{"id":"mn25","title":"Sowing","languageCodes":["en","pi"],"languageNotes":{"en":"Bhikkhu Sujato · CC0","pi":"Mahāsaṅgīti edition · SuttaCentral"},"chapters":[{"id":"mn25","title":"Sowing","units":[{"id":"mn25:0","sourceIds":["mn25:0.1","mn25:0.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Majjhima Nikāya 25\nNivāpasutta","en":"Middle Discourses 25\nSowing"}},{"id":"mn25:1","sourceIds":["mn25:1.1","mn25:1.2","mn25:1.3","mn25:1.4","mn25:1.5","mn25:1.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ me sutaṁ—\nekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.\nTatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:\n“bhikkhavo”ti.\n“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.\nBhagavā etadavoca:","en":"So I have heard.\nAt one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.\nThere the Buddha addressed the mendicants,\n“Mendicants!”\n“Venerable sir,” they replied.\nThe Buddha said this:"}},{"id":"mn25:2","sourceIds":["mn25:2.1","mn25:2.2","mn25:2.3","mn25:2.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Na, bhikkhave, nevāpiko nivāpaṁ nivapati migajātānaṁ:\n‘imaṁ me nivāpaṁ nivuttaṁ migajātā paribhuñjantā dīghāyukā vaṇṇavanto ciraṁ dīghamaddhānaṁ yāpentū’ti.\nEvañca kho, bhikkhave, nevāpiko nivāpaṁ nivapati migajātānaṁ:\n‘imaṁ me nivāpaṁ nivuttaṁ migajātā anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjissanti, anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjamānā madaṁ āpajjissanti, mattā samānā pamādaṁ āpajjissanti, pamattā samānā yathākāmakaraṇīyā bhavissanti imasmiṁ nivāpe’ti.","en":"“Mendicants, a sower does not sow seed for deer thinking,\n‘May the deer, enjoying this seed, be long-lived and beautiful. May they live long and prosper!’\nA sower sows seed for deer thinking,\n‘When these deer encroach on where I sow the seed, they’ll recklessly enjoy eating it. They’ll become indulgent, then they’ll become negligent, and then I’ll be able to do what I want with them on account of this seed.’"}},{"id":"mn25:3","sourceIds":["mn25:3.1","mn25:3.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatra, bhikkhave, paṭhamā migajātā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu, te tattha anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjamānā madaṁ āpajjiṁsu, mattā samānā pamādaṁ āpajjiṁsu, pamattā samānā yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ nevāpikassa amusmiṁ nivāpe.\nEvañhi te, bhikkhave, paṭhamā migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.","en":"And indeed, the first herd of deer encroached on where the sower sowed the seed and recklessly enjoyed eating it. They became indulgent, then they became negligent, and then the sower was able to do what he wanted with them on account of that seed.\nAnd that’s how the first herd of deer failed to get free from the sower’s power."}},{"id":"mn25:4","sourceIds":["mn25:4.1","mn25:4.2","mn25:4.3","mn25:4.4","mn25:4.5","mn25:4.6","mn25:4.7","mn25:4.8","mn25:4.9","mn25:4.10","mn25:4.11","mn25:4.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatra, bhikkhave, dutiyā migajātā evaṁ samacintesuṁ:\n‘ye kho te paṭhamā migajātā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu.\nTe tattha anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjamānā madaṁ āpajjiṁsu, mattā samānā pamādaṁ āpajjiṁsu, pamattā samānā yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ nevāpikassa amusmiṁ nivāpe.\nEvañhi te paṭhamā migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ sabbaso nivāpabhojanā paṭivirameyyāma, bhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihareyyāmā’ti.\nTe sabbaso nivāpabhojanā paṭiviramiṁsu, bhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihariṁsu.\nTesaṁ gimhānaṁ pacchime māse, tiṇodakasaṅkhaye, adhimattakasimānaṁ patto kāyo hoti.\nTesaṁ adhimattakasimānaṁ pattakāyānaṁ balavīriyaṁ parihāyi.\nBalavīriye parihīne tameva nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa paccāgamiṁsu.\nTe tattha anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu.\nTe tattha anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjamānā madaṁ āpajjiṁsu, mattā samānā pamādaṁ āpajjiṁsu, pamattā samānā yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ nevāpikassa amusmiṁ nivāpe.