{"id":"mil5.1.2","title":"2 Sabbaññubhāvapañha","languageCodes":["pi"],"languageNotes":{"en":"Bhikkhu Sujato · CC0","pi":"Mahāsaṅgīti edition · SuttaCentral"},"chapters":[{"id":"mil5.1.2","title":"2 Sabbaññubhāvapañha","units":[{"id":"mil5.1.2:0","sourceIds":["mil5.1.2:0.1","mil5.1.2:0.2","mil5.1.2:0.3","mil5.1.2:0.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Milindapañha\nMeṇḍakapañha\nIddhibalavagga\n2 Sabbaññubhāvapañha"}},{"id":"mil5.1.2:1","sourceIds":["mil5.1.2:1.1","mil5.1.2:1.2","mil5.1.2:1.3","mil5.1.2:1.4","mil5.1.2:1.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Bhante nāgasena, buddho sabbaññū”ti?\n“Āma, mahārāja, bhagavā sabbaññū, na ca bhagavato satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitaṁ, āvajjanapaṭibaddhaṁ bhagavato sabbaññutañāṇaṁ, āvajjitvā yadicchakaṁ jānātī”ti.\n“Tena hi, bhante nāgasena, buddho asabbaññūti.\nYadi tassa pariyesanāya sabbaññutañāṇaṁ hotī”ti.\n“Vāhasataṁ kho, mahārāja, vīhīnaṁ aḍḍhacūḷañca vāhā vīhisattambaṇāni dve ca tumbā ekaccharākkhaṇe pavattacittassa ettakā vīhī lakkhaṁ ṭhapīyamānā parikkhayaṁ pariyādānaṁ gaccheyyuṁ?"}},{"id":"mil5.1.2:2","sourceIds":["mil5.1.2:2.1","mil5.1.2:2.2","mil5.1.2:2.3","mil5.1.2:2.4","mil5.1.2:2.5","mil5.1.2:2.6","mil5.1.2:2.7","mil5.1.2:2.8","mil5.1.2:2.9","mil5.1.2:2.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatrime sattavidhā cittā pavattanti—\nye te, mahārāja, sarāgā sadosā samohā sakilesā abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā, tesaṁ taṁ cittaṁ garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nAbhāvitattā cittassa.\nYathā, mahārāja, vaṁsanāḷassa vitatassa visālassa vitthiṇṇassa saṁsibbitavisibbitassa sākhājaṭājaṭitassa ākaḍḍhiyantassa garukaṁ hoti āgamanaṁ dandhaṁ.\nKiṁ kāraṇā?\nSaṁsibbitavisibbitattā sākhānaṁ.\nEvameva kho, mahārāja, ye te sarāgā sadosā samohā sakilesā abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā, tesaṁ taṁ cittaṁ garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nSaṁsibbitavisibbitattā kilesehi, idaṁ paṭhamaṁ cittaṁ."}},{"id":"mil5.1.2:3","sourceIds":["mil5.1.2:3.1","mil5.1.2:3.2","mil5.1.2:3.3","mil5.1.2:3.4","mil5.1.2:3.5","mil5.1.2:3.6","mil5.1.2:3.7","mil5.1.2:3.8","mil5.1.2:3.9","mil5.1.2:3.10","mil5.1.2:3.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatridaṁ dutiyaṁ cittaṁ vibhattamāpajjati—\nye te, mahārāja, sotāpannā pihitāpāyā diṭṭhippattā viññātasatthusāsanā, tesaṁ taṁ cittaṁ tīsu ṭhānesu lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati.\nUparibhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nTīsu ṭhānesu cittassa parisuddhattā upari kilesānaṁ appahīnattā.\nYathā, mahārāja, vaṁsanāḷassa tipabbagaṇṭhiparisuddhassa upari sākhājaṭājaṭitassa ākaḍḍhiyantassa yāva tipabbaṁ tāva lahukaṁ eti, tato upari thaddhaṁ.\nKiṁ kāraṇā?\nHeṭṭhā parisuddhattā upari sākhājaṭājaṭitattā.\nEvameva kho, mahārāja, ye te sotāpannā pihitāpāyā diṭṭhippattā viññātasatthusāsanā, tesaṁ taṁ cittaṁ tīsu ṭhānesu lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, uparibhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nTīsu ṭhānesu cittassa parisuddhattā upari kilesānaṁ appahīnattā, idaṁ dutiyaṁ cittaṁ."}},{"id":"mil5.1.2:4","sourceIds":["mil5.1.2:4.1","mil5.1.2:4.2","mil5.1.2:4.3","mil5.1.2:4.4","mil5.1.2:4.5","mil5.1.2:4.6","mil5.1.2:4.7","mil5.1.2:4.8","mil5.1.2:4.9","mil5.1.2:4.