{"id":"ne14","title":"Paññattihāravibhaṅga","languageCodes":["pi"],"languageNotes":{"en":"Bhikkhu Sujato · CC0","pi":"Mahāsaṅgīti edition · SuttaCentral"},"chapters":[{"id":"ne14","title":"Paññattihāravibhaṅga","units":[{"id":"ne14:0","sourceIds":["ne14:0.1","ne14:0.2","ne14:0.3","ne14:0.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Netti\nPaṭiniddesavāra\nVibhaṅga 11\nPaññattihāravibhaṅga"}},{"id":"ne14:1","sourceIds":["ne14:1.1","ne14:1.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo paññattihāro?\n“Ekaṁ bhagavā dhammaṁ paññattīhi vividhāhi desetī”ti."}},{"id":"ne14:2","sourceIds":["ne14:2.1","ne14:2.2","ne14:2.3","ne14:2.4","ne14:2.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Yā pakatikathāya desanā.\nAyaṁ nikkhepapaññatti.\nKā ca pakatikathāya desanā, cattāri saccāni.\nYathā bhagavā āha—\n“idaṁ dukkhan”ti ayaṁ paññatti pañcannaṁ khandhānaṁ channaṁ dhātūnaṁ aṭṭhārasannaṁ dhātūnaṁ dvādasannaṁ āyatanānaṁ dasannaṁ indriyānaṁ nikkhepapaññatti."}},{"id":"ne14:3","sourceIds":["ne14:3.1","ne14:3.2","ne14:3.3","ne14:3.4","ne14:3.5","ne14:3.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Kabaḷīkāre ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṁ tattha viññāṇaṁ virūḷhaṁ.\nYattha patiṭṭhitaṁ viññāṇaṁ virūḷhaṁ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti.\nYattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṁ vuddhi.\nYattha atthi saṅkhārānaṁ vuddhi, atthi tattha āyatiṁ punabbhavābhinibbatti.\nYattha atthi āyatiṁ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ.\nYattha atthi āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ, sasokaṁ taṁ, bhikkhave, sadaraṁ saupāyāsanti vadāmi."}},{"id":"ne14:4","sourceIds":["ne14:4.1","ne14:4.2","ne14:4.3","ne14:4.4","ne14:4.5","ne14:4.6","ne14:4.7","ne14:4.8","ne14:4.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Phasse ce …pe…\nmanosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre.\nViññāṇe ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṁ tattha viññāṇaṁ virūḷhaṁ.\nYattha patiṭṭhitaṁ viññāṇaṁ virūḷhaṁ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti.\nYattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṁ vuddhi.\nYattha atthi saṅkhārānaṁ vuddhi, atthi tattha āyatiṁ punabbhavābhinibbatti.\nYattha atthi āyatiṁ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ.\nYattha atthi āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ, sasokaṁ taṁ, bhikkhave, sadaraṁ saupāyāsanti vadāmi.\nAyaṁ pabhavapaññatti dukkhassa ca samudayassa ca."}},{"id":"ne14:5","sourceIds":["ne14:5.1","ne14:5.2","ne14:5.3","ne14:5.4","ne14:5.5","ne14:5.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Kabaḷīkāre ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo natthi nandī natthi taṇhā, appatiṭṭhitaṁ tattha viññāṇaṁ avirūḷhaṁ.\nYattha appatiṭṭhitaṁ viññāṇaṁ avirūḷhaṁ, natthi tattha nāmarūpassa avakkanti.\nYattha natthi nāmarūpassa avakkanti, natthi tattha saṅkhārānaṁ vuddhi.\nYattha natthi saṅkhārānaṁ vuddhi, natthi tattha āyatiṁ punabbhavābhinibbatti.\nYattha natthi āyatiṁ punabbhavābhinibbatti, natthi tattha āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ.\nYattha natthi āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ, asokaṁ taṁ, bhikkhave, adaraṁ anupāyāsanti vadāmi."}},{"id":"ne14:6","sourceIds":["ne14:6.1","ne14:6.2","ne14:6.3","ne14:6.4","ne14:6.5","ne14:6.6","ne14:6.7","ne14:6.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Phasse ce …pe…\nmanosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre.\nViññāṇe ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo natthi nandī natthi taṇhā, appatiṭṭhitaṁ tattha viññāṇaṁ avirūḷhaṁ.\nYattha appatiṭṭhitaṁ viññāṇaṁ avirūḷhaṁ, natthi tattha nāmarūpassa avakkanti.\nYattha natthi nāmarūpassa avakkanti, natthi tattha saṅkhārānaṁ vuddhi.