{"id":"cnd9","title":"5. Dhotakamāṇavapucchāniddesa","languageCodes":["pi"],"languageNotes":{"en":"Bhikkhu Sujato · CC0","pi":"Mahāsaṅgīti edition · SuttaCentral"},"chapters":[{"id":"cnd9","title":"5. Dhotakamāṇavapucchāniddesa","units":[{"id":"cnd9:0","sourceIds":["cnd9:0.1","cnd9:0.2","cnd9:0.3","cnd9:0.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Cūḷaniddesa\nPārāyanavagganiddesa\nPucchāniddesa\n5. Dhotakamāṇavapucchāniddesa"}},{"id":"cnd9:1","sourceIds":["cnd9:1.1","cnd9:1.2","cnd9:1.3","cnd9:1.4","cnd9:1.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ,\n(iccāyasmā dhotako)\nVācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ;\nTava sutvāna nigghosaṁ,\nSikkhe nibbānamattano."}},{"id":"cnd9:2","sourceIds":["cnd9:2.1","cnd9:2.2","cnd9:2.3","cnd9:2.4","cnd9:2.5","cnd9:2.6","cnd9:2.7","cnd9:2.8","cnd9:2.9","cnd9:2.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metanti.\nPucchāmīti tisso pucchā—\nadiṭṭhajotanā pucchā, diṭṭhasaṁsandanā pucchā, vimaticchedanā pucchā …pe…\nimā tisso pucchā …pe…\nnibbānapucchā.\nPucchāmi tanti pucchāmi taṁ yācāmi taṁ ajjhesāmi taṁ pasādemi taṁ, kathayassu meti—\npucchāmi taṁ.\nBhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti.\nBrūhi metanti brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—\npucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ."}},{"id":"cnd9:3","sourceIds":["cnd9:3.1","cnd9:3.2","cnd9:3.3","cnd9:3.4","cnd9:3.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Iccāyasmā dhotakoti.\nIccāti padasandhi …pe…\nāyasmāti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ āyasmāti.\nDhotakoti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpoti—\niccāyasmā dhotako."}},{"id":"cnd9:4","sourceIds":["cnd9:4.1","cnd9:4.2","cnd9:4.3","cnd9:4.4","cnd9:4.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhanti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ kaṅkhāmi abhikaṅkhāmi icchāmi sādiyāmi patthayāmi pihayāmi abhijappāmi.\nMahesīti kiṁ mahesi bhagavā?\nMahantaṁ sīlakkhandhaṁ esī gavesī pariyesīti mahesi …pe…\nkahaṁ narāsabhoti mahesīti—\nvācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ."}},{"id":"cnd9:5","sourceIds":["cnd9:5.1","cnd9:5.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tava sutvāna nigghosanti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ sutvā suṇitvā uggahetvā upadhārayitvā upalakkhayitvāti—\ntava sutvāna nigghosaṁ."}},{"id":"cnd9:6","sourceIds":["cnd9:6.1","cnd9:6.2","cnd9:6.3","cnd9:6.4","cnd9:6.5","cnd9:6.6","cnd9:6.7","cnd9:6.8","cnd9:6.9","cnd9:6.10","cnd9:6.11","cnd9:6.12","cnd9:6.13","cnd9:6.14","cnd9:6.15","cnd9:6.16","cnd9:6.17","cnd9:6.18","cnd9:6.19","cnd9:6.20","cnd9:6.21","cnd9:6.22","cnd9:6.23","cnd9:6.24","cnd9:6.25","cnd9:6.26","cnd9:6.27","cnd9:6.28"],"kind":"text","text":{"pi":"Sikkhe nibbānamattanoti.\nSikkhāti tisso sikkhā—\nadhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā …pe…\nayaṁ adhipaññāsikkhā.\nNibbānamattanoti attano rāgassa nibbāpanāya,\ndosassa nibbāpanāya,\nmohassa nibbāpanāya,\nkodhassa nibbāpanāya,\nupanāhassa nibbāpanāya …pe…\nsabbākusalābhisaṅkhārānaṁ samāya upasamāya vūpasamāya nibbāpanāya paṭinissaggāya paṭipassaddhiyā adhisīlampi sikkheyya, adhicittampi sikkheyya, adhipaññampi sikkheyya.\nImā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkheyya,\njānanto sikkheyya,\npassanto sikkheyya,\npaccavekkhanto sikkheyya,\ncittaṁ padahanto sikkheyya,\nsaddhāya adhimuccanto sikkheyya,\nvīriyaṁ paggaṇhanto sikkheyya,\nsatiṁ upaṭṭhapento sikkheyya,\ncittaṁ samādahanto sikkheyya,\npaññāya pajānanto sikkheyya,\nabhiññeyyaṁ abhijānanto sikkheyya,\npariññeyyaṁ parijānanto sikkheyya,\npahātabbaṁ pajahanto sikkheyya,\nbhāvetabbaṁ bhāvento sikkheyya,\nsacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkheyya,\nācareyya samācareyya samādāya vatteyyāti—\nsikkhe nibbānamattano.