\nEvañhi te, bhikkhave, dutiyāpi migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.","en":"So then a second herd of deer thought up a plan,\n‘The first herd of deer became indulgent …\nand failed to get free of the sower’s power.\nWhy don’t we refrain from eating the seed altogether? Refraining from dangerous food, we can venture deep into a wilderness region and live there.’\nAnd that’s just what they did.\nBut when it came to the last month of summer, the grass and water ran out. Their bodies became much too thin,\nand they lost their strength and energy.\nSo they returned to where the sower had sown the seed.\nEncroaching, they recklessly enjoyed eating it …\nAnd that’s how the second herd of deer failed to get free from the sower’s power."}},{"id":"mn25:5","sourceIds":["mn25:5.1","mn25:5.2","mn25:5.3","mn25:5.4","mn25:5.5","mn25:5.6","mn25:5.7","mn25:5.8","mn25:5.9","mn25:5.10","mn25:5.11","mn25:5.12","mn25:5.13","mn25:5.14","mn25:5.15","mn25:5.16","mn25:5.17","mn25:5.18","mn25:5.19","mn25:5.20","mn25:5.21","mn25:5.22","mn25:5.23","mn25:5.24","mn25:5.25"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatra, bhikkhave, tatiyā migajātā evaṁ samacintesuṁ:\n‘ye kho te paṭhamā migajātā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa …pe…\nevañhi te paṭhamā migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.\nYepi te dutiyā migajātā evaṁ samacintesuṁ:\n“ye kho te paṭhamā migajātā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa …pe…\nevañhi te paṭhamā migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ sabbaso nivāpabhojanā paṭivirameyyāma, bhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihareyyāmā”ti.\nTe sabbaso nivāpabhojanā paṭiviramiṁsu, bhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihariṁsu.\nTesaṁ gimhānaṁ pacchime māse tiṇodakasaṅkhaye adhimattakasimānaṁ patto kāyo hoti.\nTesaṁ adhimattakasimānaṁ pattakāyānaṁ balavīriyaṁ parihāyi.\nBalavīriye parihīne tameva nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa paccāgamiṁsu.\nTe tattha anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu.\nTe tattha anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjamānā madaṁ āpajjiṁsu, mattā samānā pamādaṁ āpajjiṁsu, pamattā samānā yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ nevāpikassa amusmiṁ nivāpe.\nEvañhi te dutiyāpi migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa upanissāya āsayaṁ kappeyyāma.\nTatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjissāma, ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjissāma, amattā samānā na pamādaṁ āpajjissāma, appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā bhavissāma nevāpikassa amusmiṁ nivāpe’ti.\nTe amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa upanissāya āsayaṁ kappayiṁsu.\nTatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu, te tattha ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjiṁsu, amattā samānā na pamādaṁ āpajjiṁsu, appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ nevāpikassa amusmiṁ nivāpe.\nTatra, bhikkhave, nevāpikassa ca nevāpikaparisāya ca etadahosi:\n‘saṭhāssunāmime tatiyā migajātā ketabino, iddhimantāssunāmime tatiyā migajātā parajanā;\nimañca nāma nivāpaṁ nivuttaṁ paribhuñjanti, na ca nesaṁ jānāma āgatiṁ vā gatiṁ vā.\nYannūna mayaṁ imaṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mahatīhi daṇḍavākarāhi samantā sappadesaṁ anuparivāreyyāma, appeva nāma tatiyānaṁ migajātānaṁ āsayaṁ passeyyāma, yattha te gāhaṁ gaccheyyun’ti.\nTe amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mahatīhi daṇḍavākarāhi samantā sappadesaṁ anuparivāresuṁ.\nAddasaṁsu kho, bhikkhave, nevāpiko ca nevāpikaparisā ca tatiyānaṁ migajātānaṁ āsayaṁ, yattha te gāhaṁ agamaṁsu.\nEvañhi te, bhikkhave, tatiyāpi migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.","en":"So then a third herd of deer thought up a plan,\n‘The first …\nand second herds of deer …\nfailed to get free of the sower’s power.\nWhy don’t we set up our lair close by where the sower has sown the seed?\nThen we can encroach and enjoy eating without being reckless. We won’t become indulgent, then we won’t become negligent, and then the sower won’t be able to do what he wants with us on account of that seed.’