\nYattha natthi saṅkhārānaṁ vuddhi, natthi tattha āyatiṁ punabbhavābhinibbatti.\nYattha natthi āyatiṁ punabbhavābhinibbatti, natthi tattha āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ.\nYattha natthi āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ, asokaṁ taṁ, bhikkhave, adaraṁ anupāyāsanti vadāmi."}},{"id":"ne14:7","sourceIds":["ne14:7.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Ayaṁ pariññāpaññatti dukkhassa, pahānapaññatti samudayassa, bhāvanāpaññatti maggassa, sacchikiriyāpaññatti nirodhassa."}},{"id":"ne14:8","sourceIds":["ne14:8.1","ne14:8.2","ne14:8.3","ne14:8.4","ne14:8.5","ne14:8.6","ne14:8.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Samādhiṁ, bhikkhave, bhāvetha.\nAppamatto nipako sato, samāhito, bhikkhave, bhikkhu yathābhūtaṁ pajānāti.\nKiñca yathābhūtaṁ pajānāti?\n“Cakkhu aniccan”ti yathābhūtaṁ pajānāti.\n“Rūpā aniccā”ti yathābhūtaṁ pajānāti “cakkhuviññāṇaṁ aniccan”ti yathābhūtaṁ pajānāti.\n“Cakkhusamphasso anicco”ti yathābhūtaṁ pajānāti.\nYampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, tampi aniccanti yathābhūtaṁ pajānāti."}},{"id":"ne14:9","sourceIds":["ne14:9.1","ne14:9.2","ne14:9.3","ne14:9.4","ne14:9.5","ne14:9.6","ne14:9.7","ne14:9.8","ne14:9.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Sotaṁ …pe…\nghānaṁ …\njivhā …\nkāyo …\n“mano anicco”ti yathābhūtaṁ pajānāti.\n“Dhammā aniccā”ti yathābhūtaṁ pajānāti.\n“Manoviññāṇaṁ aniccan”ti yathābhūtaṁ pajānāti.\n“Manosamphasso anicco”ti yathābhūtaṁ pajānāti.\nYampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, tampi aniccanti yathābhūtaṁ pajānāti."}},{"id":"ne14:10","sourceIds":["ne14:10.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Ayaṁ bhāvanāpaññatti maggassa, pariññāpaññatti dukkhassa, pahānapaññatti samudayassa, sacchikiriyāpaññatti nirodhassa."}},{"id":"ne14:11","sourceIds":["ne14:11.1","ne14:11.2","ne14:11.3","ne14:11.4","ne14:11.5","ne14:11.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Rūpaṁ, rādha, vikiratha vidhamatha viddhaṁsetha vikīḷaniyaṁ karotha, paññāya taṇhakkhayāya paṭipajjatha.\nTaṇhakkhayā dukkhakkhayo, dukkhakkhayā nibbānaṁ.\nVedanaṁ …pe…\nsaññaṁ …\nsaṅkhāre viññāṇaṁ vikiratha vidhamatha viddhaṁsetha vikīḷaniyaṁ karotha, paññāya taṇhakkhayāya paṭipajjatha.\nTaṇhakkhayā dukkhakkhayo, dukkhakkhayā nibbānaṁ."}},{"id":"ne14:12","sourceIds":["ne14:12.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Ayaṁ nirodhapaññatti nirodhassa, nibbidāpaññatti assādassa, pariññāpaññatti dukkhassa, pahānapaññatti samudayassa, bhāvanāpaññatti maggassa, sacchikiriyāpaññatti nirodhassa."}},{"id":"ne14:13","sourceIds":["ne14:13.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“So idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhasamudayo”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodho”ti yathābhūtaṁ pajānāti “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti."}},{"id":"ne14:14","sourceIds":["ne14:14.1","ne14:14.2","ne14:14.3","ne14:14.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ayaṁ paṭivedhapaññatti saccānaṁ, nikkhepapaññatti dassanabhūmiyā, bhāvanāpaññatti maggassa, sacchikiriyāpaññatti sotāpattiphalassa.\n“So ime āsavā”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ āsavasamudayo”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ āsavanirodho”ti yathābhūtaṁ pajānāti.\n“Ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti.\n“Ime āsavā asesaṁ nirujjhantī”ti yathābhūtaṁ pajānāti."}},{"id":"ne14:15","sourceIds":["ne14:15.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Ayaṁ uppādapaññatti khaye ñāṇassa, okāsapaññatti anuppāde ñāṇassa, bhāvanāpaññatti maggassa, pariññāpaññatti dukkhassa, pahānapaññatti samudayassa, ārambhapaññatti vīriyindriyassa, āhaṭanāpaññatti āsāṭikānaṁ, nikkhepapaññatti bhāvanābhūmiyā, abhinighātapaññatti pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ."}},{"id":"ne14:16","sourceIds":["ne14:16.1","ne14:16.2","ne14:16.3","ne14:16.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Idaṁ “dukkhan”ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.\nAyaṁ “dukkhasamudayo”ti me, bhikkhave …pe…\nayaṁ “dukkhanirodho”ti me, bhikkhave ….\nAyaṁ “dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi."}},{"id":"ne14:17","sourceIds":["ne14:17.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Ayaṁ desanāpaññatti saccānaṁ, nikkhepapaññatti sutamayiyā paññāya sacchikiriyāpaññatti anaññātaññassāmītindriyassa, pavattanāpaññatti dhammacakkassa."}},{"id":"ne14:18","sourceIds":["ne14:18.1","ne14:18.2","ne14:18.3","ne14:18.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Taṁ kho panidaṁ dukkhaṁ pariññeyyan”ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.\n“So kho panāyaṁ dukkhasamudayo pahātabbo”ti me, bhikkhave …pe…\n“so kho panāyaṁ dukkhanirodho sacchikātabbo”ti me, bhikkhave …pe…\n“sā kho panāyaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā bhāvetabbā”ti me, bhikkhave pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi."}},{"id":"ne14:19","sourceIds":["ne14:19.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Ayaṁ bhāvanāpaññatti maggassa, nikkhepapaññatti cintāmayiyā paññāya, sacchikiriyāpaññatti aññindriyassa."}},{"id":"ne14:20","sourceIds":["ne14:20.1","ne14:20.2","ne14:20.3","ne14:20.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Taṁ kho panidaṁ dukkhaṁ pariññātan”ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.\n“So kho panāyaṁ dukkhasamudayo pahīno”ti me, bhikkhave …pe…\nso kho panāyaṁ dukkhanirodho sacchikato”ti me, bhikkhave …pe…\n“sā kho panāyaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā bhāvitā”ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi."}},{"id":"ne14:21","sourceIds":["ne14:21.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Ayaṁ bhāvanāpaññatti maggassa, nikkhepapaññatti bhāvanāmayiyā paññāya, sacchikiriyāpaññatti aññātāvino indriyassa, pavattanāpaññatti dhammacakkassa."}},{"id":"ne14:22","sourceIds":["ne14:22.1","ne14:22.2","ne14:22.3","ne14:22.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Tulamatulañca sambhavaṁ,\nBhavasaṅkhāramavassaji muni;\nAjjhattarato samāhito,\nAbhindi kavacamivattasambhavan”ti."}},{"id":"ne14:23","sourceIds":["ne14:23.1","ne14:23.2","ne14:23.3","ne14:23.4","ne14:23.5","ne14:23.6","ne14:23.7","ne14:23.8","ne14:23.9"],"kind":"text","text":{"pi":"“Tulan”ti saṅkhāradhātu.\n“Atulan”ti nibbānadhātu, “tulamatulañca sambhavan”ti abhiññāpaññatti sabbadhammānaṁ.\nNikkhepapaññatti dhammapaṭisambhidāya.\n“Bhavasaṅkhāramavassaji munī”ti pariccāgapaññatti samudayassa.\nPariññāpaññatti dukkhassa.\n“Ajjhattarato samāhito”ti bhāvanāpaññatti kāyagatāya satiyā.\nṬhitipaññatti cittekaggatāya.\n“Abhindi kavacamivattasambhavan”ti abhinibbidāpaññatti cittassa, upādānapaññatti sabbaññutāya, padālanāpaññatti avijjaṇḍakosānaṁ.\nTenāha bhagavā “tulamatulañca sambhavan”ti."}},{"id":"ne14:24","sourceIds":["ne14:24.1","ne14:24.2","ne14:24.3","ne14:24.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Yo dukkhamaddakkhi yatonidānaṁ,\nKāmesu so jantu kathaṁ nameyya;\nKāmā hi loke saṅgoti ñatvā,\nTesaṁ satīmā vinayāya sikkhe”ti."}},{"id":"ne14:25","sourceIds":["ne14:25.1","ne14:25.2","ne14:25.3","ne14:25.4","ne14:25.5","ne14:25.6","ne14:25.7","ne14:25.8","ne14:25.9","ne14:25.10","ne14:25.11","ne14:25.12","ne14:25.13","ne14:25.14","ne14:25.15"],"kind":"text","text":{"pi":"“Yo dukkhan”ti vevacanapaññatti ca dukkhassa pariññāpaññatti ca.\n“Yatonidānan”ti pabhavapaññatti ca samudayassa pahānapaññatti ca.