāmi samāharissāmi adhigacchissāmi phassayissāmi sacchikarissāmī”ti cittaṁ paggaṇhāti padahati.\nEvampi alīnacitto akusītavutti."}},{"id":"cnd23:313","sourceIds":["cnd23:313.1","cnd23:313.2","cnd23:313.3","cnd23:313.4","cnd23:313.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Daḷhanikkamo thāmabalūpapannoti so paccekasambuddho daḷhasamādāno ahosi kusalesu dhammesu avaṭṭhitasamādāno kāyasucarite vacīsucarite manosucarite dānasaṁvibhāge sīlasamādāne uposathupavāse matteyyatāya petteyyatāya sāmaññatāya brahmaññatāya kulejeṭṭhāpacāyitāya aññataraññataresu adhikusalesu dhammesūti—\ndaḷhanikkamo.\nThāmabalūpapannoti so paccekasambuddho thāmena ca balena ca vīriyena ca parakkamena ca paññāya ca upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgatoti—\ndaḷhanikkamo thāmabalūpapanno, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:314","sourceIds":["cnd23:314.1","cnd23:314.2","cnd23:314.3","cnd23:314.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Āraddhaviriyo paramatthapattiyā,\nAlīnacitto akusītavutti;\nDaḷhanikkamo thāmabalūpapanno,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:315","sourceIds":["cnd23:315.1","cnd23:315.2","cnd23:315.3","cnd23:315.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Paṭisallānaṁ jhānamariñcamāno,\nDhammesu niccaṁ anudhammacārī;\nĀdīnavaṁ sammasitā bhavesu,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:316","sourceIds":["cnd23:316.1","cnd23:316.2","cnd23:316.3","cnd23:316.4","cnd23:316.5","cnd23:316.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Paṭisallānaṁ jhānamariñcamānoti so paccekasambuddho paṭisallānārāmo hoti paṭisallānarato ajjhattaṁ cetosamathamanuyutto anirākatajjhāno vipassanāya samannāgato brūhetā suññāgāraṁ jhāyī jhānarato ekattamanuyutto sadatthagarukoti paṭisallānaṁ.\nJhānamariñcamānoti so paccekasambuddho dvīhi kāraṇehi jhānaṁ na riñcati—\nanuppannassa vā paṭhamassa jhānassa uppādāya yutto payutto saṁyutto āyutto samāyutto, anuppannassa vā dutiyassa jhānassa …pe…\nanuppannassa vā tatiyassa jhānassa …\nanuppannassa vā catutthassa jhānassa uppādāya yutto payutto saṁyutto āyutto samāyuttoti—\nevampi jhānaṁ na riñcati."}},{"id":"cnd23:317","sourceIds":["cnd23:317.1","cnd23:317.2","cnd23:317.3","cnd23:317.4","cnd23:317.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā uppannaṁ vā paṭhamaṁ jhānaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti, uppannaṁ vā dutiyaṁ jhānaṁ …pe…\nuppannaṁ vā tatiyaṁ jhānaṁ …\nuppannaṁ vā catutthaṁ jhānaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti.\nEvampi jhānaṁ na riñcatīti—\npaṭisallānaṁ jhānamariñcamāno."}},{"id":"cnd23:318","sourceIds":["cnd23:318.1","cnd23:318.2","cnd23:318.3","cnd23:318.4","cnd23:318.5","cnd23:318.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Dhammesu niccaṁ anudhammacārīti dhammā vuccanti cattāro satipaṭṭhānā …pe…\nariyo aṭṭhaṅgiko maggo.\nKatame anudhammā?\nSammāpaṭipadā apaccanīkapaṭipadā anvatthapaṭipadā dhammānudhammapaṭipadā sīlesu paripūrakāritā indriyesu guttadvāratā bhojane mattaññutā jāgariyānuyogo satisampajaññaṁ—\nime vuccanti anudhammā.\nDhammesu niccaṁ anudhammacārīti dhammesu niccakālaṁ dhuvakālaṁ satataṁ samitaṁ avokiṇṇaṁ poṅkhānupoṅkhaṁ udakūmikajātaṁ"}},{"id":"cnd23:319","sourceIds":["cnd23:319.1","cnd23:319.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Avīcisantatisahitaṁ phassitaṁ purebhattaṁ pacchābhattaṁ purimayāmaṁ majjhimayāmaṁ pacchimayāmaṁ kāḷe juṇhe vasse hemante gimhe purime vayokhandhe majjhime vayokhandhe pacchime vayokhandhe carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—\ndhammesu niccaṁ anudhammacārī."