{"id":"cnd6","title":"2. Tissametteyyamāṇavapucchāniddesa","languageCodes":["pi"],"languageNotes":{"en":"Bhikkhu Sujato · CC0","pi":"Mahāsaṅgīti edition · SuttaCentral"},"chapters":[{"id":"cnd6","title":"2. Tissametteyyamāṇavapucchāniddesa","units":[{"id":"cnd6:0","sourceIds":["cnd6:0.1","cnd6:0.2","cnd6:0.3","cnd6:0.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Cūḷaniddesa\nPārāyanavagganiddesa\nPucchāniddesa\n2. Tissametteyyamāṇavapucchāniddesa"}},{"id":"cnd6:1","sourceIds":["cnd6:1.1","cnd6:1.2","cnd6:1.3","cnd6:1.4","cnd6:1.5","cnd6:1.6","cnd6:1.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Kodha santusito loke,\n(iccāyasmā tissametteyyo)\nKassa no santi iñjitā;\nKo ubhantamabhiññāya,\nMajjhe mantā na lippati;\nKaṁ brūsi mahāpurisoti,\nKo idha sibbinimaccagā."}},{"id":"cnd6:2","sourceIds":["cnd6:2.1","cnd6:2.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Kodha santusito loketi ko loke tuṭṭho santuṭṭho attamano paripuṇṇasaṅkappoti—\nkodha santusito loke."}},{"id":"cnd6:3","sourceIds":["cnd6:3.1","cnd6:3.2","cnd6:3.3","cnd6:3.4","cnd6:3.5","cnd6:3.6","cnd6:3.7","cnd6:3.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Iccāyasmā tissametteyyoti.\nIccāti padasandhi padasaṁsaggo padapāripūrī akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbatāpetaṁ—\niccāti.\nĀyasmāti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ—\nāyasmāti.\nTissoti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpo.\nMetteyyoti tassa brāhmaṇassa gottaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāroti—\niccāyasmā tissametteyyo."}},{"id":"cnd6:4","sourceIds":["cnd6:4.1","cnd6:4.2","cnd6:4.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kassa no santi iñjitāti taṇhiñjitaṁ diṭṭhiñjitaṁ māniñjitaṁ kilesiñjitaṁ kāmiñjitaṁ.\nKassime iñjitā natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—\nkassa no santi iñjitā."}},{"id":"cnd6:5","sourceIds":["cnd6:5.1","cnd6:5.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Ko ubhantamabhiññāyāti ko ubho ante abhiññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—\nko ubhantamabhiññāya."}},{"id":"cnd6:6","sourceIds":["cnd6:6.1","cnd6:6.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Majjhe mantā na lippatīti majjhe mantāya na lippati, alitto anupalitto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—\nmajjhe mantā na lippati."}},{"id":"cnd6:7","sourceIds":["cnd6:7.1","cnd6:7.2","cnd6:7.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kaṁ brūsi mahāpurisoti mahāpuriso aggapuriso seṭṭhapuriso viseṭṭhapuriso pāmokkhapuriso uttamapuriso padhānapuriso pavarapurisoti.\nKaṁ brūsi kaṁ kathesi kaṁ maññasi kaṁ bhaṇasi kaṁ passati kaṁ voharasīti—\nkaṁ brūsi mahāpurisoti."}},{"id":"cnd6:8","sourceIds":["cnd6:8.1","cnd6:8.2","cnd6:8.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Ko idha sibbinimaccagāti ko idha sibbiniṁ taṇhaṁ ajjhagā upaccagā atikkanto samatikkanto vītivattoti—\nko idha sibbinimaccagā.\nTenāha so brāhmaṇo—"}},{"id":"cnd6:9","sourceIds":["cnd6:9.1","cnd6:9.2","cnd6:9.3","cnd6:9.4","cnd6:9.5","cnd6:9.6","cnd6:9.7"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kodha santusito loke,\n(iccāyasmā tissametteyyo)\nKassa no santi iñjitā;\nKo ubhantamabhiññāya,\nMajjhe mantā na lippati;\nKaṁ brūsi mahāpurisoti,\nKo idha sibbinimaccagā”ti."}},{"id":"cnd6:10","sourceIds":["cnd6:10.1","cnd6:10.2","cnd6:10.3","cnd6:10.4","cnd6:10.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Kāmesu brahmacariyavā,\n(metteyyāti bhagavā)\nVītataṇho sadā sato;\nSaṅkhāya nibbuto bhikkhu,\nTassa no santi iñjitā."