\n“Addakkhī”ti vevacanapaññatti ca ñāṇacakkhussa paṭivedhapaññatti ca.\n“Kāmesu so jantu kathaṁ nameyyā”ti vevacanapaññatti ca kāmataṇhāya abhinivesapaññatti ca.\n“Kāmā hi loke saṅgoti ñatvā”ti paccatthikato dassanapaññatti kāmānaṁ.\nKāmā hi aṅgārakāsūpamā maṁsapesūpamā pāvakakappā papātauragopamā ca.\n“Tesaṁ satīmā”ti apacayapaññatti pahānāya, nikkhepapaññatti kāyagatāya satiyā, bhāvanāpaññatti maggassa.\n“Vinayāya sikkhe”ti paṭivedhapaññatti rāgavinayassa dosavinayassa mohavinayassa.\n“Jantū”ti vevacanapaññatti yogissa.\nYadā hi yogī kāmā saṅgoti pajānāti.\nSo kāmānaṁ anuppādāya kusale dhamme uppādayati, so anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya vāyamati.\nAyaṁ vāyāmapaññatti appattassa pattiyā.\nNikkhepapaññatti oramattikāya asantuṭṭhiyā.\nTattha so uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā vāyamatīti ayaṁ appamādapaññatti bhāvanāya, nikkhepapaññatti vīriyindriyassa, ārakkhapaññatti kusalānaṁ dhammānaṁ, ṭhitipaññatti adhicittasikkhāya.\nTenāha bhagavā “yo dukkhamaddakkhi yatonidānan”ti."}},{"id":"ne14:26","sourceIds":["ne14:26.1","ne14:26.2","ne14:26.3","ne14:26.4","ne14:26.5","ne14:26.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Mohasambandhano loko,\nbhabbarūpova dissati;\nUpadhibandhano bālo,\ntamasā parivārito;\nAssirī viya khāyati,\npassato natthi kiñcanan”ti."}},{"id":"ne14:27","sourceIds":["ne14:27.1","ne14:27.2","ne14:27.3","ne14:27.4","ne14:27.5","ne14:27.6","ne14:27.7","ne14:27.8","ne14:27.9"],"kind":"text","text":{"pi":"“Mohasambandhano loko”ti desanāpaññatti vipallāsānaṁ.\n“Bhabbarūpova dissatī”ti viparītapaññatti lokassa.\n“Upadhibandhano bālo”ti pabhavapaññatti pāpakānaṁ icchāvacarānaṁ, kiccapaññatti pariyuṭṭhānānaṁ.\nBalavapaññatti kilesānaṁ.\nVirūhanāpaññatti saṅkhārānaṁ.\n“Tamasā parivārito”ti desanāpaññatti avijjandhakārassa vevacanapaññatti ca.\n“Assirī viya khāyatī”ti dassanapaññatti dibbacakkhussa, nikkhepapaññatti paññācakkhussa.\n“Passato natthi kiñcanan”ti paṭivedhapaññatti sattānaṁ, rāgo kiñcanaṁ doso kiñcanaṁ moho kiñcanaṁ.\nTenāha bhagavā “mohasambandhano loko”ti."}},{"id":"ne14:28","sourceIds":["ne14:28.1","ne14:28.2","ne14:28.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Atthi, bhikkhave, ajātaṁ abhūtaṁ akataṁ asaṅkhataṁ, no cetaṁ, bhikkhave, abhavissa ajātaṁ abhūtaṁ akataṁ asaṅkhataṁ.\nNayidha jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṁ paññāyetha.\nYasmā ca kho, bhikkhave, atthi ajātaṁ abhūtaṁ akataṁ asaṅkhataṁ, tasmā jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṁ paññāyatī”ti."}},{"id":"ne14:29","sourceIds":["ne14:29.1","ne14:29.2","ne14:29.3","ne14:29.4","ne14:29.5","ne14:29.6","ne14:29.7"],"kind":"text","text":{"pi":"“No cetaṁ, bhikkhave, abhavissa ajātaṁ abhūtaṁ akataṁ asaṅkhatan”ti desanāpaññatti nibbānassa vevacanapaññatti ca.\n“Nayidha jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṁ paññāyethā”ti vevacanapaññatti saṅkhatassa upanayanapaññatti ca.\n“Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi ajātaṁ abhūtaṁ akataṁ asaṅkhatan”ti vevacanapaññatti nibbānassa jotanāpaññatti ca.\n“Tasmā jātassa bhūtassa katassa saṅkhatassa nissaraṇaṁ paññāyatī”ti ayaṁ vevacanapaññatti nibbānassa, niyyānikapaññatti maggassa, nissaraṇapaññatti saṁsārato.\nTenāha bhagavā “no cetaṁ, bhikkhave, abhavissā”ti.\nTenāha āyasmā mahākaccāyano “ekaṁ bhagavā dhammaṁ, paññattīhi vividhāhi desetī”ti.\nNiyutto paññatti hāro."}}]}],"sourceRevision":"afdafa92450cfe7573b280da50382888323666d2","sourceUrl":"https://suttacentral.net/ne14/pli/ms","licence":"CC0 1.0","licenceUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","editionNote":"Full supplied source file; inherited abbreviations are preserved. Not a reconstructed expansion of every repetition. No Malay or Mandarin translation is implied."}