\nAnd that’s just what they did.\nSo the sower and his helpers thought,\n‘Wow, this third herd of deer is so sneaky and devious, they must be some kind of strange spirits with magical abilities!\nFor they eat the seed we’ve sown without us knowing how they come and go.\nWhy don’t we surround the seed on all sides by staking out high nets? Hopefully we might get to see the lair where they go to hide out.’\nAnd that’s just what they did.\nAnd they saw the lair where the third herd of deer went to hide out.\nAnd that’s how the third herd failed to get free from the sower’s power."}},{"id":"mn25:6","sourceIds":["mn25:6.1","mn25:6.2","mn25:6.3","mn25:6.4","mn25:6.5","mn25:6.6","mn25:6.7","mn25:6.8","mn25:6.9","mn25:6.10","mn25:6.11","mn25:6.12","mn25:6.13","mn25:6.14","mn25:6.15","mn25:6.16","mn25:6.17","mn25:6.18","mn25:6.19","mn25:6.20","mn25:6.21","mn25:6.22","mn25:6.23","mn25:6.24","mn25:6.25","mn25:6.26","mn25:6.27","mn25:6.28","mn25:6.29","mn25:6.30","mn25:6.31","mn25:6.32","mn25:6.33","mn25:6.34","mn25:6.35","mn25:6.36","mn25:6.37","mn25:6.38","mn25:6.39","mn25:6.40","mn25:6.41","mn25:6.42"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatra, bhikkhave, catutthā migajātā evaṁ samacintesuṁ:\n‘ye kho te paṭhamā migajātā …pe…\nevañhi te paṭhamā migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.\nYepi te dutiyā migajātā evaṁ samacintesuṁ:\n“ye kho te paṭhamā migajātā …pe…\nevañhi te paṭhamā migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ sabbaso nivāpabhojanā paṭivirameyyāma, bhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihareyyāmā”ti.\nTe sabbaso nivāpabhojanā paṭiviramiṁsu …pe…\nevañhi te dutiyāpi migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.\nYepi te tatiyā migajātā evaṁ samacintesuṁ:\n“ye kho te paṭhamā migajātā …pe…\nevañhi te paṭhamā migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.\nYepi te dutiyā migajātā evaṁ samacintesuṁ:\n‘ye kho te paṭhamā migajātā …pe…\nevañhi te paṭhamā migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ sabbaso nivāpabhojanā paṭivirameyyāma, bhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihareyyāmā’ti.\nTe sabbaso nivāpabhojanā paṭiviramiṁsu …pe…\nevañhi te dutiyāpi migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa upanissāya āsayaṁ kappeyyāma, tatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjissāma, ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjissāma, amattā samānā na pamādaṁ āpajjissāma, appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā bhavissāma nevāpikassa amusmiṁ nivāpe”ti.\nTe amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa upanissāya āsayaṁ kappayiṁsu, tatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu, te tattha ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjiṁsu, amattā samānā na pamādaṁ āpajjiṁsu, appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ nevāpikassa amusmiṁ nivāpe.\nTatra nevāpikassa ca nevāpikaparisāya ca etadahosi:\n“saṭhāssunāmime tatiyā migajātā ketabino, iddhimantāssunāmime tatiyā migajātā parajanā, imañca nāma nivāpaṁ nivuttaṁ paribhuñjanti.\nNa ca nesaṁ jānāma āgatiṁ vā gatiṁ vā.\nYannūna mayaṁ imaṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mahatīhi daṇḍavākarāhi samantā sappadesaṁ anuparivāreyyāma, appeva nāma tatiyānaṁ migajātānaṁ āsayaṁ passeyyāma, yattha te gāhaṁ gaccheyyun”ti.\nTe amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mahatīhi daṇḍavākarāhi samantā sappadesaṁ anuparivāresuṁ.\nAddasaṁsu kho nevāpiko ca nevāpikaparisā ca tatiyānaṁ migajātānaṁ āsayaṁ, yattha te gāhaṁ agamaṁsu.\nEvañhi te tatiyāpi migajātā na parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ yattha agati nevāpikassa ca nevāpikaparisāya ca tatrāsayaṁ kappeyyāma, tatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjissāma, ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjissāma, amattā samānā na pamādaṁ āpajjissāma, appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā bhavissāma nevāpikassa amusmiṁ nivāpe’ti.\nTe yattha agati nevāpikassa ca nevāpikaparisāya ca tatrāsayaṁ kappayiṁsu.\nTatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ nevāpikassa ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu, te tattha ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjiṁsu, amattā samānā na pamādaṁ āpajjiṁsu, appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ nevāpikassa amusmiṁ nivāpe.\nTatra, bhikkhave, nevāpikassa ca nevāpikaparisāya ca etadahosi:\n‘saṭhāssunāmime catutthā migajātā ketabino, iddhimantāssunāmime catutthā migajātā parajanā.\nImañca nāma nivāpaṁ nivuttaṁ paribhuñjanti, na ca nesaṁ jānāma āgatiṁ vā gatiṁ vā.\nYannūna mayaṁ imaṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mahatīhi daṇḍavākarāhi samantā sappadesaṁ anuparivāreyyāma, appeva nāma catutthānaṁ migajātānaṁ āsayaṁ passeyyāma yattha te gāhaṁ gaccheyyun’ti.\nTe amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mahatīhi daṇḍavākarāhi samantā sappadesaṁ anuparivāresuṁ.\nNeva kho, bhikkhave, addasaṁsu nevāpiko ca nevāpikaparisā ca catutthānaṁ migajātānaṁ āsayaṁ, yattha te gāhaṁ gaccheyyuṁ.\nTatra, bhikkhave, nevāpikassa ca nevāpikaparisāya ca etadahosi:\n‘sace kho mayaṁ catutthe migajāte ghaṭṭessāma, te ghaṭṭitā aññe ghaṭṭissanti te ghaṭṭitā aññe ghaṭṭissanti.\nEvaṁ imaṁ nivāpaṁ nivuttaṁ sabbaso migajātā parimuñcissanti.\nYannūna mayaṁ catutthe migajāte ajjhupekkheyyāmā’ti.\nAjjhupekkhiṁsu kho, bhikkhave, nevāpiko ca nevāpikaparisā ca catutthe migajāte.\nEvañhi te, bhikkhave, catutthā migajātā parimucciṁsu nevāpikassa iddhānubhāvā.","en":"So then a fourth herd of deer thought up a plan,\n‘The first …\nsecond …\nand third herds of deer …\nfailed to get free of the sower’s power.\nWhy don’t we set up our lair somewhere the sower and his helpers can’t go? Then we can intrude on where the sower has sown the seed and enjoy eating it without being reckless. We won’t become indulgent, then we won’t become negligent, and then the sower won’t be able to do with us what he wants on account of that seed.’\nAnd that’s just what they did.\nSo the sower and his helpers thought,\n‘Wow, this fourth herd of deer is so sneaky and devious, they must be some kind of strange spirits with magical abilities!\nFor they eat the seed we’ve sown without us knowing how they come and go.\nWhy don’t we surround the seed on all sides by staking out high nets? Hopefully we might get to see the lair where they go to hide out.’\nAnd that’s just what they did.\nBut they couldn’t see the lair where the fourth herd of deer went to hide out.\nSo the sower and his helpers thought,\n‘If we disturb this fourth herd of deer, they’ll disturb others, who in turn will disturb even more.\nThen all of the deer will escape this seed we’ve sown.\nWhy don’t we just keep an eye on that fourth herd?’\nAnd that’s just what they did.\nAnd that’s how the fourth herd of deer escaped the sower’s power."}},{"id":"mn25:7","sourceIds":["mn25:7.1","mn25:7.2","mn25:7.3","mn25:7.4","mn25:7.5","mn25:7.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Upamā kho me ayaṁ, bhikkhave, katā atthassa viññāpanāya.\nAyaṁ cevettha attho—\nnivāpoti kho, bhikkhave, pañcannetaṁ kāmaguṇānaṁ adhivacanaṁ.\nNevāpikoti kho, bhikkhave, mārassetaṁ pāpimato adhivacanaṁ.\nNevāpikaparisāti kho, bhikkhave, māraparisāyetaṁ adhivacanaṁ.\nMigajātāti kho, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇānametaṁ adhivacanaṁ.","en":"I’ve made up this simile to make a point.\nAnd this is what it means.\n‘Seed’ is a term for the five kinds of sensual stimulation.\n‘Sower’ is a term for Māra the Wicked.\n‘Sower’s helpers’ is a term for Māra’s assembly.\n‘Deer’ is a term for ascetics and brahmins."}},{"id":"mn25:8","sourceIds":["mn25:8.1","mn25:8.2","mn25:8.3","mn25:8.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatra, bhikkhave, paṭhamā samaṇabrāhmaṇā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu.\nTe tattha anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjamānā madaṁ āpajjiṁsu, mattā samānā pamādaṁ āpajjiṁsu, pamattā samānā yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiñca lokāmise.\nEvañhi te, bhikkhave, paṭhamā samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nSeyyathāpi te, bhikkhave, paṭhamā migajātā tathūpame ahaṁ ime paṭhame samaṇabrāhmaṇe vadāmi.","en":"Now, the first group of ascetics and brahmins encroached on where the seed and the worldly pleasures of the flesh were sown by Māra and recklessly enjoyed eating it.