}},{"id":"cnd23:320","sourceIds":["cnd23:320.1","cnd23:320.2","cnd23:320.3","cnd23:320.4","cnd23:320.5","cnd23:320.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Ādīnavaṁ sammasitā bhavesūti “sabbe saṅkhārā aniccā”ti ādīnavaṁ sammasitā bhavesu,\n“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…\n“sabbe dhammā anattā”ti …pe…\n“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ, sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti ādīnavaṁ sammasitā bhavesūti—\nādīnavaṁ sammasitā bhavesu, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:321","sourceIds":["cnd23:321.1","cnd23:321.2","cnd23:321.3","cnd23:321.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Paṭisallānaṁ jhānamariñcamāno,\nDhammesu niccaṁ anudhammacārī;\nĀdīnavaṁ sammasitā bhavesu,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:322","sourceIds":["cnd23:322.1","cnd23:322.2","cnd23:322.3","cnd23:322.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Taṇhakkhayaṁ patthayamappamatto,\nAneḷamūgo sutavā satīmā;\nSaṅkhātadhammo niyato padhānavā,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:323","sourceIds":["cnd23:323.1","cnd23:323.2","cnd23:323.3","cnd23:323.4","cnd23:323.5","cnd23:323.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Taṇhakkhayaṁ patthayamappamattoti.\nTaṇhāti rūpataṇhā …pe… dhammataṇhā.\nTaṇhakkhayanti rāgakkhayaṁ dosakkhayaṁ mohakkhayaṁ gatikkhayaṁ upapattikkhayaṁ paṭisandhikkhayaṁ bhavakkhayaṁ saṁsārakkhayaṁ vaṭṭakkhayaṁ patthayanto icchanto sādiyanto pihayanto abhijappantoti—\ntaṇhakkhayaṁ patthayaṁ.\nAppamattoti so paccekasambuddho sakkaccakārī sātaccakārī …pe… appamādo kusalesu dhammesūti—\ntaṇhakkhayaṁ patthayamappamatto."}},{"id":"cnd23:324","sourceIds":["cnd23:324.1","cnd23:324.2","cnd23:324.3","cnd23:324.4","cnd23:324.5","cnd23:324.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Aneḷamūgo sutavā satīmāti.\nAneḷamūgoti so paccekasambuddho paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī.\nSutavāti so paccekasambuddho bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo.\nYe te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā.\nSatīmāti so paccekasambuddho satimā hoti paramena satinepakkena samannāgatattā cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritāti—\naneḷamūgo sutavā satīmā."}},{"id":"cnd23:325","sourceIds":["cnd23:325.1","cnd23:325.2","cnd23:325.3","cnd23:325.4","cnd23:325.5","cnd23:325.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Saṅkhātadhammo niyato padhānavāti saṅkhātadhammo vuccati ñāṇaṁ.\nYā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.\nSaṅkhātadhammoti so paccekasambuddho saṅkhātadhammo ñātadhammo tulitadhammo tīritadhammo vibhūtadhammo vibhāvitadhammo “sabbe saṅkhārā aniccā”ti saṅkhātadhammo …pe…\n“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti saṅkhātadhammo ñātadhammo tulitadhammo tīritadhammo vibhūtadhammo vibhāvitadhammo.\nAtha vā tassa paccekasambuddhassa ca khandhā saṅkhittā dhātuyo saṅkhittā āyatanāni saṅkhittāni gatiyo saṅkhittā upapattiyo saṅkhittā paṭisandhiyo saṅkhittā bhavā saṅkhittā saṁsārā saṅkhittā vaṭṭā saṅkhittā.\nAtha vā so paccekasambuddho khandhapariyante ṭhito dhātupariyante ṭhito āyatanapariyante ṭhito gatipariyante ṭhito upapattipariyante ṭhito paṭisandhipariyante ṭhito bhavapariyante ṭhito saṁsārapariyante ṭhito vaṭṭapariyante ṭhito saṅkhārapariyante ṭhito antimabhave ṭhito antimasamussaye ṭhito antimadehadharo paccekasambuddho."}},{"id":"cnd23:326","sourceIds":["cnd23:326.1","cnd23:326.2","cnd23:326.3","cnd23:326.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tassāyaṁ pacchimako bhavo,\ncarimoyaṁ samussayo;\nJātimaraṇasaṁsāro,\nnatthi tassa punabbhavoti."