\nTenāha so brāhmaṇo—"}},{"id":"cnd9:7","sourceIds":["cnd9:7.1","cnd9:7.2","cnd9:7.3","cnd9:7.4","cnd9:7.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ,\n(iccāyasmā dhotako)\nVācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ;\nTava sutvāna nigghosaṁ,\nSikkhe nibbānamattano”ti."}},{"id":"cnd9:8","sourceIds":["cnd9:8.1","cnd9:8.2","cnd9:8.3","cnd9:8.4","cnd9:8.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenahātappaṁ karohi,\n(dhotakāti bhagavā)\nIdheva nipako sato;\nIto sutvāna nigghosaṁ,\nSikkhe nibbānamattano."}},{"id":"cnd9:9","sourceIds":["cnd9:9.1","cnd9:9.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenahātappaṁ karohīti ātappaṁ karohi, ussāhaṁ karohi, ussoḷhiṁ karohi, thāmaṁ karohi, dhitiṁ karohi, vīriyaṁ karohi, chandaṁ janehi sañjanehi upaṭṭhapehi samuṭṭhapehi nibbattehi abhinibbattehīti—\ntenahātappaṁ karohi."}},{"id":"cnd9:10","sourceIds":["cnd9:10.1","cnd9:10.2","cnd9:10.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Dhotakāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.\nBhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—\ndhotakāti bhagavā."}},{"id":"cnd9:11","sourceIds":["cnd9:11.1","cnd9:11.2","cnd9:11.3","cnd9:11.4","cnd9:11.5","cnd9:11.6","cnd9:11.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Idheva nipako satoti.\nIdhāti imissā diṭṭhiyā imissā khantiyā imissā ruciyā imasmiṁ ādāye imasmiṁ dhamme imasmiṁ vinaye imasmiṁ dhammavinaye imasmiṁ pāvacane imasmiṁ brahmacariye imasmiṁ satthusāsane imasmiṁ attabhāve imasmiṁ manussaloke.\nNipakoti nipako paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī.\nSatoti catūhi kāraṇehi sato—\nkāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…\nso vuccati satoti—\nidheva nipako sato."}},{"id":"cnd9:12","sourceIds":["cnd9:12.1","cnd9:12.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Ito sutvāna nigghosanti ito mayhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ sutvā suṇitvā uggaṇhitvā upadhārayitvā upalakkhayitvāti—\nito sutvāna nigghosaṁ."}},{"id":"cnd9:13","sourceIds":["cnd9:13.1","cnd9:13.2","cnd9:13.3","cnd9:13.4","cnd9:13.5","cnd9:13.6","cnd9:13.7","cnd9:13.8","cnd9:13.9","cnd9:13.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Sikkhe nibbānamattanoti.\nSikkhāti tisso sikkhā—\nadhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā …pe…\nayaṁ adhipaññāsikkhā.\nNibbānamattanoti attano rāgassa nibbāpanāya, dosassa nibbāpanāya, mohassa nibbāpanāya, kodhassa nibbāpanāya, upanāhassa nibbāpanāya …pe…\nsabbākusalābhisaṅkhārānaṁ samāya upasamāya vūpasamāya nibbāpanāya paṭinissaggāya paṭipassaddhiyā adhisīlampi sikkheyya, adhicittampi sikkheyya, adhipaññampi sikkheyya.\nImā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkheyya, jānanto sikkheyya …pe…\nsacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkheyya, ācareyya samācareyya samādāya vatteyyāti—\nsikkhe nibbānamattano.\nTenāha bhagavā—"}},{"id":"cnd9:14","sourceIds":["cnd9:14.1","cnd9:14.2","cnd9:14.3","cnd9:14.4","cnd9:14.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Tenahātappaṁ karohi,\n(dhotakāti bhagavā)\nIdheva nipako sato;\nIto sutvāna nigghosaṁ,\nSikkhe nibbānamattano”ti."}},{"id":"cnd9:15","sourceIds":["cnd9:15.1","cnd9:15.2","cnd9:15.3","cnd9:15.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Passāmahaṁ devamanussaloke,\nAkiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānaṁ;\nTaṁ taṁ namassāmi samantacakkhu,\nPamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhi."}},{"id":"cnd9:16","sourceIds":["cnd9:16.1","cnd9:16.2","cnd9:16.3","cnd9:16.4","cnd9:16.5","cnd9:16.6","cnd9:16.7","cnd9:16.8","cnd9:16.9","cnd9:16.10","cnd9:16.11","cnd9:16.12","cnd9:16.13","cnd9:16.14","cnd9:16.15"],"kind":"text","text":{"pi":"Passāmahaṁ devamanussaloketi.\nDevāti tayo devā—\nsammutidevā, upapattidevā, visuddhidevā.