\nThey became indulgent, then they became negligent, and then Māra was able to do what he wanted with them on account of that seed and the worldly pleasures of the flesh.\nAnd that’s how the first group of ascetics and brahmins failed to get free from Māra’s power.\nThis first group of ascetics and brahmins is just like the first herd of deer, I say."}},{"id":"mn25:9","sourceIds":["mn25:9.1","mn25:9.2","mn25:9.3","mn25:9.4","mn25:9.5","mn25:9.6","mn25:9.7","mn25:9.8","mn25:9.9","mn25:9.10","mn25:9.11","mn25:9.12","mn25:9.13","mn25:9.14","mn25:9.15","mn25:9.16"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatra, bhikkhave, dutiyā samaṇabrāhmaṇā evaṁ samacintesuṁ:\n‘ye kho te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu.\nTe tattha anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjamānā madaṁ āpajjiṁsu, mattā samānā pamādaṁ āpajjiṁsu, pamattā samānā yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiñca lokāmise.\nEvañhi te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ sabbaso nivāpabhojanā lokāmisā paṭivirameyyāma, bhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihareyyāmā’ti.\nTe sabbaso nivāpabhojanā lokāmisā paṭiviramiṁsu, bhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihareyyāmāti.\nTe sabbaso nivāpabhojanā lokāmisā paṭiviramiṁsu, bhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihariṁsu.\nTe tattha sākabhakkhāpi ahesuṁ, sāmākabhakkhāpi ahesuṁ, nīvārabhakkhāpi ahesuṁ, daddulabhakkhāpi ahesuṁ, haṭabhakkhāpi ahesuṁ, kaṇabhakkhāpi ahesuṁ, ācāmabhakkhāpi ahesuṁ, piññākabhakkhāpi ahesuṁ, tiṇabhakkhāpi ahesuṁ, gomayabhakkhāpi ahesuṁ, vanamūlaphalāhārā yāpesuṁ pavattaphalabhojī.\nTesaṁ gimhānaṁ pacchime māse, tiṇodakasaṅkhaye, adhimattakasimānaṁ patto kāyo hoti.\nTesaṁ adhimattakasimānaṁ pattakāyānaṁ balavīriyaṁ parihāyi.\nBalavīriye parihīne cetovimutti parihāyi.\nCetovimuttiyā parihīnāya tameva nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa paccāgamiṁsu tāni ca lokāmisāni.\nTe tattha anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu.\nTe tattha anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjamānā madaṁ āpajjiṁsu, mattā samānā pamādaṁ āpajjiṁsu, pamattā samānā yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiñca lokāmise.\nEvañhi te, bhikkhave, dutiyāpi samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nSeyyathāpi te, bhikkhave, dutiyā migajātā tathūpame ahaṁ ime dutiye samaṇabrāhmaṇe vadāmi.","en":"So then a second group of ascetics and brahmins thought up a plan,\n‘The first group of ascetics and brahmins became indulgent …\nand failed to get free of Māra’s power.\nWhy don’t we refrain from eating the seed and the worldly pleasures of the flesh altogether? Refraining from dangerous food, we can venture deep into a wilderness region and live there.’\nAnd that’s just what they did.\nThey ate herbs, millet, wild rice, poor rice, water lettuce, rice bran, scum from boiling rice, sesame flour, grass, or cow dung. They survived on forest roots and fruits, or eating fallen fruit.\nBut when it came to the last month of summer, the grass and water ran out. Their bodies became much too thin,\nand they lost their strength and energy.\nBecause of this, they lost their heart’s release,\nso they went back to where Māra had sown the seed and the worldly pleasures of the flesh.\nIntruding on that place, they recklessly enjoyed eating them …\nAnd that’s how the second group of ascetics and brahmins failed to get free from Māra’s power.\nThis second group of ascetics and brahmins is just like the second herd of deer, I say."}},{"id":"mn25:10","sourceIds":["mn25:10.1","mn25:10.2","mn25:10.3","mn25:10.4","mn25:10.5","mn25:10.6","mn25:10.7","mn25:10.8","mn25:10.9","mn25:10.10","mn25:10.11","mn25:10.12","mn25:10.13","mn25:10.14","mn25:10.15","mn25:10.16","mn25:10.17","mn25:10.18","mn25:10.19","mn25:10.20","mn25:10.21","mn25:10.22","mn25:10.23","mn25:10.24","mn25:10.25","mn25:10.26"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatra, bhikkhave, tatiyā samaṇabrāhmaṇā evaṁ samacintesuṁ:\n‘ye kho te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni …pe….