}},{"id":"cnd6:11","sourceIds":["cnd6:11.1","cnd6:11.2","cnd6:11.3","cnd6:11.4","cnd6:11.5","cnd6:11.6","cnd6:11.7","cnd6:11.8","cnd6:11.9","cnd6:11.10","cnd6:11.11","cnd6:11.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Kāmesu brahmacariyavāti.\nKāmāti uddānato dve kāmā—\nvatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…\nime vuccanti vatthukāmā …pe…\nime vuccanti kilesakāmā.\nBrahmacariyaṁ vuccati asaddhammasamāpattiyā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṁ anajjhāpatti velāanatikkamo.\nApi ca nippariyāyena brahmacariyaṁ vuccati ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—\nsammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.\nYo iminā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato, so vuccati brahmacariyavā.\nYathā ca dhanena dhanavāti vuccati, bhogena bhogavāti vuccati, yasena yasavāti vuccati, sippena sippavāti vuccati, sīlena sīlavāti vuccati, vīriyena vīriyavāti vuccati, paññāya paññavāti vuccati, vijjāya vijjavāti vuccati—\nevameva yo iminā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato, so vuccati brahmacariyavāti—\nkāmesu brahmacariyavā."}},{"id":"cnd6:12","sourceIds":["cnd6:12.1","cnd6:12.2","cnd6:12.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Metteyyāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ gottena ālapati.\nBhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—\nmetteyyāti bhagavā."}},{"id":"cnd6:13","sourceIds":["cnd6:13.1","cnd6:13.2","cnd6:13.3","cnd6:13.4","cnd6:13.5","cnd6:13.6","cnd6:13.7","cnd6:13.8","cnd6:13.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Vītataṇho sadā satoti.\nTaṇhāti rūpataṇhā …pe… dhammataṇhā.\nYassesā taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati vītataṇho cattataṇho vantataṇho muttataṇho pahīnataṇho paṭinissaṭṭhataṇho vītarāgo cattarāgo vantarāgo muttarāgo pahīnarāgo paṭinissaṭṭharāgo nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati.\nSadāti sadā sabbadā sabbakālaṁ niccakālaṁ dhuvakālaṁ satataṁ samitaṁ abbokiṇṇaṁ poṅkhānupoṅkhaṁ udakūmikajātaṁ avīci santati sahitaṁ phassitaṁ purebhattaṁ pacchābhattaṁ purimayāmaṁ majjhimayāmaṁ pacchimayāmaṁ kāḷe juṇhe vasse hemante gimhe purime vayokhandhe majjhime vayokhandhe pacchime vayokhandhe.\nSatoti catūhi kāraṇehi sato—\nkāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato,\nvedanāsu vedanānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato, citte cittānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato, dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…\nso vuccati satoti—\nvītataṇho sadā sato."}},{"id":"cnd6:14","sourceIds":["cnd6:14.1","cnd6:14.2","cnd6:14.3","cnd6:14.4","cnd6:14.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Saṅkhāya nibbuto bhikkhūti saṅkhā vuccati ñāṇaṁ.\nYā paññā pajānanā vicayo pavicayo …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.\nSaṅkhāyāti saṅkhāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā, “sabbe saṅkhārā aniccā”ti saṅkhāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā,\n“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti … “sabbe dhammā anattā”ti … “avijjāpaccayā saṅkhārā”ti …pe…\n“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti saṅkhāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā."}},{"id":"cnd6:15","sourceIds":["cnd6:15.1","cnd6:15.2","cnd6:15.3","cnd6:15.