}},{"id":"cnd23:327","sourceIds":["cnd23:327.1","cnd23:327.2","cnd23:327.3","cnd23:327.4","cnd23:327.5","cnd23:327.6","cnd23:327.7","cnd23:327.8","cnd23:327.9","cnd23:327.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Taṅkāraṇā paccekasambuddho saṅkhātadhammo.\nNiyatoti niyāmā vuccanti cattāro ariyamaggā.\nCatūhi ariyamaggehi samannāgatoti niyato.\nNiyāmaṁ patto sampatto adhigato phassito sacchikato patto niyāmaṁ.\nPadhānavāti padhānaṁ vuccati vīriyaṁ.\nSo cetaso vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamo anikkhittacchandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo.\nSo paccekasambuddho iminā padhānena upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato.\nTasmā so paccekasambuddho padhānavāti—\nsaṅkhātadhammo niyato padhānavā, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:328","sourceIds":["cnd23:328.1","cnd23:328.2","cnd23:328.3","cnd23:328.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Taṇhakkhayaṁ patthayamappamatto,\nAneḷamūgo sutavā satīmā;\nSaṅkhātadhammo niyato padhānavā,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:329","sourceIds":["cnd23:329.1","cnd23:329.2","cnd23:329.3","cnd23:329.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Sīhova saddesu asantasanto,\nVātova jālamhi asajjamāno;\nPadumaṁva toyena alimpamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:330","sourceIds":["cnd23:330.1","cnd23:330.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Sīhova saddesu asantasantoti yathā sīho migarājā saddesu asantāsī aparisantāsī anutrāsī anubbiggo anussaṅkī anutrāso abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī, paccekasambuddhopi saddesu asantāsī aparisantāsī anutrāsī anubbiggo anussaṅkī anutrāso abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁso viharatīti—\nsīhova saddesu asantasanto."}},{"id":"cnd23:331","sourceIds":["cnd23:331.1","cnd23:331.2","cnd23:331.3","cnd23:331.4","cnd23:331.5","cnd23:331.6","cnd23:331.7","cnd23:331.8","cnd23:331.9","cnd23:331.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Vātova jālamhi asajjamānoti.\nVātoti puratthimā vātā pacchimā vātā uttarā vātā dakkhiṇā vātā sarajā vātā arajā vātā sītā vātā uṇhā vātā parittā vātā adhimattā vātā verambhavātā pakkhavātā supaṇṇavātā tālapaṇṇavātā vidhūpanavātā.\nJālaṁ vuccati suttajālaṁ.\nYathā vāto jālamhi na sajjati na gaṇhāti na bajjhati na palibajjhati, evameva dve jālā—\ntaṇhājālañca diṭṭhijālañca …pe…\nidaṁ taṇhājālaṁ …pe…\nidaṁ diṭṭhijālaṁ.\nTassa paccekasambuddhassa taṇhājālaṁ pahīnaṁ diṭṭhijālaṁ paṭinissaṭṭhaṁ, taṇhājālassa pahīnattā diṭṭhijālassa paṭinissaṭṭhattā so paccekasambuddho rūpe na sajjati sadde na sajjati …pe…\ndiṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu na sajjati na gaṇhāti na bajjhati na palibajjhati nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—\nvātova jālamhi asajjamāno."}},{"id":"cnd23:332","sourceIds":["cnd23:332.1","cnd23:332.2","cnd23:332.3","cnd23:332.4","cnd23:332.5","cnd23:332.6","cnd23:332.7","cnd23:332.8","cnd23:332.9","cnd23:332.10","cnd23:332.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Padumaṁva toyena alimpamānoti padumaṁ vuccati padumapupphaṁ.\nToyaṁ vuccati udakaṁ.\nYathā padumapupphaṁ toyena na limpati na palimpati na upalimpati, alittaṁ apalittaṁ anupalittaṁ, evameva dve lepā—\ntaṇhālepo ca diṭṭhilepo ca …pe…\nayaṁ taṇhālepo …pe…\nayaṁ diṭṭhilepo.\nTassa paccekasambuddhassa taṇhālepo pahīno, diṭṭhilepo paṭinissaṭṭho.\nTaṇhālepassa pahīnattā diṭṭhilepassa paṭinisaṭṭhattā so paccekasambuddho rūpe na limpati sadde na limpati …pe…\ndiṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu na limpati na palimpati na upalimpati, alitto apalitto anupalitto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—\npadumaṁva toyena alimpamāno, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:333","sourceIds":["cnd23:333.1","cnd23:333.2","cnd23:333.3","cnd23:333.