{"id":"mn83","title":"About King Maghadeva","languageCodes":["en","pi"],"languageNotes":{"en":"Bhikkhu Sujato · CC0","pi":"Mahāsaṅgīti edition · SuttaCentral"},"chapters":[{"id":"mn83","title":"About King Maghadeva","units":[{"id":"mn83:0","sourceIds":["mn83:0.1","mn83:0.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Majjhima Nikāya 83\nMaghadevasutta","en":"Middle Discourses 83\nAbout King Maghadeva"}},{"id":"mn83:1","sourceIds":["mn83:1.1","mn83:1.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ me sutaṁ—\nekaṁ samayaṁ bhagavā mithilāyaṁ viharati maghadevaambavane.","en":"So I have heard.\nAt one time the Buddha was staying near Mithilā in the Maghadeva Mango Grove."}},{"id":"mn83:2","sourceIds":["mn83:2.1","mn83:2.2","mn83:2.3","mn83:2.4","mn83:2.5","mn83:2.6","mn83:2.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha kho bhagavā aññatarasmiṁ padese sitaṁ pātvākāsi.\nAtha kho āyasmato ānandassa etadahosi:\n“ko nu kho hetu, ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya?\nNa akāraṇena tathāgatā sitaṁ pātukarontī”ti.\nAtha kho āyasmā ānando ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:\n“ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya?\nNa akāraṇena tathāgatā sitaṁ pātukarontī”ti.","en":"Then the Buddha smiled at a certain spot.\nThen Venerable Ānanda thought,\n“What is the cause, what is the reason why the Buddha smiled?\nRealized Ones do not smile for no reason.”\nSo Ānanda arranged his robe over one shoulder, raised his cupped palms toward the Buddha, and said,\n“What is the cause, what is the reason why the Buddha smiled?\nRealized Ones do not smile for no reason.”"}},{"id":"mn83:3","sourceIds":["mn83:3.1","mn83:3.2","mn83:3.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Bhūtapubbaṁ, ānanda, imissāyeva mithilāyaṁ rājā ahosi maghadevo nāma dhammiko dhammarājā dhamme ṭhito mahārājā;\ndhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca;\nuposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassa.","en":"“Once upon a time, Ānanda, right here in Mithilā there was a just and principled king named Maghadeva, a great king who stood by his duty.\nHe justly treated brahmins and householders, and people of town and country.\nAnd he observed the sabbath on the fourteenth, fifteenth, and eighth of the fortnight."}},{"id":"mn83:4","sourceIds":["mn83:4.1","mn83:4.2","mn83:4.3","mn83:4.4","mn83:4.5","mn83:4.6","mn83:4.7","mn83:4.8","mn83:4.9","mn83:4.10","mn83:4.11","mn83:4.12","mn83:4.13","mn83:4.14","mn83:4.15","mn83:4.16","mn83:4.17","mn83:4.18","mn83:4.19","mn83:4.20"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha kho, ānanda, rājā maghadevo bahūnaṁ vassānaṁ bahūnaṁ vassasatānaṁ bahūnaṁ vassasahassānaṁ accayena kappakaṁ āmantesi:\n‘yadā me, samma kappaka, passeyyāsi sirasmiṁ palitāni jātāni, atha me āroceyyāsī’ti.\n‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, kappako rañño maghadevassa paccassosi.\nAddasā kho, ānanda, kappako bahūnaṁ vassānaṁ bahūnaṁ vassasatānaṁ bahūnaṁ vassasahassānaṁ accayena rañño maghadevassa sirasmiṁ palitāni jātāni.\nDisvāna rājānaṁ maghadevaṁ etadavoca:\n‘pātubhūtā kho devassa devadūtā, dissanti sirasmiṁ palitāni jātānī’ti.\n‘Tena hi, samma kappaka, tāni palitāni sādhukaṁ saṇḍāsena uddharitvā mama añjalismiṁ patiṭṭhāpehī’ti.\n‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, kappako rañño maghadevassa paṭissutvā tāni palitāni sādhukaṁ saṇḍāsena uddharitvā rañño maghadevassa añjalismiṁ patiṭṭhāpesi.\nAtha kho, ānanda, rājā maghadevo kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ āmantāpetvā etadavoca:\n‘pātubhūtā kho me, tāta kumāra, devadūtā;\ndissanti sirasmiṁ palitāni jātāni;\nbhuttā kho pana me mānusakā kāmā;\nsamayo dibbe kāme pariyesituṁ.