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatridaṁ tatiyaṁ cittaṁ vibhattamāpajjati—\nye te, mahārāja, sakadāgāmino, yesaṁ rāgadosamohā tanubhūtā, tesaṁ taṁ cittaṁ pañcasu ṭhānesu lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, uparibhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nPañcasu ṭhānesu cittassa parisuddhattā upari kilesānaṁ appahīnattā.\nYathā, mahārāja, vaṁsanāḷassa pañcapabbagaṇṭhiparisuddhassa upari sākhājaṭājaṭitassa ākaḍḍhiyantassa yāva pañcapabbaṁ tāva lahukaṁ eti, tato upari thaddhaṁ.\nKiṁ kāraṇā?\nHeṭṭhā parisuddhattā upari sākhājaṭājaṭitattā.\nEvameva kho, mahārāja, ye te sakadāgāmino, yesaṁ rāgadosamohā tanubhūtā, tesaṁ taṁ cittaṁ pañcasu ṭhānesu lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, uparibhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nPañcasu ṭhānesu cittassa parisuddhattā upari kilesānaṁ appahīnattā, idaṁ tatiyaṁ cittaṁ."}},{"id":"mil5.1.2:5","sourceIds":["mil5.1.2:5.1","mil5.1.2:5.2","mil5.1.2:5.3","mil5.1.2:5.4","mil5.1.2:5.5","mil5.1.2:5.6","mil5.1.2:5.7","mil5.1.2:5.8","mil5.1.2:5.9","mil5.1.2:5.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatridaṁ catutthaṁ cittaṁ vibhattamāpajjati—\nye te, mahārāja, anāgāmino, yesaṁ pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni pahīnāni, tesaṁ taṁ cittaṁ dasasu ṭhānesu lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, uparibhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nDasasu ṭhānesu cittassa parisuddhattā upari kilesānaṁ appahīnattā.\nYathā, mahārāja, vaṁsanāḷassa dasapabbagaṇṭhiparisuddhassa upari sākhājaṭājaṭitassa ākaḍḍhiyantassa yāva dasapabbaṁ tāva lahukaṁ eti, tato upari thaddhaṁ.\nKiṁ kāraṇā?\nHeṭṭhā parisuddhattā upari sākhājaṭājaṭitattā.\nEvameva kho, mahārāja, ye te anāgāmino, yesaṁ pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni pahīnāni, tesaṁ taṁ cittaṁ dasasu ṭhānesu lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, uparibhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nDasasu ṭhānesu cittassa parisuddhattā upari kilesānaṁ appahīnattā, idaṁ catutthaṁ cittaṁ."}},{"id":"mil5.1.2:6","sourceIds":["mil5.1.2:6.1","mil5.1.2:6.2","mil5.1.2:6.3","mil5.1.2:6.4","mil5.1.2:6.5","mil5.1.2:6.6","mil5.1.2:6.7","mil5.1.2:6.8","mil5.1.2:6.9","mil5.1.2:6.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatridaṁ pañcamaṁ cittaṁ vibhattamāpajjati—\nye te, mahārāja, arahanto khīṇāsavā dhotamalā vantakilesā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā pattapaṭisambhidā sāvakabhūmīsu parisuddhā, tesaṁ taṁ cittaṁ sāvakavisaye lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, paccekabuddhabhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nParisuddhattā sāvakavisaye, aparisuddhattā paccekabuddhavisaye.\nYathā, mahārāja, vaṁsanāḷassa sabbapabbagaṇṭhiparisuddhassa ākaḍḍhiyantassa lahukaṁ hoti āgamanaṁ adandhaṁ.\nKiṁ kāraṇā?\nSabbapabbagaṇṭhiparisuddhattā agahanattā vaṁsassa.\nEvameva kho, mahārāja, ye te arahanto khīṇāsavā dhotamalā vantakilesā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā pattapaṭisambhidā sāvakabhūmīsu parisuddhā, tesaṁ taṁ cittaṁ sāvakavisaye lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, paccekabuddhabhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nParisuddhattā sāvakavisaye, aparisuddhattā paccekabuddhavisaye, idaṁ pañcamaṁ cittaṁ."