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā aniccato saṅkhāya jānitvā … dukkhato … rogato … gaṇḍato … sallato …pe… nissaraṇato saṅkhāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.\nNibbutoti rāgassa nibbāpitattā nibbuto, dosassa nibbāpitattā nibbuto, mohassa nibbāpitattā nibbuto, kodhassa … upanāhassa … makkhassa … paḷāsassa … issāya … macchariyassa … māyāya … sāṭheyyassa … thambhassa … sārambhassa … mānassa … atimānassa … madassa … pamādassa … sabbakilesānaṁ … sabbaduccaritānaṁ … sabbadarathānaṁ … sabbapariḷāhānaṁ … sabbasantāpānaṁ … sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ nibbāpitattā nibbuto.\nBhikkhūti sattannaṁ dhammānaṁ bhinnattā bhikkhu …pe… vusitavā khīṇapunabbhavo sa bhikkhūti—\nsaṅkhāya nibbuto bhikkhu."}},{"id":"cnd6:16","sourceIds":["cnd6:16.1","cnd6:16.2","cnd6:16.3","cnd6:16.4","cnd6:16.5","cnd6:16.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Tassa no santi iñjitāti.\nTassāti arahato khīṇāsavassa.\nIñjitāti taṇhiñjitaṁ diṭṭhiñjitaṁ māniñjitaṁ kilesiñjitaṁ kāmiñjitaṁ.\nTassime iñjitā natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—\ntassa no santi iñjitā.\nTenāha bhagavā—"}},{"id":"cnd6:17","sourceIds":["cnd6:17.1","cnd6:17.2","cnd6:17.3","cnd6:17.4","cnd6:17.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kāmesu brahmacariyavā,\n(metteyyāti bhagavā)\nVītataṇho sadā sato;\nSaṅkhāya nibbuto bhikkhu,\nTassa no santi iñjitā”ti."}},{"id":"cnd6:18","sourceIds":["cnd6:18.1","cnd6:18.2","cnd6:18.3","cnd6:18.4"],"kind":"text","text":{"pi":"So ubhantamabhiññāya,\nMajjhe mantā na lippati;\nTaṁ brūmi mahāpurisoti,\nSo idha sibbinimaccagā."}},{"id":"cnd6:19","sourceIds":["cnd6:19.1","cnd6:19.2","cnd6:19.3","cnd6:19.4","cnd6:19.5","cnd6:19.6","cnd6:19.7","cnd6:19.8"],"kind":"text","text":{"pi":"So ubhantamabhiññāya, majjhe mantā na lippatīti.\nAntāti phasso eko anto, phassasamudayo dutiyo anto, phassanirodho majjhe;\natītaṁ eko anto, anāgataṁ dutiyo anto, paccuppannaṁ majjhe;\nsukhā vedanā eko anto, dukkhā vedanā dutiyo anto, adukkhamasukhā vedanā majjhe;\nnāmaṁ eko anto, rūpaṁ dutiyo anto, viññāṇaṁ majjhe;\ncha ajjhattikāni āyatanāni eko anto, cha bāhirāni āyatanāni dutiyo anto, viññāṇaṁ majjhe;\nsakkāyo eko anto, sakkāyasamudayo dutiyo anto, sakkāyanirodho majjhe.\nMantā vuccati paññā, yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi."}},{"id":"cnd6:20","sourceIds":["cnd6:20.1","cnd6:20.2","cnd6:20.3","cnd6:20.4","cnd6:20.5","cnd6:20.6","cnd6:20.7","cnd6:20.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Lepāti dve lepā—\ntaṇhālepo ca diṭṭhilepo ca.\nKatamo taṇhālepo?\nYāvatā taṇhāsaṅkhātena sīmakataṁ odhikataṁ pariyantakataṁ pariggahitaṁ mamāyitaṁ—\n“idaṁ mama, etaṁ mama, ettakaṁ mama, ettāvatā mama rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā attharaṇā pāvuraṇā dāsidāsā ajeḷakā kukkuṭasūkarā hatthigavāssavaḷavā khettaṁ vatthu hiraññaṁ suvaṇṇaṁ gāmanigamarājadhāniyo raṭṭhañca janapado ca koso ca koṭṭhāgārañca”.\nKevalampi mahāpathaviṁ taṇhāvasena mamāyati.\nYāvatā aṭṭhasatataṇhāvicaritaṁ—\nayaṁ taṇhālepo."}},{"id":"cnd6:21","sourceIds":["cnd6:21.1","cnd6:21.2","cnd6:21.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamo diṭṭhilepo?\nVīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi, dasavatthukā micchādiṭṭhi, dasavatthukā antaggāhikā diṭṭhi, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyesaggāho viparītaggāho vipallāsaggāho micchāgāho ayāthāvakasmiṁ yāthāvakanti gāho, yāvatā dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni—\nayaṁ diṭṭhilepo."