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sīhova saddesu asantasanto,\nVātova jālamhi asajjamāno;\nPadumaṁva toyena alimpamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:334","sourceIds":["cnd23:334.1","cnd23:334.2","cnd23:334.3","cnd23:334.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Sīho yathā dāṭhabalī pasayha,\nRājā migānaṁ abhibhuyya cārī;\nSevetha pantāni senāsanāni,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:335","sourceIds":["cnd23:335.1","cnd23:335.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Sīho yathā dāṭhabalī pasayha, rājā migānaṁ abhibhuyya cārīti yathā sīho migarājā dāṭhabalī dāṭhāvudho sabbe tiracchānagate pāṇe abhibhuyya abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā madditvā carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpeti, paccekasambuddhopi paññābalī paññāvudho sabbapāṇabhūte puggale paññāya abhibhuyya abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā madditvā carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—\nsīho yathā dāṭhabalī pasayha, rājā migānaṁ abhibhuyya cārī."}},{"id":"cnd23:336","sourceIds":["cnd23:336.1","cnd23:336.2","cnd23:336.3","cnd23:336.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Sevetha pantāni senāsanānīti yathā sīho migarājā araññavanamajjhogāhetvā carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpeti, paccekasambuddhopi araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni.\nSo eko gacchati eko tiṭṭhati eko nisīdati eko seyyaṁ kappeti eko gāmaṁ piṇḍāya pavisati eko paṭikkamati eko raho nisīdati eko caṅkamaṁ adhiṭṭhāti eko carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—\nsevetha pantāni senāsanāni, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:337","sourceIds":["cnd23:337.1","cnd23:337.2","cnd23:337.3","cnd23:337.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sīho yathā dāṭhabalī pasayha,\nRājā migānaṁ abhibhuyya cārī;\nSevetha pantāni senāsanāni,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:338","sourceIds":["cnd23:338.1","cnd23:338.2","cnd23:338.3","cnd23:338.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Mettaṁ upekkhaṁ karuṇaṁ vimuttiṁ,\nĀsevamāno muditañca kāle;\nSabbena lokena avirujjhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:339","sourceIds":["cnd23:339.1","cnd23:339.2","cnd23:339.3","cnd23:339.4","cnd23:339.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Mettaṁ upekkhaṁ karuṇaṁ vimuttiṁ, āsevamāno muditañca kāleti so paccekasambuddho mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati tathā dutiyaṁ … tathā tatiyaṁ … tathā catutthaṁ … iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati;\nkaruṇāsahagatena cetasā …pe…\nmuditāsahagatena cetasā …pe…\nupekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharatīti—\nmettaṁ upekkhaṁ karuṇaṁ vimuttiṁ, āsevamāno muditañca kāle."}},{"id":"cnd23:340","sourceIds":["cnd23:340.1","cnd23:340.2","cnd23:340.3","cnd23:340.4","cnd23:340.5","cnd23:340.6","cnd23:340.7","cnd23:340.8","cnd23:340.9","cnd23:340.10","cnd23:340.11","cnd23:340.12","cnd23:340.13","cnd23:340.14","cnd23:340.15","cnd23:340.16","cnd23:340.17"],"kind":"text","text":{"pi":"Sabbena lokena avirujjhamānoti mettāya bhāvitattā ye puratthimāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye pacchimāya disāya sattā …pe…\nye uttarāya disāya sattā …\nye dakkhiṇāya disāya sattā …\nye puratthimāya anudisāya sattā …\nye pacchimāya anudisāya sattā …\nye uttarāya anudisāya sattā …\nye dakkhiṇāya anudisāya sattā …\nye heṭṭhimāya disāya sattā …\nye uparimāya disāya sattā …\nye dasasu disāsu sattā te appaṭikūlā honti.