\nKatame sammutidevā?\nSammutidevā vuccanti rājāno ca rājakumārā ca deviyo ca.\nIme vuccanti sammutidevā.\nKatame upapattidevā?\nUpapattidevā vuccanti cātumahārājikā devā tāvatiṁsā devā yāmā devā tusitā devā nimmānaratī devā paranimmitavasavattī devā brahmakāyikā devā ye ca devā taduttari.\nIme vuccanti upapattidevā.\nKatame visuddhidevā?\nVisuddhidevā vuccanti tathāgatasāvakā arahanto khīṇāsavā ye ca paccekabuddhā.\nIme vuccanti visuddhidevā.\nBhagavā sammutidevānañca upapattidevānañca visuddhidevānañca devo ca atidevo ca devātidevo ca sīhasīho nāganāgo gaṇigaṇī munimunī rājarājā.\nPassāmahaṁ devamanussaloketi manussaloke devaṁ passāmi atidevaṁ passāmi devātidevaṁ passāmi dakkhāmi olokemi nijjhāyāmi upaparikkhāmīti—\npassāmahaṁ devamanussaloke."}},{"id":"cnd9:17","sourceIds":["cnd9:17.1","cnd9:17.2","cnd9:17.3","cnd9:17.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ākiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānanti.\nAkiñcananti rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ, te kiñcanā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, tasmā buddho akiñcano.\nBrāhmaṇoti bhagavā sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo—\nsakkāyadiṭṭhi bāhitā hoti, vicikicchā bāhitā hoti, sīlabbataparāmāso bāhito hoti, rāgo bāhito hoti, doso bāhito hoti, moho bāhito hoti, māno bāhito hoti, bāhitāssa honti pāpakā akusalā dhammā saṅkilesikā ponobhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā."}},{"id":"cnd9:18","sourceIds":["cnd9:18.1","cnd9:18.2","cnd9:18.3","cnd9:18.4","cnd9:18.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Bāhitvā sabbapāpakāni,\n(sabhiyāti bhagavā)\nVimalo sādhusamāhito ṭhitatto;\nSaṁsāramaticca kevalī so,\nAsito tādi pavuccate sa brahmāti."}},{"id":"cnd9:19","sourceIds":["cnd9:19.1","cnd9:19.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Iriyamānanti carantaṁ viharantaṁ iriyantaṁ vattentaṁ pālentaṁ yapentaṁ yāpentanti—\nakiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānaṁ."}},{"id":"cnd9:20","sourceIds":["cnd9:20.1","cnd9:20.2","cnd9:20.3","cnd9:20.4","cnd9:20.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Taṁ taṁ namassāmi samantacakkhūti.\nTanti bhagavantaṁ bhaṇati.\nNamassāmīti kāyena vā namassāmi, vācāya vā namassāmi, cittena vā namassāmi, anvatthapaṭipattiyā vā namassāmi, dhammānudhammapaṭipattiyā vā namassāmi sakkaromi garuṁ karomi mānemi pūjemi.\nSamantacakkhūti samantacakkhu vuccati sabbaññutañāṇaṁ.\nBhagavā sabbaññutañāṇena upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato."}},{"id":"cnd9:21","sourceIds":["cnd9:21.1","cnd9:21.2","cnd9:21.3","cnd9:21.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Na tassa addiṭṭhamidhatthi kiñci,\nAtho aviññātamajānitabbaṁ;\nSabbaṁ abhiññāsi yadatthi neyyaṁ,\nTathāgato tena samantacakkhū”ti."}},{"id":"cnd9:22","sourceIds":["cnd9:22.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Taṁ taṁ namassāmi samantacakkhu."}},{"id":"cnd9:23","sourceIds":["cnd9:23.1","cnd9:23.2","cnd9:23.3","cnd9:23.4","cnd9:23.5","cnd9:23.6","cnd9:23.7","cnd9:23.8","cnd9:23.9","cnd9:23.10","cnd9:23.11","cnd9:23.12","cnd9:23.13"],"kind":"text","text":{"pi":"Pamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhīti.\nSakkāti sakko bhagavā sakyakulā pabbajitotipi sakko.\nAtha vā aḍḍho mahaddhano dhanavātipi sakko.\nTassimāni dhanāni, seyyathidaṁ—\nsaddhādhanaṁ sīladhanaṁ hiridhanaṁ ottappadhanaṁ sutadhanaṁ cāgadhanaṁ paññādhanaṁ satipaṭṭhānadhanaṁ sammappadhānadhanaṁ iddhipādadhanaṁ indriyadhanaṁ baladhanaṁ bojjhaṅgadhanaṁ maggadhanaṁ phaladhanaṁ nibbānadhanaṁ.\nImehi anekavidhehi dhanaratanehi aḍḍho mahaddhano dhanavātipi sakko.\nAtha vā sakko pahu visavī alamatto sūro vīro vikkanto abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁsotipi sakko.\nKathaṅkathā vuccati vicikicchā.