\nEhi tvaṁ, tāta kumāra, imaṁ rajjaṁ paṭipajja.\nAhaṁ pana kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmi.\nTena hi, tāta kumāra, yadā tvampi passeyyāsi sirasmiṁ palitāni jātāni, atha kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyāsi.\nYena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyāsi, mā kho me tvaṁ antimapuriso ahosi.\nYasmiṁ kho, tāta kumāra, purisayuge vattamāne evarūpassa kalyāṇassa vattassa samucchedo hoti so tesaṁ antimapuriso hoti.\nTaṁ tāhaṁ, tāta kumāra, evaṁ vadāmi—\nyena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyāsi, mā kho me tvaṁ antimapuriso ahosī’ti.","en":"Then, after many years, many hundred years, many thousand years had passed, King Maghadeva addressed his barber,\n‘My dear barber, when you see grey hairs growing on my head, please tell me.’\n‘Yes, Your Majesty,’ replied the barber.\nWhen many thousand years had passed, the barber saw grey hairs growing on the king’s head.\nHe said to the king,\n‘The messengers of the gods have shown themselves to you. Grey hairs can be seen growing on your head.’\n‘Well then, my dear barber, carefully pull them out with tweezers and place them in my cupped hands.’\n‘Yes, Your Majesty,’ replied the barber, and he did as the king said.\nThe king gave the barber a prize village, then summoned the crown prince and said,\n‘Dear prince, the messengers of the gods have shown themselves to me.\nGrey hairs can be seen growing on my head.\nI have enjoyed human pleasures.\nNow it is time to seek heavenly pleasures.\nCome, dear prince, rule the realm.\nI shall shave off my hair and beard, dress in ocher robes, and go forth from the lay life to homelessness.\nFor dear prince, you too will one day see grey hairs growing on your head. When this happens, after giving a prize village to the barber and carefully instructing the crown prince in kingship, you should shave off your hair and beard, dress in ocher robes, and go forth from the lay life to homelessness.\nKeep up this good practice that I have founded. Do not be my final man.\nWhen a pair of men are living, the one who breaks such good practice is their final man.\nTherefore I say to you,\n“Keep up this good practice that I have founded. Do not be my final man.”’"}},{"id":"mn83:5","sourceIds":["mn83:5.1","mn83:5.2","mn83:5.3","mn83:5.4","mn83:5.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha kho, ānanda, rājā maghadevo kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā imasmiṁyeva maghadevaambavane kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.\nSo mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihāsi.\nKaruṇāsahagatena cetasā …\nmuditāsahagatena cetasā …\nupekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihāsi.","en":"And so, after giving a prize village to the barber and carefully instructing the crown prince in kingship, King Maghadeva shaved off his hair and beard, dressed in ocher robes, and went forth from the lay life to homelessness here in this mango grove.\nHe meditated spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, he spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.\nHe meditated spreading a heart full of compassion …\nrejoicing …\nequanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, he spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will."}},{"id":"mn83:6","sourceIds":["mn83:6.1","mn83:6.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Rājā kho panānanda, maghadevo caturāsītivassasahassāni kumārakīḷitaṁ kīḷi, caturāsītivassasahassāni oparajjaṁ kāresi, caturāsītivassasahassāni rajjaṁ kāresi, caturāsītivassasahassāni imasmiṁyeva maghadevaambavane agārasmā anagāriyaṁ pabbajito brahmacariyamacari.