\nKaruṇāya bhāvitattā …\nmuditāya bhāvitattā …\nupekkhāya bhāvitattā ye puratthimāya disāya sattā …pe…\nye dasasu disāsu sattā te appaṭikūlā honti.\nSabbena lokena avirujjhamānoti sabbena lokena avirujjhamāno, appaṭivirujjhamāno anāghātiyamāno appaṭihaññamānoti—\nsabbena lokena avirujjhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:341","sourceIds":["cnd23:341.1","cnd23:341.2","cnd23:341.3","cnd23:341.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Mettaṁ upekkhaṁ karuṇaṁ vimuttiṁ,\nĀsevamāno muditañca kāle;\nSabbena lokena avirujjhamāno,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:342","sourceIds":["cnd23:342.1","cnd23:342.2","cnd23:342.3","cnd23:342.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Rāgañca dosañca pahāya mohaṁ,\nSandālayitvāna saṁyojanāni;\nAsantasaṁ jīvitasaṅkhayamhi,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:343","sourceIds":["cnd23:343.1","cnd23:343.2","cnd23:343.3","cnd23:343.4","cnd23:343.5","cnd23:343.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Rāgañca dosañca pahāya mohanti.\nRāgoti yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.\nDosoti yo cittassa āghāto …pe… caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa.\nMohoti dukkhe aññāṇaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ.\nRāgañca dosañca pahāya mohanti so paccekasambuddho rāgañca dosañca mohañca pahāya pajahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṁ gametvāti—\nrāgañca dosañca pahāya mohaṁ."}},{"id":"cnd23:344","sourceIds":["cnd23:344.1","cnd23:344.2","cnd23:344.3","cnd23:344.4","cnd23:344.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Sandālayitvāna saṁyojanānīti.\nDasa saṁyojanāni—\nkāmarāgasaṁyojanaṁ paṭighasaṁyojanaṁ …pe… avijjāsaṁyojanaṁ.\nSandālayitvāna saṁyojanānīti dasa saṁyojanāni sandālayitvā padālayitvā sampadālayitvā pajahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṁ gametvāti—\nsandālayitvāna saṁyojanāni."}},{"id":"cnd23:345","sourceIds":["cnd23:345.1","cnd23:345.2","cnd23:345.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Asantasaṁ jīvitasaṅkhayamhīti so paccekasambuddho jīvitapariyosāne asantāsī anutrāsī anubbiggo anussaṅkī anutrāso abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁso viharatīti—\nasantasaṁ jīvitasaṅkhayamhi, eko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:346","sourceIds":["cnd23:346.1","cnd23:346.2","cnd23:346.3","cnd23:346.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Rāgañca dosañca pahāya mohaṁ,\nSandālayitvāna saṁyojanāni;\nAsantasaṁ jīvitasaṅkhayamhi,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti."}},{"id":"cnd23:347","sourceIds":["cnd23:347.1","cnd23:347.2","cnd23:347.3","cnd23:347.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Bhajanti sevanti ca kāraṇatthā,\nNikkāraṇā dullabhā ajja mittā;\nAttatthapaññā asucī manussā,\nEko care khaggavisāṇakappo."}},{"id":"cnd23:348","sourceIds":["cnd23:348.1","cnd23:348.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Bhajanti sevanti ca kāraṇatthāti attatthakāraṇā paratthakāraṇā ubhayatthakāraṇā diṭṭhadhammikatthakāraṇā samparāyikatthakāraṇā paramatthakāraṇā bhajanti sambhajanti sevanti nisevanti saṁsevanti paṭisevantīti—\nbhajanti sevanti ca kāraṇatthā."}},{"id":"cnd23:349","sourceIds":["cnd23:349.1","cnd23:349.2","cnd23:349.3","cnd23:349.4","cnd23:349.5","cnd23:349.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Nikkāraṇā dullabhā ajja mittāti dve mittā—\nagārikamitto ca anāgārikamitto ca …pe…\nayaṁ agārikamitto …pe…\nayaṁ anāgārikamitto.