}},{"id":"mil5.1.2:7","sourceIds":["mil5.1.2:7.1","mil5.1.2:7.2","mil5.1.2:7.3","mil5.1.2:7.4","mil5.1.2:7.5","mil5.1.2:7.6","mil5.1.2:7.7","mil5.1.2:7.8","mil5.1.2:7.9","mil5.1.2:7.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatridaṁ chaṭṭhaṁ cittaṁ vibhattamāpajjati—\nye te, mahārāja, paccekabuddhā sayambhuno anācariyakā ekacārino khaggavisāṇakappā sakavisaye parisuddhavimalacittā, tesaṁ taṁ cittaṁ sakavisaye lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, sabbaññubuddhabhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nParisuddhattā sakavisaye mahantattā sabbaññubuddhavisayassa.\nYathā, mahārāja, puriso sakavisayaṁ parittaṁ nadiṁ rattimpi divāpi yadicchakaṁ acchambhito otareyya, atha parato mahāsamuddaṁ gambhīraṁ vitthataṁ agādhamapāraṁ disvā bhāyeyya, dandhāyeyya na visaheyya otarituṁ.\nKiṁ kāraṇā?\nTiṇṇattā sakavisayassa, mahantattā ca mahāsamuddassa.\nEvameva kho, mahārāja, ye te paccekabuddhā sayambhuno anācariyakā ekacārino khaggavisāṇakappā sakavisaye parisuddhavimalacittā, tesaṁ taṁ cittaṁ sakavisaye lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, sabbaññubuddhabhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nParisuddhattā sakavisaye mahantattā sabbaññubuddhavisayassa, idaṁ chaṭṭhaṁ cittaṁ."}},{"id":"mil5.1.2:8","sourceIds":["mil5.1.2:8.1","mil5.1.2:8.2","mil5.1.2:8.3","mil5.1.2:8.4","mil5.1.2:8.5","mil5.1.2:8.6","mil5.1.2:8.7","mil5.1.2:8.8","mil5.1.2:8.9","mil5.1.2:8.10","mil5.1.2:8.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatridaṁ sattamaṁ cittaṁ vibhattamāpajjati—\nye te, mahārāja, sammāsambuddhā sabbaññuno dasabaladharā catuvesārajjavisāradā aṭṭhārasahi buddhadhammehi samannāgatā anantajinā anāvaraṇañāṇā, tesaṁ taṁ cittaṁ sabbattha lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nSabbattha parisuddhattā.\nApi nu kho, mahārāja, nārācassa sudhotassa vimalassa niggaṇṭhissa sukhumadhārassa ajimhassa avaṅkassa akuṭilassa daḷhacāpasamārūḷhassa khomasukhume vā kappāsasukhume vā kambalasukhume vā balavanipātitassa dandhāyitattaṁ vā lagganaṁ vā hotī”ti?\n“Na hi, bhante”.\n“Kiṁ kāraṇā?\nSukhumattā vatthānaṁ sudhotattā nārācassa nipātassa ca balavattāti;\nevameva kho, mahārāja, ye te sammāsambuddhā sabbaññuno dasabaladharā catuvesārajjavisāradā aṭṭhārasahi buddhadhammehi samannāgatā anantajinā anāvaraṇañāṇā, tesaṁ taṁ cittaṁ sabbattha lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati.\nKiṁ kāraṇā?\nSabbattha parisuddhattā, idaṁ sattamaṁ cittaṁ."}},{"id":"mil5.1.2:9","sourceIds":["mil5.1.2:9.1","mil5.1.2:9.2","mil5.1.2:9.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatra, mahārāja, yadidaṁ sabbaññubuddhānaṁ cittaṁ, taṁ channampi cittānaṁ gaṇanaṁ atikkamitvā asaṅkhyeyyena guṇena parisuddhañca lahukañca.\nYasmā ca bhagavato cittaṁ parisuddhañca lahukañca, tasmā, mahārāja, bhagavā yamakapāṭihīraṁ dasseti.\nYamakapāṭihīre, mahārāja, ñātabbaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ cittaṁ evaṁ lahuparivattanti, na tattha sakkā uttariṁ kāraṇaṁ vattuṁ, tepi, mahārāja, pāṭihīrā sabbaññubuddhānaṁ cittaṁ upādāya gaṇanampi saṅkhampi kalampi kalabhāgampi na upenti, āvajjanapaṭibaddhaṁ, mahārāja, bhagavato sabbaññutañāṇaṁ, āvajjetvā yadicchakaṁ jānāti."