\nSo cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmalokūpago ahosi.","en":"For 84,000 years King Maghadeva played games as a child, for 84,000 years he acted as viceroy, for 84,000 years he ruled the realm, and for 84,000 years he led the spiritual life after going forth here in this mango grove.\nAnd having developed the four divine meditations, when his body broke up, after death, he was reborn in a good place, a realm of divinity."}},{"id":"mn83:7","sourceIds":["mn83:7.1","mn83:7.2","mn83:7.3","mn83:7.4","mn83:7.5","mn83:7.6","mn83:7.7","mn83:7.8","mn83:7.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha kho rañño, ānanda, maghadevassa putto bahūnaṁ vassānaṁ bahūnaṁ vassasatānaṁ bahūnaṁ vassasahassānaṁ accayena kappakaṁ āmantesi:\n‘yadā me, samma kappaka, passeyyāsi sirasmiṁ palitāni jātāni, atha kho āroceyyāsī’ti.\n‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, kappako rañño maghadevassa puttassa paccassosi.\nAddasā kho, ānanda, kappako bahūnaṁ vassānaṁ bahūnaṁ vassasatānaṁ bahūnaṁ vassasahassānaṁ accayena rañño maghadevassa puttassa sirasmiṁ palitāni jātāni.\nDisvāna rañño maghadevassa puttaṁ etadavoca:\n‘pātubhūtā kho devassa devadūtā;\ndissanti sirasmiṁ palitāni jātānī’ti.\n‘Tena hi, samma kappaka, tāni palitāni sādhukaṁ saṇḍāsena uddharitvā mama añjalismiṁ patiṭṭhāpehī’ti.\n‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, kappako rañño maghadevassa puttassa paṭissutvā tāni palitāni sādhukaṁ saṇḍāsena uddharitvā rañño maghadevassa puttassa añjalismiṁ patiṭṭhāpesi.","en":"Then, after many years, many hundred years, many thousand years had passed, King Maghadeva’s son addressed his barber,\n‘My dear barber, when you see grey hairs growing on my head, please tell me.’\nAnd all unfolded as in the case of his father."}},{"id":"mn83:8","sourceIds":["mn83:8.1","mn83:8.2","mn83:8.3","mn83:8.4","mn83:8.5","mn83:8.6","mn83:8.7","mn83:8.8","mn83:8.9","mn83:8.10","mn83:8.11","mn83:8.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha kho, ānanda, rañño maghadevassa putto kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ āmantāpetvā etadavoca:\n‘pātubhūtā kho me, tāta kumāra, devadūtā;\ndissanti sirasmiṁ palitāni jātāni;\nbhuttā kho pana me mānusakā kāmā;\nsamayo dibbe kāme pariyesituṁ.\nEhi tvaṁ, tāta kumāra, imaṁ rajjaṁ paṭipajja.\nAhaṁ pana kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmi.\nTena hi, tāta kumāra, yadā tvampi passeyyāsi sirasmiṁ palitāni jātāni, atha kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyāsi.\nYena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyāsi, mā kho me tvaṁ antimapuriso ahosi.\nYasmiṁ kho, tāta kumāra, purisayuge vattamāne evarūpassa kalyāṇassa vattassa samucchedo hoti so tesaṁ antimapuriso hoti.\nTaṁ tāhaṁ, tāta kumāra, evaṁ vadāmi—\nyena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyāsi, mā kho me tvaṁ antimapuriso ahosī’ti."}},{"id":"mn83:9","sourceIds":["mn83:9.1","mn83:9.2","mn83:9.3","mn83:9.4","mn83:9.5","mn83:9.6","mn83:9.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha kho, ānanda, rañño maghadevassa putto kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā imasmiṁyeva maghadevaambavane kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.\nSo mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihāsi.\nKaruṇāsahagatena cetasā …\nmuditāsahagatena cetasā …\nupekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihāsi.\nRañño kho panānanda, maghadevassa putto caturāsītivassasahassāni kumārakīḷitaṁ kīḷi, caturāsītivassasahassāni oparajjaṁ kāresi, caturāsītivassasahassāni rajjaṁ kāresi, caturāsītivassasahassāni imasmiṁyeva maghadevaambavane agārasmā anagāriyaṁ pabbajito brahmacariyamacari.\nSo cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmalokūpago ahosi.","en":"And having developed the four divine meditations, when his body broke up, after death, Maghadeva’s son was reborn in a good place, a realm of divinity."}},{"id":"mn83:10","sourceIds":["mn83:10.1","mn83:10.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Rañño kho panānanda, maghadevassa puttapaputtakā tassa paramparā caturāsītirājasahassāni imasmiṁyeva maghadevaambavane kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajiṁsu.\nTe mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihariṁsu, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihariṁsu.","en":"And a lineage of 84,000 kings, sons of sons of King Maghadeva, shaved off their hair and beard, dressed in ocher robes, and went forth from the lay life to homelessness here in this mango grove.\nThey meditated spreading a heart full of love …"}},{"id":"mn83:11","sourceIds":["mn83:11.1","mn83:11.2","mn83:11.3","mn83:11.4","mn83:11.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Karuṇāsahagatena cetasā …\nmuditāsahagatena cetasā …\nupekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihariṁsu, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihariṁsu.\nCaturāsītivassasahassāni kumārakīḷitaṁ kīḷiṁsu, caturāsītivassasahassāni oparajjaṁ kāresuṁ, caturāsītivassasahassāni rajjaṁ kāresuṁ, caturāsītivassasahassāni imasmiṁyeva maghadevaambavane agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā brahmacariyamacariṁsu.\nTe cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmalokūpagā ahesuṁ.","en":"compassion …\nrejoicing …\nequanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.\nFor 84,000 years they played games as a child, for 84,000 years they acted as viceroy, for 84,000 years they ruled the realm, and for 84,000 years they led the spiritual life after going forth here in this mango grove.\nAnd having developed the four divine meditations, when their bodies broke up, after death, they were reborn in a good place, a realm of divinity."}},{"id":"mn83:12","sourceIds":["mn83:12.1","mn83:12.2","mn83:12.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Nimi tesaṁ rājā pacchimako ahosi dhammiko dhammarājā dhamme ṭhito mahārājā;\ndhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca;\nuposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassa.","en":"Nimi was the last of those kings, a just and principled king, a great king who stood by his duty.\nHe justly treated brahmins and householders, and people of town and country.\nAnd he observed the sabbath on the fourteenth, fifteenth, and eighth of the fortnight."}},{"id":"mn83:13","sourceIds":["mn83:13.1","mn83:13.2","mn83:13.3","mn83:13.4","mn83:13.5","mn83:13.6","mn83:13.7","mn83:13.8","mn83:13.9","mn83:13.10","mn83:13.11","mn83:13.12","mn83:13.13","mn83:13.14","mn83:13.15","mn83:13.16","mn83:13.17","mn83:13.18","mn83:13.19","mn83:13.20","mn83:13.21","mn83:13.22"],"kind":"text","text":{"pi":"Bhūtapubbaṁ, ānanda, devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sudhammāyaṁ sabhāyaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:\n‘lābhā vata, bho, videhānaṁ, suladdhaṁ vata, bho, videhānaṁ,\nyesaṁ nimi rājā dhammiko dhammarājā dhamme ṭhito mahārājā;\ndhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca;\nuposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassā’ti.