\nNikkāraṇā dullabhā ajja mittāti ime dve mittā akāraṇā nikkāraṇā ahetū appaccayā dullabhā dulladdhā sudulladdhā ti—\nnikkāraṇā dullabhā ajja mittā."}},{"id":"cnd23:350","sourceIds":["cnd23:350.1","cnd23:350.2","cnd23:350.3","cnd23:350.4","cnd23:350.5","cnd23:350.6","cnd23:350.7","cnd23:350.8","cnd23:350.9","cnd23:350.10","cnd23:350.11","cnd23:350.12","cnd23:350.13"],"kind":"text","text":{"pi":"Attatthapaññā asucī manussāti.\nAttatthapaññāti attano atthāya attano hetu attano paccayā attano kāraṇā bhajanti sambhajanti sevanti nisevanti saṁsevanti paṭisevanti ācaranti samācaranti payirupāsanti paripucchanti paripañhantīti—\nattatthapaññā.\nAsucī manussāti asucinā kāyakammena samannāgatāti asucī manussā, asucinā vacīkammena samannāgatāti asucī manussā, asucinā manokammena samannāgatāti asucī manussā, asucinā pāṇātipātena …pe…\nasucinā adinnādānena …\nasucinā kāmesumicchācārena …\nasucinā musāvādena …\nasuciyā pisuṇāya vācāya samannāgatā …\nasuciyā pharusāya vācāya samannāgatā …\nasucinā samphappalāpena samannāgatā …\nasuciyā abhijjhāya samannāgatā …\nasucinā byāpādena samannāgatāti asucī manussā, asuciyā micchādiṭṭhiyā samannāgatāti asucī manussā, asuciyā cetanāya samannāgatāti asucī manussā, asuciyā patthanāya samannāgatāti asucī manussā, asucinā paṇidhinā samannāgatāti asucī manussā, asucī hīnā nihīnā omakā lāmakā chatukkā parittāti—\nattatthapaññā asucī manussā."}},{"id":"cnd23:351","sourceIds":["cnd23:351.1","cnd23:351.2","cnd23:351.3","cnd23:351.4","cnd23:351.5","cnd23:351.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Eko care khaggavisāṇakappoti.\nEkoti so paccekasambuddho pabbajjāsaṅkhātena eko …pe…\ncareti aṭṭha cariyāyo …pe…\nkhaggavisāṇakappoti yathā khaggassa nāma visāṇaṁ ekaṁ hoti adutiyaṁ …pe…\neko care khaggavisāṇakappo.\nTenāha so paccekasambuddho—"}},{"id":"cnd23:352","sourceIds":["cnd23:352.1","cnd23:352.2","cnd23:352.3","cnd23:352.4","cnd23:352.5","cnd23:352.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Bhajanti sevanti ca kāraṇatthā,\nNikkāraṇā dullabhā ajja mittā;\nAttatthapaññā asucī manussā,\nEko care khaggavisāṇakappo”ti.\nCatuttho vaggo.\nKhaggavisāṇasuttaniddeso ekūnavīsatimo."}},{"id":"cnd23:353","sourceIds":["cnd23:353.1","cnd23:353.2","cnd23:353.3","cnd23:353.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ajito tissametteyyo,\npuṇṇako atha mettagū;\nDhotako upasīvo ca,\nnando ca atha hemako."}},{"id":"cnd23:354","sourceIds":["cnd23:354.1","cnd23:354.2","cnd23:354.3","cnd23:354.4","cnd23:354.5","cnd23:354.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Todeyyakappā dubhayo,\njatukaṇṇī ca paṇḍito;\nBhadrāvudho udayo ca,\nposālo cāpi brāhmaṇo;\nMogharājā ca medhāvī,\npiṅgiyo ca mahāisi."}},{"id":"cnd23:355","sourceIds":["cnd23:355.1","cnd23:355.2","cnd23:355.3","cnd23:355.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Soḷasānaṁ panetesaṁ,\nbrāhmaṇānaṁva sāsanaṁ;\nPārāyanānaṁ niddesā,\ntattakā ca bhavanti hi."}},{"id":"cnd23:356","sourceIds":["cnd23:356.1","cnd23:356.2","cnd23:356.3","cnd23:356.4","cnd23:356.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Khaggavisāṇasuttānaṁ,\nniddesāpi tatheva ca;\nNiddesā duvidhā ñeyyā,\nparipuṇṇā sulakkhitāti.\nCūḷaniddesapāḷi niṭṭhitā."}}]}],"sourceRevision":"afdafa92450cfe7573b280da50382888323666d2","sourceUrl":"https://suttacentral.net/cnd23/pli/ms","licence":"CC0 1.0","licenceUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","editionNote":"Full supplied source file; inherited abbreviations are preserved. Not a reconstructed expansion of every repetition. No Malay or Mandarin translation is implied."}