}},{"id":"mil5.1.2:10","sourceIds":["mil5.1.2:10.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathā, mahārāja, puriso hatthe ṭhapitaṁ yaṁ kiñci dutiye hatthe ṭhapeyya vivaṭena mukhena vācaṁ nicchāreyya, mukhagataṁ bhojanaṁ gileyya, ummīletvā vā nimīleyya, nimīletvā vā ummīleyya, samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya, cirataraṁ etaṁ, mahārāja, lahutaraṁ bhagavato sabbaññutañāṇaṁ, lahutaraṁ āvajjanaṁ, āvajjetvā yadicchakaṁ jānāti, āvajjanavikalamattakena na tāvatā buddhā bhagavanto asabbaññuno nāma hontī”ti."}},{"id":"mil5.1.2:11","sourceIds":["mil5.1.2:11.1","mil5.1.2:11.2","mil5.1.2:11.3","mil5.1.2:11.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Āvajjanampi, bhante nāgasena, pariyesanāya kātabbaṁ, iṅgha maṁ tattha kāraṇena saññāpehī”ti.\n“Yathā, mahārāja, purisassa aḍḍhassa mahaddhanassa mahābhogassa pahūtajātarūparajatassa pahūtavittūpakaraṇassa pahūtadhanadhaññassa sālivīhiyavataṇḍulatilamuggamāsapubbaṇṇāparaṇṇasappitelanavanītakhīradadhimadhuguḷaphāṇitā ca khaḷopikumbhipīṭharakoṭṭhabhājanagatā bhaveyyuṁ, tassa ca purisassa pāhunako āgaccheyya bhattāraho bhattābhikaṅkhī, tassa ca gehe yaṁ randhaṁ bhojanaṁ, taṁ pariniṭṭhitaṁ bhaveyya, kumbhito taṇḍule nīharitvā bhojanaṁ randheyya, api ca kho so, mahārāja, tāvatakena bhojanavekallamattakena adhano nāma kapaṇo nāma bhaveyyā”ti?\n“Na hi, bhante, cakkavattirañño gharepi, bhante, akāle bhojanavekallaṁ hoti, kiṁ pana gahapatikassā”ti?\n“Evameva kho, mahārāja, tathāgatassa āvajjanavikalamattakaṁ sabbaññutañāṇaṁ āvajjetvā yadicchakaṁ jānāti."}},{"id":"mil5.1.2:12","sourceIds":["mil5.1.2:12.1","mil5.1.2:12.2","mil5.1.2:12.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathā vā pana, mahārāja, rukkho assa phalito oṇatavinato piṇḍibhārabharito, na kiñci tattha patitaṁ phalaṁ bhaveyya, api nu kho so, mahārāja, rukkho tāvatakena patitaphalavekallamattakena aphalo nāma bhaveyyā”ti?\n“Na hi, bhante, patanapaṭibaddhāni tāni rukkhaphalāni, patite yadicchakaṁ labhatī”ti.\n“Evameva kho, mahārāja, tathāgatassa āvajjanapaṭibaddhaṁ sabbaññutañāṇaṁ āvajjetvā yadicchakaṁ jānātī”ti."}},{"id":"mil5.1.2:13","sourceIds":["mil5.1.2:13.1","mil5.1.2:13.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Bhante nāgasena, āvajjetvā āvajjetvā buddho yadicchakaṁ jānātī”ti?\n“Āma, mahārāja, bhagavā āvajjetvā āvajjetvā yadicchakaṁ jānātīti."}},{"id":"mil5.1.2:14","sourceIds":["mil5.1.2:14.1","mil5.1.2:14.2","mil5.1.2:14.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathā, mahārāja, cakkavattī rājā yadā cakkaratanaṁ sarati ‘upetu me cakkaratanan’ti, sarite cakkaratanaṁ upeti;\nevameva kho, mahārāja, tathāgato āvajjetvā āvajjetvā yadicchakaṁ jānātī”ti.\n“Daḷhaṁ, bhante nāgasena, kāraṇaṁ, buddho sabbaññū, sampaṭicchāma buddho sabbaññū”ti."}},{"id":"mil5.1.2:15","sourceIds":["mil5.1.2:15.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Buddhasabbaññubhāvapañho dutiyo."}}]}],"sourceRevision":"afdafa92450cfe7573b280da50382888323666d2","sourceUrl":"https://suttacentral.net/mil5.1.2/pli/ms","licence":"CC0 1.0","licenceUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","editionNote":"Full supplied source file; inherited abbreviations are preserved. Not a reconstructed expansion of every repetition. No Malay or Mandarin translation is implied."}