\nAtha kho, ānanda, sakko devānamindo deve tāvatiṁse āmantesi:\n‘iccheyyātha no tumhe, mārisā, nimiṁ rājānaṁ daṭṭhun’ti?\n‘Icchāma mayaṁ, mārisa, nimiṁ rājānaṁ daṭṭhun’ti.\nTena kho pana, ānanda, samayena nimi rājā tadahuposathe pannarase sīsaṁnhāto uposathiko uparipāsādavaragato nisinno hoti.\nAtha kho, ānanda, sakko devānamindo—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—devesu tāvatiṁsesu antarahito nimissa rañño pamukhe pāturahosi.\nAtha kho, ānanda, sakko devānamindo nimiṁ rājānaṁ etadavoca:\n‘lābhā te, mahārāja, suladdhaṁ te, mahārāja.\nDevā, mahārāja, tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ kittayamānarūpā sannisinnā:\n“lābhā vata, bho, videhānaṁ, suladdhaṁ vata, bho, videhānaṁ,\nyesaṁ nimi rājā dhammiko dhammarājā dhamme ṭhito mahārājā;\ndhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca;\nuposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassā”ti.\nDevā te, mahārāja, tāvatiṁsā dassanakāmā.\nTassa te ahaṁ, mahārāja, sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ pahiṇissāmi;\nabhiruheyyāsi, mahārāja, dibbaṁ yānaṁ avikampamāno’ti.\nAdhivāsesi kho, ānanda, nimi rājā tuṇhībhāvena.\nAtha kho, ānanda, sakko devānamindo nimissa rañño adhivāsanaṁ viditvā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—nimissa rañño pamukhe antarahito devesu tāvatiṁsesu pāturahosi.","en":"Once upon a time, Ānanda, while the gods of the thirty-three were sitting together in the Hall of Clear Right, this discussion came up among them:\n‘The people of Videha are so fortunate, so very fortunate\nto have Nimi as their king. He is a just and principled king, a great king who stands by his duty.\nHe justly treats brahmins and householders, and people of town and country.\nAnd he observes the sabbath on the fourteenth, fifteenth, and eighth of the fortnight.’\nThen Sakka, lord of gods, addressed the gods of the thirty-three,\n‘Good fellows, would you like to see King Nimi?’\n‘We would.’\nNow at that time it was the fifteenth day sabbath, and King Nimi had bathed his head and was sitting upstairs in the royal longhouse to observe the sabbath.\nThen, as easily as a strong person would extend or contract their arm, Sakka vanished from the thirty-three gods and reappeared in front of King Nimi.\nHe said to the king,\n‘You’re fortunate, Great King, so very fortunate.\nThe gods of the thirty-three were sitting together in the Hall of Clear Right, where they were singing your praises.\nThey would like to see you.\nI shall send a chariot harnessed with a thousand thoroughbreds for you, Great King.\nMount the heavenly chariot, Great King, without wavering!’\nKing Nimi consented with silence.\nThen, knowing that the king had consented, as easily as a strong person would extend or contract their arm, Sakka vanished from King Nimi and reappeared among the gods of the thirty-three."}},{"id":"mn83:14","sourceIds":["mn83:14.1","mn83:14.2","mn83:14.3","mn83:14.4","mn83:14.5","mn83:14.6","mn83:14.7","mn83:14.8","mn83:14.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha kho, ānanda, sakko devānamindo mātaliṁ saṅgāhakaṁ āmantesi:\n‘ehi tvaṁ, samma mātali, sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā nimiṁ rājānaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadehi—\nayaṁ te, mahārāja, sahassayutto ājaññaratho sakkena devānamindena pesito;\nabhiruheyyāsi, mahārāja, dibbaṁ yānaṁ avikampamāno’ti.\n‘Evaṁ, bhaddantavā’ti kho, ānanda, mātali saṅgāhako sakkassa devānamindassa paṭissutvā sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā nimiṁ rājānaṁ upasaṅkamitvā etadavoca:\n‘ayaṁ te, mahārāja, sahassayutto ājaññaratho sakkena devānamindena pesito;\nabhiruha, mahārāja, dibbaṁ yānaṁ avikampamāno.