\nDukkhe kaṅkhā, dukkhasamudaye kaṅkhā, dukkhanirodhe kaṅkhā, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya kaṅkhā, pubbante kaṅkhā, aparante kaṅkhā, pubbantāparante kaṅkhā, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhā.\nYā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvedhāpatho saṁsayo anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā chambhitattaṁ cittassa manovilekho.\nPamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhīti muñca maṁ pamuñca maṁ mocehi maṁ pamocehi maṁ uddhara maṁ samuddhara maṁ vuṭṭhāpehi maṁ kathaṅkathāsallatoti—\npamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhi.\nTenāha so brāhmaṇo—"}},{"id":"cnd9:24","sourceIds":["cnd9:24.1","cnd9:24.2","cnd9:24.3","cnd9:24.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Passāmahaṁ devamanussaloke,\nAkiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānaṁ;\nTaṁ taṁ namassāmi samantacakkhu,\nPamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhī”ti."}},{"id":"cnd9:25","sourceIds":["cnd9:25.1","cnd9:25.2","cnd9:25.3","cnd9:25.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Nāhaṁ sahissāmi pamocanāya,\nKathaṅkathiṁ dhotaka kañci loke;\nDhammañca seṭṭhaṁ abhijānamāno,\nEvaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresi."}},{"id":"cnd9:26","sourceIds":["cnd9:26.1","cnd9:26.2","cnd9:26.3","cnd9:26.4","cnd9:26.5","cnd9:26.6","cnd9:26.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Nāhaṁ sahissāmi pamocanāyāti nāhaṁ taṁ sakkomi muñcituṁ pamuñcituṁ mocetuṁ pamocetuṁ uddharituṁ samuddharituṁ uṭṭhāpetuṁ samuṭṭhāpetuṁ kathaṅkathāsallatoti.\nEvampi nāhaṁ sahissāmi pamocanāya.\nAtha vā na īhāmi na samīhāmi na ussahāmi na vāyamāmi na ussāhaṁ karomi na ussoḷhiṁ karomi na thāmaṁ karomi na dhitiṁ karomi na vīriyaṁ karomi na chandaṁ janemi na sañjanemi na nibbattemi na abhinibbattemi assaddhe puggale acchandike kusīte hīnavīriye appaṭipajjamāne dhammadesanāyāti.\nEvampi nāhaṁ sahissāmi pamocanāya.\nAtha vā natthañño koci mocetā.\nTe yadi moceyyuṁ sakena thāmena sakena balena sakena vīriyena sakena parakkamena sakena purisathāmena sakena purisabalena sakena purisavīriyena sakena purisaparakkamena attanā sammāpaṭipadaṁ anulomapaṭipadaṁ apaccanīkapaṭipadaṁ anvatthapaṭipadaṁ dhammānudhammapaṭipadaṁ paṭipajjamānā moceyyunti.\nEvampi nāhaṁ sahissāmi pamocanāya."}},{"id":"cnd9:27","sourceIds":["cnd9:27.1","cnd9:27.2","cnd9:27.3","cnd9:27.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“so vata, cunda, attanā palipapalipanno paraṁ palipapalipannaṁ uddharissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.\nSo vata, cunda, attanā adanto avinīto aparinibbuto paraṁ damessati vinessati parinibbāpessatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjatī”ti.\nEvampi nāhaṁ sahissāmi pamocanāya."}},{"id":"cnd9:28","sourceIds":["cnd9:28.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Vuttañhetaṁ bhagavatā—"}},{"id":"cnd9:29","sourceIds":["cnd9:29.1","cnd9:29.2","cnd9:29.3","cnd9:29.4","cnd9:29.5","cnd9:29.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Attanā hi kataṁ pāpaṁ,\nattanā saṅkilissati;\nAttanā akataṁ pāpaṁ,\nattanāva visujjhati;\nSuddhi asuddhi paccattaṁ,\nnāñño aññaṁ visodhaye”ti."}},{"id":"cnd9:30","sourceIds":["cnd9:30.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Evampi nāhaṁ sahissāmi pamocanāya."}},{"id":"cnd9:31","sourceIds":["cnd9:31.1","cnd9:31.2","cnd9:31.3","cnd9:31.4","cnd9:31.5","cnd9:31.6","cnd9:31.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“evameva kho, brāhmaṇa, tiṭṭhateva nibbānaṁ tiṭṭhati nibbānagāmī maggo tiṭṭhāmahaṁ samādapetā, atha ca pana mama sāvakā mayā evaṁ ovadiyamānā evaṁ anusāsiyamānā appekacce accantaniṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti ekacce nārādhentīti.\nEttha kyāhaṁ, brāhmaṇa karomi?\nMaggakkhāyī, brāhmaṇa, tathāgato.\nMaggaṁ buddho ācikkhati.