\nEvañhi te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nYepi te dutiyā samaṇabrāhmaṇā evaṁ samacintesuṁ:\n“ye kho te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni …pe….\nEvañhi te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ sabbaso nivāpabhojanā lokāmisā paṭivirameyyāma, bhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihareyyāmā”ti.\nTe sabbaso nivāpabhojanā lokāmisā paṭiviramiṁsu.\nBhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihariṁsu.\nTe tattha sākabhakkhāpi ahesuṁ …pe… pavattaphalabhojī.\nTesaṁ gimhānaṁ pacchime māse tiṇodakasaṅkhaye adhimattakasimānaṁ patto kāyo hoti.\nTesaṁ adhimattakasimānaṁ pattakāyānaṁ balavīriyaṁ parihāyi, balavīriye parihīne cetovimutti parihāyi, cetovimuttiyā parihīnāya tameva nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa paccāgamiṁsu tāni ca lokāmisāni.\nTe tattha anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu.\nTe tattha anupakhajja mucchitā bhojanāni bhuñjamānā madaṁ āpajjiṁsu, mattā samānā pamādaṁ āpajjiṁsu, pamattā samānā yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiñca lokāmise.\nEvañhi te dutiyāpi samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni upanissāya āsayaṁ kappeyyāma, tatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjissāma, ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjissāma, amattā samānā na pamādaṁ āpajjissāma, appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā bhavissāma mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiñca lokāmise’ti.\nTe amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni upanissāya āsayaṁ kappayiṁsu.\nTatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu.\nTe tattha ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjiṁsu, amattā samānā na pamādaṁ āpajjiṁsu, appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiñca lokāmise.\nApi ca kho evaṁdiṭṭhikā ahesuṁ—\nsassato loko itipi, asassato loko itipi;\nantavā loko itipi, anantavā loko itipi;\ntaṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ itipi, aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ itipi;\nhoti tathāgato paraṁ maraṇā itipi, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā itipi, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā itipi, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā itipi.\nEvañhi te, bhikkhave, tatiyāpi samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nSeyyathāpi te, bhikkhave, tatiyā migajātā tathūpame ahaṁ ime tatiye samaṇabrāhmaṇe vadāmi.","en":"So then a third group of ascetics and brahmins thought up a plan,\n‘The first …\nand second groups of ascetics and brahmins …\nfailed to get free of Māra’s power.\nWhy don’t we set up our lair close by where Māra has sown the seed and those worldly pleasures of the flesh? Then we can encroach on it and enjoy eating without being reckless. We won’t become indulgent, then we won’t become negligent, and then Māra won’t be able to do what he wants with us on account of that seed and those worldly pleasures of the flesh.’\nAnd that’s just what they did.\nStill, they had such views as these:\n‘The cosmos is eternal’ or ‘The cosmos is not eternal’;\n‘The cosmos is finite’ or ‘The cosmos is infinite’;\n‘The soul and the body are one and the same’ or ‘The soul is one thing, the body another’;\nor that after death, a realized one still exists, or no longer exists, or both still exists and no longer exists, or neither still exists nor no longer exists.\nAnd that’s how the third group of ascetics and brahmins failed to get free from Māra’s power.\nThis third group of ascetics and brahmins is just like the third herd of deer, I say."}},{"id":"mn25:11","sourceIds":["mn25:11.1","mn25:11.2","mn25:11.3","mn25:11.4","mn25:11.5","mn25:11.6","mn25:11.7","mn25:11.8","mn25:11.9","mn25:11.10","mn25:11.11","mn25:11.12","mn25:11.13","mn25:11.14","mn25:11.15","mn25:11.16","mn25:11.17","mn25:11.18","mn25:11.19","mn25:11.20","mn25:11.21","mn25:11.22","mn25:11.23","mn25:11.24","mn25:11.25","mn25:11.26","mn25:11.27","mn25:11.28","mn25:11.29","mn25:11.30","mn25:11.31","mn25:11.32"],"kind":"text","text":{"pi":"Tatra, bhikkhave, catutthā samaṇabrāhmaṇā evaṁ samacintesuṁ:\n‘ye kho te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa …pe….