\nApi ca, mahārāja, katamena taṁ nemi, yena vā pāpakammā pāpakānaṁ kammānaṁ vipākaṁ paṭisaṁvedenti, yena vā kalyāṇakammā kalyāṇakammānaṁ vipākaṁ paṭisaṁvedentī’ti?\n‘Ubhayeneva maṁ, mātali, nehī’ti.","en":"Then Sakka, lord of gods, addressed his chariot handler Mātali,\n‘Come, dear Mātali, harness the chariot with a thousand thoroughbreds. Then go to King Nimi and say,\n“Great king, this chariot has been sent for you by Sakka, lord of gods.\nMount the heavenly chariot, Great King, without wavering!”’\n‘Yes, lord,’ replied Mātali. He did as Sakka asked, and said to the king,\n‘Great king, this chariot has been sent for you by Sakka, lord of gods.\nMount the heavenly chariot, Great King, without wavering!\nBut which way should we go—the way of those who experience the result of bad deeds, or the way of those who experience the result of good deeds?’\n‘Take me both ways, Mātali.’"}},{"id":"mn83:15","sourceIds":["mn83:15.1","mn83:15.2","mn83:15.3","mn83:15.4","mn83:15.5","mn83:15.6","mn83:15.7","mn83:15.8","mn83:15.9","mn83:15.10","mn83:15.11","mn83:15.12","mn83:15.13","mn83:15.14","mn83:15.15"],"kind":"text","text":{"pi":"Sampavesesi kho, ānanda, mātali, saṅgāhako nimiṁ rājānaṁ sudhammaṁ sabhaṁ.\nAddasā kho, ānanda, sakko devānamindo nimiṁ rājānaṁ dūratova āgacchantaṁ.\nDisvāna nimiṁ rājānaṁ etadavoca:\n‘ehi kho, mahārāja.\nSvāgataṁ, mahārāja.\nDevā te dassanakāmā, mahārāja, tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ kittayamānarūpā sannisinnā:\n“lābhā vata, bho, videhānaṁ, suladdhaṁ vata, bho, videhānaṁ,\nyesaṁ nimi rājā dhammiko dhammarājā dhamme ṭhito mahārājā;\ndhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca;\nuposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassā”ti.\nDevā te, mahārāja, tāvatiṁsā dassanakāmā.\nAbhirama, mahārāja, devesu devānubhāvenā’ti.\n‘Alaṁ, mārisa, tattheva maṁ mithilaṁ paṭinetu.\nTathāhaṁ dhammaṁ carissāmi brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca;\nuposathañca upavasāmi cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassā’ti.","en":"Mātali brought King Nimi to the Hall of Clear Right.\nSakka saw King Nimi coming off in the distance,\nand said to him:\n‘Come, Great King!\nWelcome, Great King!\nThe gods of the thirty-three who wanted to see you were sitting together in the Hall of Clear Right, where they were singing your praises.\nThe gods of the thirty-three would like to see you.\nEnjoy heavenly glory among the gods!’\n‘Enough, good fellow. Send me back to Mithilā right away.\nThat way I shall justly treat brahmins and householders, and people of town and country.\nAnd I shall observe the sabbath on the fourteenth, fifteenth, and eighth of the fortnight.’"}},{"id":"mn83:16","sourceIds":["mn83:16.1","mn83:16.2","mn83:16.3","mn83:16.4","mn83:16.5","mn83:16.6","mn83:16.7","mn83:16.8","mn83:16.9","mn83:16.10","mn83:16.11","mn83:16.12","mn83:16.13","mn83:16.14","mn83:16.15","mn83:16.16","mn83:16.17","mn83:16.18","mn83:16.19","mn83:16.20","mn83:16.21","mn83:16.22","mn83:16.23","mn83:16.24","mn83:16.25"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha kho, ānanda, sakko devānamindo mātaliṁ saṅgāhakaṁ āmantesi:\n‘ehi tvaṁ, samma mātali, sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā nimiṁ rājānaṁ tattheva mithilaṁ paṭinehī’ti.\n‘Evaṁ, bhaddantavā’ti kho, ānanda, mātali saṅgāhako sakkassa devānamindassa paṭissutvā sahassayuttaṁ ājaññarathaṁ yojetvā nimiṁ rājānaṁ tattheva mithilaṁ paṭinesi.\nTatra sudaṁ, ānanda, nimi rājā dhammaṁ carati brāhmaṇagahapatikesu negamesu ceva jānapadesu ca, uposathañca upavasati cātuddasiṁ pañcadasiṁ aṭṭhamiñca pakkhassāti.