\nAttanā paṭipajjamānā mucceyyunti.\nEvampi nāhaṁ sahissāmi pamocanāya."}},{"id":"cnd9:32","sourceIds":["cnd9:32.1","cnd9:32.2","cnd9:32.3","cnd9:32.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṅkathiṁ dhotaka kañci loketi kathaṅkathiṁ puggalaṁ sakaṅkhaṁ sakhilaṁ sadveḷhakaṁ savicikicchaṁ.\nKañcīti kañci khattiyaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vessaṁ vā suddaṁ vā gahaṭṭhaṁ vā pabbajitaṁ vā devaṁ vā manussaṁ vā.\nLoketi apāyaloke …pe… āyatanaloketi—\nkathaṅkathiṁ dhotaka kañci loke."}},{"id":"cnd9:33","sourceIds":["cnd9:33.1","cnd9:33.2","cnd9:33.3","cnd9:33.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Dhammañca seṭṭhaṁ abhijānamānoti dhammaṁ seṭṭhaṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ.\nYo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.\nSeṭṭhanti aggaṁ seṭṭhaṁ viseṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ dhammaṁ ājānamāno vijānamāno paṭivijānamāno paṭivijjhamānoti—\ndhammañca seṭṭhaṁ abhijānamāno."}},{"id":"cnd9:34","sourceIds":["cnd9:34.1","cnd9:34.2","cnd9:34.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresīti evaṁ kāmoghaṁ bhavoghaṁ diṭṭhoghaṁ avijjoghaṁ tareyyāsi uttareyyāsi patareyyāsi samatikkameyyāsi vītivatteyyāsīti—\nevaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresi.\nTenāha bhagavā—"}},{"id":"cnd9:35","sourceIds":["cnd9:35.1","cnd9:35.2","cnd9:35.3","cnd9:35.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Nāhaṁ sahissāmi pamocanāya,\nKathaṅkathiṁ dhotaka kañci loke;\nDhammañca seṭṭhaṁ abhijānamāno,\nEvaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresī”ti."}},{"id":"cnd9:36","sourceIds":["cnd9:36.1","cnd9:36.2","cnd9:36.3","cnd9:36.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Anusāsa brahme karuṇāyamāno,\nVivekadhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ;\nYathāhaṁ ākāsova abyāpajjamāno,\nIdheva santo asito careyyaṁ."}},{"id":"cnd9:37","sourceIds":["cnd9:37.1","cnd9:37.2","cnd9:37.3","cnd9:37.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Anusāsa brahme karuṇāyamānoti anusāsa brahme anuggaṇha brahme anukampa brahmeti—\nanusāsa brahme.\nKaruṇāyamānoti karuṇāyamāno anudayamāno anurakkhamāno anuggaṇhamāno anukampamānoti—\nanusāsa brahme karuṇāyamāno."}},{"id":"cnd9:38","sourceIds":["cnd9:38.1","cnd9:38.2","cnd9:38.3","cnd9:38.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Vivekadhammaṁ yamahaṁ vijaññanti vivekadhammaṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ.\nYo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.\nYamahaṁ vijaññanti yamahaṁ jāneyyaṁ ājāneyyaṁ vijāneyyaṁ paṭivijāneyyaṁ paṭivijjheyyaṁ adhigaccheyyaṁ phasseyyaṁ sacchikareyyanti—\nvivekadhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ."}},{"id":"cnd9:39","sourceIds":["cnd9:39.1","cnd9:39.2","cnd9:39.3","cnd9:39.4","cnd9:39.5","cnd9:39.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathāhaṁ ākāsova abyāpajjamānoti yathā ākāso na pajjati na gaṇhati na bajjhati na palibajjhati, evaṁ apajjamāno agaṇhamāno abajjhamāno apalibajjhamānoti—\nevampi ākāsova abyāpajjamāno.\nYathā ākāso na rajjati lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjeṭṭhāya vā evaṁ arajjamāno adussamāno amuyhamāno akilissamānoti—\nevampi ākāsova abyāpajjamāno.\nYathā ākāso na kuppati na byāpajjati na patilīyati na paṭihaññati, evaṁ akuppamāno abyāpajjamāno appatilīyamāno appaṭihaññamāno appaṭihatamānoti—\nevampi ākāsova abyāpajjamāno."}},{"id":"cnd9:40","sourceIds":["cnd9:40.1","cnd9:40.2","cnd9:40.3","cnd9:40.4","cnd9:40.5","cnd9:40.6","cnd9:40.7","cnd9:40.8","cnd9:40.9","cnd9:40.10","cnd9:40.11","cnd9:40.12","cnd9:40.13"],"kind":"text","text":{"pi":"Idheva santo asito careyyanti.\nIdheva santoti idheva santo samāno idheva nisinno samāno imasmiṁyeva āsane nisinno samāno imissāyeva parisāya nisinno samānoti, evampi—\nidheva santo.