\nEvañhi te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nYepi te dutiyā samaṇabrāhmaṇā evaṁ samacintesuṁ:\n‘ye kho te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā …pe….\nEvañhi te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ sabbaso nivāpabhojanā lokāmisā paṭivirameyyāma bhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihareyyāmā’ti.\nTe sabbaso nivāpabhojanā lokāmisā paṭiviramiṁsu …pe….\nEvañhi te dutiyāpi samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nYepi te tatiyā samaṇabrāhmaṇā evaṁ samacintesuṁ ye kho te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā …pe….\nEvañhi te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nYepi te dutiyā samaṇabrāhmaṇā evaṁ samacintesuṁ ye kho te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā …pe….\nEvañhi te paṭhamā samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ sabbaso nivāpabhojanā lokāmisā paṭivirameyyāma, bhayabhogā paṭiviratā araññāyatanāni ajjhogāhetvā vihareyyāmā’ti.\nTe sabbaso nivāpabhojanā lokāmisā paṭiviramiṁsu …pe….\nEvañhi te dutiyāpi samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni upanissāya āsayaṁ kappeyyāma.\nTatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjissāma, ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjissāma, amattā samānā na pamādaṁ āpajjissāma, appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā bhavissāma mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiñca lokāmiseti.\nTe amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni upanissāya āsayaṁ kappayiṁsu.\nTatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu.\nTe tattha ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjiṁsu.\nAmattā samānā na pamādaṁ āpajjiṁsu.\nAppamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiñca lokāmise.\nApi ca kho evaṁdiṭṭhikā ahesuṁ sassato loko itipi …pe…\nneva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā itipi.\nEvañhi te tatiyāpi samaṇabrāhmaṇā na parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nYannūna mayaṁ yattha agati mārassa ca māraparisāya ca tatrāsayaṁ kappeyyāma.\nTatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjissāma, ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjissāma, amattā samānā na pamādaṁ āpajjissāma, appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā bhavissāma mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiñca lokāmiseti.\nTe yattha agati mārassa ca māraparisāya ca tatrāsayaṁ kappayiṁsu.\nTatrāsayaṁ kappetvā amuṁ nivāpaṁ nivuttaṁ mārassa amūni ca lokāmisāni ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjiṁsu, te tattha ananupakhajja amucchitā bhojanāni bhuñjamānā na madaṁ āpajjiṁsu, amattā samānā na pamādaṁ āpajjiṁsu, appamattā samānā na yathākāmakaraṇīyā ahesuṁ mārassa amusmiṁ nivāpe amusmiñca lokāmise.\nEvañhi te, bhikkhave, catutthā samaṇabrāhmaṇā parimucciṁsu mārassa iddhānubhāvā.\nSeyyathāpi te, bhikkhave, catutthā migajātā tathūpame ahaṁ ime catutthe samaṇabrāhmaṇe vadāmi.","en":"So then a fourth group of ascetics and brahmins thought up a plan,\n‘The first …\nsecond …\nand third groups of ascetics and brahmins …\nfailed to get free of Māra’s power.\nWhy don’t we set up our lair where Māra and his assembly can’t go?\nThen we can encroach on where Māra has sown the seed and those worldly pleasures of the flesh, and enjoy eating without being reckless. We won’t become indulgent, then we won’t become negligent, and then Māra won’t be able to do what he wants with us on account of that seed and those worldly pleasures of the flesh.’\nAnd that’s just what they did.\nAnd that’s how the fourth group of ascetics and brahmins got free from Māra’s power.\nThis fourth group of ascetics and brahmins is just like the fourth herd of deer, I say."}},{"id":"mn25:12","sourceIds":["mn25:12.1","mn25:12.2","mn25:12.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathañca, bhikkhave, agati mārassa ca māraparisāya ca?\nIdha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu andhamakāsi māraṁ, apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato.","en":"And where is it that Māra and his assembly can’t go?\nIt’s when a mendicant, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected.\nThis is called a mendicant who has blinded Māra, put out his eyes without a trace, and gone where the Wicked One cannot see."}},{"id":"mn25:13","sourceIds":["mn25:13.1","mn25:13.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave …pe… pāpimato.","en":"Furthermore, as the placing of the mind and keeping it connected are stilled, a mendicant enters and remains in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected.\nThis is called a mendicant who has blinded Māra …"}},{"id":"mn25:14","sourceIds":["mn25:14.1","mn25:14.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave …pe… pāpimato.","en":"Furthermore, with the fading away of rapture, a mendicant enters and remains in the third absorption, where they meditate with equanimity, mindful and aware, experiencing for themselves the bliss of which the noble ones declare, ‘Equanimous and mindful, one meditates in bliss.’\nThis is called a mendicant who has blinded Māra …"}},{"id":"mn25:15","sourceIds":["mn25:15.1","mn25:15.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave …pe… pāpimato.","en":"Furthermore, with the giving up of pleasure and pain and the disappearance of former happiness and sadness, a mendicant enters and remains in the fourth absorption, without pleasure or pain, with pure equanimity and mindfulness.\nThis is called a mendicant who has blinded Māra …"}},{"id":"mn25:16","sourceIds":["mn25:16.1","mn25:16.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave …pe… pāpimato.","en":"Furthermore, a mendicant, going totally beyond perceptions of form, with the disappearance of perceptions of impingement, not focusing on perceptions of diversity, aware that ‘space is infinite’, enters and remains in the dimension of infinite space.\nThis is called a mendicant who has blinded Māra …"}},{"id":"mn25:17","sourceIds":["mn25:17.1","mn25:17.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave …pe… pāpimato.","en":"Furthermore, a mendicant, going totally beyond the dimension of infinite space, aware that ‘consciousness is infinite’, enters and remains in the dimension of infinite consciousness.\nThis is called a mendicant who has blinded Māra …"}},{"id":"mn25:18","sourceIds":["mn25:18.1","mn25:18.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave …pe… pāpimato.","en":"Furthermore, a mendicant, going totally beyond the dimension of infinite consciousness, aware that ‘there is nothing at all’, enters and remains in the dimension of nothingness.\nThis is called a mendicant who has blinded Māra …"}},{"id":"mn25:19","sourceIds":["mn25:19.1","mn25:19.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave …pe… pāpimato.","en":"Furthermore, a mendicant, going totally beyond the dimension of nothingness, enters and remains in the dimension of neither perception nor non-perception.\nThis is called a mendicant who has blinded Māra …"}},{"id":"mn25:20","sourceIds":["mn25:20.1","mn25:20.2","mn25:20.3","mn25:20.4","mn25:20.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati. Paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.\nAyaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu andhamakāsi māraṁ, apadaṁ vadhitvā māracakkhuṁ adassanaṁ gato pāpimato tiṇṇo loke visattikan”ti.\nIdamavoca bhagavā.\nAttamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.\nNivāpasuttaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.","en":"Furthermore, a mendicant, going totally beyond the dimension of neither perception nor non-perception, enters and remains in the cessation of perception and feeling. And, having seen with wisdom, their defilements come to an end.\nThis is called a mendicant who has blinded Māra, put out his eyes without a trace, and gone where the Wicked One cannot see. And they’ve crossed over clinging to the world.”\nThat is what the Buddha said.\nSatisfied, the mendicants approved what the Buddha said."}}]}],"sourceRevision":"afdafa92450cfe7573b280da50382888323666d2","sourceUrl":"https://suttacentral.net/mn25/en/sujato","licence":"CC0 1.0","licenceUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","editionNote":"Full supplied source file; inherited abbreviations are preserved. Not a reconstructed expansion of every repetition. No Malay or Mandarin translation is implied."}