}},{"id":"cnd6:22","sourceIds":["cnd6:22.1","cnd6:22.2"],"kind":"text","text":{"pi":"So ubhantamabhiññāya, majjhe mantā na lippatīti so ubho ca ante majjhañca mantāya abhiññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā na lippati na palippati na upalippati, alitto asaṁlitto anupalitto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—\nso ubhantamabhiññāya majjhe mantā na lippati."}},{"id":"cnd6:23","sourceIds":["cnd6:23.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Taṁ brūmi mahāpurisoti mahāpuriso aggapuriso seṭṭhapuriso viseṭṭhapuriso pāmokkhapuriso uttamapuriso padhānapuriso pavarapuriso, taṁ brūmi taṁ kathemi taṁ bhaṇāmi taṁ dīpemi taṁ voharāmi."}},{"id":"cnd6:24","sourceIds":["cnd6:24.1","cnd6:24.2","cnd6:24.3","cnd6:24.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca—\n“‘mahāpuriso mahāpuriso’ti, bhante, vuccati.\nKittāvatā nu kho, bhante, mahāpuriso hotī”ti?\n“Vimuttacittattā khvāhaṁ, sāriputta, mahāpurisoti vadāmi, avimuttacittattā no mahāpurisoti vadāmi."}},{"id":"cnd6:25","sourceIds":["cnd6:25.1","cnd6:25.2","cnd6:25.3","cnd6:25.4","cnd6:25.5","cnd6:25.6","cnd6:25.7","cnd6:25.8","cnd6:25.9","cnd6:25.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathañca, sāriputta, vimuttacitto hoti?\nIdha, sāriputta, bhikkhu ajjhattaṁ kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.\nTassa kāye kāyānupassino viharato cittaṁ virajjati vimuccati anupādāya āsavehi.\nVedanāsu …pe…\ncitte …\ndhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.\nTassa dhammesu dhammānupassino viharato cittaṁ virajjati vimuccati anupādāya āsavehi.\nEvaṁ kho, sāriputta, bhikkhu vimuttacitto hoti.\nVimuttacittattā khvāhaṁ, sāriputta, mahāpurisoti vadāmi, avimuttacittattā no mahāpurisoti vadāmī”ti—\ntaṁ brūmi mahāpurisoti."}},{"id":"cnd6:26","sourceIds":["cnd6:26.1","cnd6:26.2","cnd6:26.3","cnd6:26.4","cnd6:26.5"],"kind":"text","text":{"pi":"So idha sibbinimaccagāti sibbinī vuccati taṇhā.\nYo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ, yassesā sibbinī taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā.\nSo sibbiniṁ taṇhaṁ accagā upaccagā atikkanto samatikkanto vītivattoti—\nso idha sibbinimaccagā.\nTenāha bhagavā—"}},{"id":"cnd6:27","sourceIds":["cnd6:27.1","cnd6:27.2","cnd6:27.3","cnd6:27.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“So ubhantamabhiññāya,\nMajjhe mantā na lippati;\nTaṁ brūmi mahāpurisoti,\nSo idha sibbinimaccagā”ti."}},{"id":"cnd6:28","sourceIds":["cnd6:28.1","cnd6:28.2","cnd6:28.3","cnd6:28.4","cnd6:28.5","cnd6:28.6","cnd6:28.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Saha gāthāpariyosānā ye te brāhmaṇena saddhiṁ ekacchandā ekapayogā ekādhippāyā ekavāsanavāsitā, tesaṁ anekapāṇasahassānaṁ virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—\n“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.\nTassa brāhmaṇassa anupādāya āsavehi cittaṁ vimucci.\nSaha arahattappattā ajinajaṭāvākacīratidaṇḍakamaṇḍalukesā ca massū ca antarahitā.\nBhaṇḍukāsāyavatthavasano saṅghāṭipattacīvaradharo anvatthapaṭipattiyā pañjaliko bhagavantaṁ namassamāno nisinno hoti—\n“satthā me bhante bhagavā, sāvakohamasmī”ti.\nTissametteyyamāṇavapucchāniddeso dutiyo."}}]}],"sourceRevision":"afdafa92450cfe7573b280da50382888323666d2","sourceUrl":"https://suttacentral.net/cnd6/pli/ms","licence":"CC0 1.0","licenceUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","editionNote":"Full supplied source file; inherited abbreviations are preserved. Not a reconstructed expansion of every repetition. No Malay or Mandarin translation is implied."}