\nAtha vā idheva santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭippassaddhoti, evampi—\nidheva santo.\nAsitoti dve nissayā—\ntaṇhānissayo ca diṭṭhinissayo ca …pe…\nayaṁ taṇhānissayo …pe…\nayaṁ diṭṭhinissayo … taṇhānissayaṁ pahāya diṭṭhinissayaṁ paṭinissajjitvā cakkhuṁ anissito, sotaṁ anissito, ghānaṁ anissito, jivhaṁ anissito, kāyaṁ anissito, manaṁ anissito, rūpe …\nsadde … gandhe … rase … phoṭṭhabbe … dhamme … kulaṁ … gaṇaṁ … āvāsaṁ … lābhaṁ … yasaṁ … pasaṁsaṁ … sukhaṁ … cīvaraṁ … piṇḍapātaṁ … senāsanaṁ … gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ … kāmadhātuṁ … rūpadhātuṁ … arūpadhātuṁ … kāmabhavaṁ … rūpabhavaṁ … arūpabhavaṁ … saññābhavaṁ … asaññābhavaṁ … nevasaññānāsaññābhavaṁ … ekavokārabhavaṁ … catuvokārabhavaṁ … pañcavokārabhavaṁ … atītaṁ … anāgataṁ … paccuppannaṁ … diṭṭhasutamutaviññātabbe dhamme asito anissito anallīno anupagato anajjhosito anadhimutto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaṁyutto vimariyādikatena cetasā.\nCareyyanti careyyaṁ vihareyyaṁ iriyeyyaṁ vatteyyaṁ pāleyyaṁ yapeyyaṁ yāpeyyanti—\nidheva santo asito careyyaṁ.\nTenāha so brāhmaṇo—"}},{"id":"cnd9:41","sourceIds":["cnd9:41.1","cnd9:41.2","cnd9:41.3","cnd9:41.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Anusāsa brahme karuṇāyamāno,\nVivekadhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ;\nYathāhaṁ ākāsova abyāpajjamāno,\nIdheva santo asito careyyan”ti."}},{"id":"cnd9:42","sourceIds":["cnd9:42.1","cnd9:42.2","cnd9:42.3","cnd9:42.4","cnd9:42.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Kittayissāmi te santiṁ,\n(dhotakāti bhagavā)\nDiṭṭhe dhamme anītihaṁ;\nYaṁ viditvā sato caraṁ,\nTare loke visattikaṁ."}},{"id":"cnd9:43","sourceIds":["cnd9:43.1","cnd9:43.2","cnd9:43.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kittayissāmi te santinti rāgassa santiṁ, dosassa santiṁ, mohassa santiṁ, kodhassa santiṁ, upanāhassa …pe…\nmakkhassa … paḷāsassa … issāya … macchariyassa … māyāya … sāṭheyyassa … thambhassa … sārambhassa … mānassa … atimānassa … madassa … pamādassa … sabbakilesānaṁ … sabbaduccaritānaṁ … sabbadarathānaṁ … sabbapariḷāhānaṁ … sabbasantāpānaṁ … sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santiṁ upasantiṁ vūpasantiṁ nibbutiṁ paṭippassaddhiṁ kittayissāmi pakittayissāmi ācikkhissāmi desessāmi paññapessāmi paṭṭhapessāmi vivarissāmi vibhajissāmi uttānīkarissāmi pakāsissāmīti—\nkittayissāmi te santiṁ."}},{"id":"cnd9:44","sourceIds":["cnd9:44.1","cnd9:44.2","cnd9:44.3","cnd9:44.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Dhotakāti bhagavāti.\nDhotakāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.\nBhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—\ndhotakāti bhagavā."}},{"id":"cnd9:45","sourceIds":["cnd9:45.1","cnd9:45.2","cnd9:45.3","cnd9:45.4","cnd9:45.5","cnd9:45.6","cnd9:45.7","cnd9:45.8","cnd9:45.9","cnd9:45.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Diṭṭhe dhamme anītihanti.\nDiṭṭhe dhammeti diṭṭhe dhamme ñāte dhamme tulite dhamme tīrite dhamme vibhūte dhamme vibhāvite dhamme sabbe saṅkhārā aniccāti …pe…\nyaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhammanti diṭṭhe dhamme ñāte dhamme tulite dhamme tīrite dhamme vibhāvite dhamme vibhūte dhammeti, evampi—\ndiṭṭhe dhamme …pe….\nAtha vā dukkhe diṭṭhe dukkhaṁ kathayissāmi, samudaye diṭṭhe samudayaṁ kathayissāmi, magge diṭṭhe maggaṁ kathayissāmi, nirodhe diṭṭhe nirodhaṁ kathayissāmīti, evampi—\ndiṭṭhe dhamme …pe….\nAtha vā sandiṭṭhikaṁ akālikaṁ ehipassikaṁ opaneyyikaṁ paccattaṁ veditabbaṁ viññūhīti, evampi—\ndiṭṭhe dhamme.\nAnītihanti na itihītihaṁ na itikirāya na paramparāya na piṭakasampadāya na takkahetu na nayahetu na ākāraparivitakkena na diṭṭhinijjhānakkhantiyā sāmaṁ sayamabhiññātaṁ attapaccakkhadhammaṁ, taṁ kathayissāmīti—\ndiṭṭhe dhamme anītihaṁ."