\nAtha kho, ānanda, nimi rājā bahūnaṁ vassānaṁ bahūnaṁ vassasatānaṁ bahūnaṁ vassasahassānaṁ accayena kappakaṁ āmantesi:\n‘yadā me, samma kappaka, passeyyāsi sirasmiṁ palitāni jātāni, atha me āroceyyāsī’ti.\n‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, kappako nimissa rañño paccassosi.\nAddasā kho, ānanda, kappako bahūnaṁ vassānaṁ bahūnaṁ vassasatānaṁ bahūnaṁ vassasahassānaṁ accayena nimissa rañño sirasmiṁ palitāni jātāni.\nDisvāna nimiṁ rājānaṁ etadavoca:\n‘pātubhūtā kho devassa devadūtā;\ndissanti sirasmiṁ palitāni jātānī’ti.\n‘Tena hi, samma kappaka, tāni palitāni sādhukaṁ saṇḍāsena uddharitvā mama añjalismiṁ patiṭṭhāpehī’ti.\n‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, kappako nimissa rañño paṭissutvā tāni palitāni sādhukaṁ saṇḍāsena uddharitvā nimissa rañño añjalismiṁ patiṭṭhāpesi.\nAtha kho, ānanda, nimi rājā kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ āmantāpetvā etadavoca:\n‘pātubhūtā kho me, tāta kumāra, devadūtā;\ndissanti sirasmiṁ palitāni jātāni;\nbhuttā kho pana me mānusakā kāmā;\nsamayo dibbe kāme pariyesituṁ.\nEhi tvaṁ, tāta kumāra, imaṁ rajjaṁ paṭipajja.\nAhaṁ pana kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmi.\nTena hi, tāta kumāra, yadā tvampi passeyyāsi sirasmiṁ palitāni jātāni, atha kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyāsi.\nYena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyāsi, mā kho me tvaṁ antimapuriso ahosi.\nYasmiṁ kho, tāta kumāra, purisayuge vattamāne evarūpassa kalyāṇassa vattassa samucchedo hoti so tesaṁ antimapuriso hoti.\nTaṁ tāhaṁ, tāta kumāra, evaṁ vadāmi:\n“yena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyāsi, mā kho me tvaṁ antimapuriso ahosī”’ti.","en":"Then Sakka, lord of gods, addressed his chariot handler Mātali,\n‘Come, dear Mātali, harness the chariot with a thousand thoroughbreds and send King Nimi back to Mithilā right away.’\n‘Yes, lord,’ replied Mātali, and did as Sakka asked.\nAnd there King Nimi justly treated his people, and observed the sabbath.\nThen, after many years, many hundred years, many thousand years had passed, King Nimi addressed his barber,\n‘My dear barber, when you see grey hairs growing on my head, please tell me.’\nAnd all unfolded as before."}},{"id":"mn83:17-19","sourceIds":["mn83:17-19.1","mn83:17-19.2","mn83:17-19.3","mn83:17-19.4","mn83:17-19.5","mn83:17-19.6","mn83:17-19.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha kho, ānanda, nimi rājā kappakassa gāmavaraṁ datvā jeṭṭhaputtaṁ kumāraṁ sādhukaṁ rajje samanusāsitvā imasmiṁyeva maghadevaambavane kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.\nSo mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihāsi.\nKaruṇāsahagatena cetasā …\nmuditāsahagatena cetasā …\nupekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihāsi.\nNimi kho panānanda, rājā caturāsītivassasahassāni kumārakīḷitaṁ kīḷi, caturāsītivassasahassāni oparajjaṁ kāresi, caturāsītivassasahassāni rajjaṁ kāresi, caturāsītivassasahassāni imasmiṁyeva maghadevaambavane agārasmā anagāriyaṁ pabbajito brahmacariyamacari.\nSo cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmalokūpago ahosi.","en":"And having developed the four divine meditations, when his body broke up, after death, King Nimi was reborn in a good place, a realm of divinity."}},{"id":"mn83:20","sourceIds":["mn83:20.1","mn83:20.2","mn83:20.3","mn83:20.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Nimissa kho panānanda, rañño kaḷārajanako nāma putto ahosi.\nNa so agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.\nSo taṁ kalyāṇaṁ vattaṁ samucchindi.\nSo tesaṁ antimapuriso ahosi.","en":"But King Nimi had a son named Kaḷāra Janaka.