}},{"id":"cnd9:46","sourceIds":["cnd9:46.1","cnd9:46.2","cnd9:46.3","cnd9:46.4","cnd9:46.5","cnd9:46.6","cnd9:46.7","cnd9:46.8","cnd9:46.9","cnd9:46.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Yaṁ viditvā sato caranti yaṁ viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā;\n“sabbe saṅkhārā aniccā”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā;\n“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…\n“sabbe dhammā anattā”ti …pe…\n“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.\nSatoti catūhi kāraṇehi sato—\nkāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…\nso vuccati sato.\nCaranti caranto viharanto iriyanto vattento pālento yapento yāpentoti—\nyaṁ viditvā sato caraṁ."}},{"id":"cnd9:47","sourceIds":["cnd9:47.1","cnd9:47.2","cnd9:47.3","cnd9:47.4","cnd9:47.5","cnd9:47.6","cnd9:47.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Tare loke visattikanti visattikā vuccati taṇhā.\nYo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.\nVisattikāti kenaṭṭhena visattikā …pe… visaṭā vitthatāti visattikā.\nLoketi apāyaloke …pe… āyatanaloke.\nTare loke visattikanti loke vesā visattikā, loke vetaṁ visattikaṁ sato tareyya uttareyya patareyya samatikkameyya vītivatteyyāti—\ntare loke visattikaṁ.\nTenāha bhagavā—"}},{"id":"cnd9:48","sourceIds":["cnd9:48.1","cnd9:48.2","cnd9:48.3","cnd9:48.4","cnd9:48.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kittayissāmi te santiṁ,\n(dhotakāti bhagavā)\nDiṭṭhe dhamme anītihaṁ;\nYaṁ viditvā sato caraṁ,\nTare loke visattikan”ti."}},{"id":"cnd9:49","sourceIds":["cnd9:49.1","cnd9:49.2","cnd9:49.3","cnd9:49.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tañcāhaṁ abhinandāmi,\nmahesi santimuttamaṁ;\nYaṁ viditvā sato caraṁ,\ntare loke visattikaṁ."}},{"id":"cnd9:50","sourceIds":["cnd9:50.1","cnd9:50.2","cnd9:50.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tañcāhaṁ abhinandāmīti.\nTanti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ nandāmi abhinandāmi modāmi anumodāmi icchāmi sādiyāmi patthayāmi pihayāmi abhijappāmīti—\ntañcāhaṁ abhinandāmi."}},{"id":"cnd9:51","sourceIds":["cnd9:51.1","cnd9:51.2","cnd9:51.3","cnd9:51.4","cnd9:51.5","cnd9:51.6","cnd9:51.7","cnd9:51.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Mahesisantimuttamanti.\nMahesīti kiṁ mahesi bhagavā?\nMahantaṁ sīlakkhandhaṁ esī gavesī pariyesīti mahesi, mahantaṁ samādhikkhandhaṁ …pe…\nkahaṁ narāsabhoti mahesi.\nSantimuttamanti santi vuccati amataṁ nibbānaṁ.\nYo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.\nUttamanti aggaṁ seṭṭhaṁ viseṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaranti—\nmahesi santimuttamaṁ."}},{"id":"cnd9:52","sourceIds":["cnd9:52.1","cnd9:52.2","cnd9:52.3","cnd9:52.4","cnd9:52.5","cnd9:52.6","cnd9:52.7","cnd9:52.8","cnd9:52.9","cnd9:52.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Yaṁ viditvā sato caranti yaṁ viditaṁ katvā …pe…\n“sabbe saṅkhārā aniccā”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā;\n“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti … “sabbe dhammā anattā”ti …pe…\n“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.\nSatoti catūhi kāraṇehi sato—\nkāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…\nso vuccati sato.\nCaranti caranto …pe…\nyāpentoti—\nyaṁ viditvā sato caraṁ."}},{"id":"cnd9:53","sourceIds":["cnd9:53.1","cnd9:53.2","cnd9:53.3","cnd9:53.4","cnd9:53.5","cnd9:53.6","cnd9:53.7","cnd9:53.8","cnd9:53.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Tare loke visattikanti.\nVisattikā vuccati taṇhā.\nYo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.\nVisattikāti kenaṭṭhena visattikā …pe… visaṭā vitthatāti visattikā.\nLoketi apāyaloke …pe… āyatanaloke.\nTare loke visattikanti loke vesā visattikā, loke vetaṁ visattikaṁ sato tareyyaṁ uttareyyaṁ …pe…\nvītivatteyyanti—\ntare loke visattikaṁ.\nTenāha so brāhmaṇo—"}},{"id":"cnd9:54","sourceIds":["cnd9:54.1","cnd9:54.2","cnd9:54.3","cnd9:54.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Tañcāhaṁ abhinandāmi,\nmahesi santimuttamaṁ;\nYaṁ viditvā sato caraṁ,\ntare loke visattikan”ti."}},{"id":"cnd9:55","sourceIds":["cnd9:55.1","cnd9:55.2","cnd9:55.3","cnd9:55.4","cnd9:55.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Yaṁ kiñci sampajānāsi,\n(dhotakāti bhagavā)\nUddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe;\nEtaṁ viditvā saṅgoti loke,\nBhavābhavāya mākāsi taṇhaṁ."}},{"id":"cnd9:56","sourceIds":["cnd9:56.1","cnd9:56.2","cnd9:56.3","cnd9:56.4","cnd9:56.5","cnd9:56.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Yaṁ kiñci sampajānāsīti yaṁ kiñci sampajānāsi ājānāsi paṭivijānāsi paṭivijjhasīti—\nyaṁ kiñci sampajānāsi.\nDhotakāti bhagavāti.\nDhotakāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.\nBhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—\ndhotakāti bhagavā."}},{"id":"cnd9:57","sourceIds":["cnd9:57.1","cnd9:57.2","cnd9:57.3","cnd9:57.4","cnd9:57.5","cnd9:57.6","cnd9:57.7","cnd9:57.8","cnd9:57.9","cnd9:57.10","cnd9:57.11","cnd9:57.12","cnd9:57.13","cnd9:57.14","cnd9:57.15","cnd9:57.16","cnd9:57.17","cnd9:57.18","cnd9:57.19","cnd9:57.20"],"kind":"text","text":{"pi":"Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjheti.\nUddhanti anāgataṁ;\nadhoti atītaṁ;\ntiriyañcāpi majjheti paccuppannaṁ.\nUddhanti devaloko;\nadhoti apāyaloko;\ntiriyañcāpi majjheti manussaloko.\nAtha vā uddhanti kusalā dhammā;\nadhoti akusalā dhammā;\ntiriyañcāpi majjheti abyākatā dhammā.\nUddhanti arūpadhātu;\nadhoti kāmadhātu;\ntiriyañcāpi majjheti rūpadhātu.\nUddhanti sukhā vedanā;\nadhoti dukkhā vedanā;\ntiriyañcāpi majjheti adukkhamasukhā vedanā.\nUddhanti uddhaṁ pādatalā;\nadhoti adho kesamatthakā;\ntiriyañcāpi majjheti vemajjheti—\nuddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe."}},{"id":"cnd9:58","sourceIds":["cnd9:58.1","cnd9:58.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Etaṁ viditvā saṅgoti loketi saṅgo eso lagganaṁ etaṁ bandhanaṁ etaṁ palibodho esoti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—\netaṁ viditvā saṅgoti loke."}},{"id":"cnd9:59","sourceIds":["cnd9:59.1","cnd9:59.2","cnd9:59.3","cnd9:59.4","cnd9:59.5","cnd9:59.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Bhavābhavāya mākāsi taṇhanti.\nTaṇhāti rūpataṇhā saddataṇhā …pe…\ndhammataṇhā.\nBhavābhavāyāti bhavābhavāya kammabhavāya punabbhavāya kāmabhavāya, kammabhavāya kāmabhavāya punabbhavāya rūpabhavāya, kammabhavāya rūpabhavāya punabbhavāya arūpabhavāya, kammabhavāya arūpabhavāya punabbhavāya punappunabbhavāya, punappunagatiyā punappunaupapattiyā punappunapaṭisandhiyā punappunaattabhāvābhinibbattiyā taṇhaṁ mākāsi mā janesi mā sañjanesi mā nibbattesi mābhinibbattesi, pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—\nbhavābhavāya mākāsi taṇhanti.\nTenāha bhagavā—"}},{"id":"cnd9:60","sourceIds":["cnd9:60.1","cnd9:60.2","cnd9:60.3","cnd9:60.4","cnd9:60.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Yaṁ kiñci sampajānāsi,\n(dhotakāti bhagavā)\nUddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe;\nEtaṁ viditvā saṅgoti loke,\nBhavābhavāya mākāsi taṇhan”ti."}},{"id":"cnd9:61","sourceIds":["cnd9:61.1","cnd9:61.2","cnd9:61.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Saha gāthāpariyosānā …pe…\nsatthā me, bhante bhagavā, sāvakohamasmīti.\nDhotakamāṇavapucchāniddeso pañcamo."}}]}],"sourceRevision":"afdafa92450cfe7573b280da50382888323666d2","sourceUrl":"https://suttacentral.net/cnd9/pli/ms","licence":"CC0 1.0","licenceUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","editionNote":"Full supplied source file; inherited abbreviations are preserved. Not a reconstructed expansion of every repetition. No Malay or Mandarin translation is implied."}