\nHe didn’t go forth from the lay life to homelessness.\nHe broke that good practice.\nHe was their final man."}},{"id":"mn83:21","sourceIds":["mn83:21.1","mn83:21.2","mn83:21.3","mn83:21.4","mn83:21.5","mn83:21.6","mn83:21.7","mn83:21.8","mn83:21.9","mn83:21.10","mn83:21.11","mn83:21.12","mn83:21.13","mn83:21.14","mn83:21.15","mn83:21.16","mn83:21.17","mn83:21.18","mn83:21.19","mn83:21.20"],"kind":"text","text":{"pi":"Siyā kho pana te, ānanda, evamassa:\n‘añño nūna tena samayena rājā maghadevo ahosi, yena taṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitan’ti.\nNa kho panetaṁ, ānanda, evaṁ daṭṭhabbaṁ.\nAhaṁ tena samayena rājā maghadevo ahosiṁ.\nAhaṁ taṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihiniṁ, mayā taṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ;\npacchimā janatā anuppavattesi.\nTaṁ kho panānanda, kalyāṇaṁ vattaṁ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati, yāvadeva brahmalokūpapattiyā.\nIdaṁ kho panānanda, etarahi mayā kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.\nKatamañcānanda, etarahi mayā kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati?\nAyameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—\nsammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.\nIdaṁ kho, ānanda, etarahi mayā kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.\nTaṁ vo ahaṁ, ānanda, evaṁ vadāmi:\n‘yena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyātha, mā kho me tumhe antimapurisā ahuvattha’.\nYasmiṁ kho, ānanda, purisayuge vattamāne evarūpassa kalyāṇassa vattassa samucchedo hoti so tesaṁ antimapuriso hoti.\nTaṁ vo ahaṁ, ānanda, evaṁ vadāmi:\n‘yena me idaṁ kalyāṇaṁ vattaṁ nihitaṁ anuppavatteyyātha, mā kho me tumhe antimapurisā ahuvatthā’”ti.\nIdamavoca bhagavā.\nAttamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.\nMaghadevasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.","en":"Ānanda, you might think,\n‘Surely King Maghadeva, by whom that good practice was founded, must have been someone else at that time?’\nBut you should not see it like this.\nI myself was King Maghadeva at that time.\nI was the one who founded that good practice,\nwhich was kept up by those who came after.\nBut that good practice doesn’t lead to disillusionment, dispassion, cessation, peace, insight, awakening, and extinguishment. It only leads as far as rebirth in the realm of divinity.\nBut now I have founded a good practice that does lead to disillusionment, dispassion, cessation, peace, insight, awakening, and extinguishment.\nAnd what is that good practice?\nIt is simply this noble eightfold path, that is:\nright view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.\nThis is the good practice I have now founded that leads to disillusionment, dispassion, cessation, peace, insight, awakening, and extinguishment.\nĀnanda, I say to you:\n‘You all should keep up this good practice that I have founded. Do not be my final men.’\nWhen a pair of men are living, the one who breaks such good practice is their final man.\nĀnanda, I say to you:\n‘You all should keep up this good practice that I have founded. Do not be my final men.’”\nThat is what the Buddha said.\nSatisfied, Venerable Ānanda approved what the Buddha said."}}]}],"sourceRevision":"afdafa92450cfe7573b280da50382888323666d2","sourceUrl":"https://suttacentral.net/mn83/en/sujato","licence":"CC0 1.0","licenceUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","editionNote":"Full supplied source file; inherited abbreviations are preserved. Not a reconstructed expansion of every repetition. No Malay or Mandarin translation is implied."}
