{"id":"ne5","title":"Vicayahāravibhaṅga","languageCodes":["pi"],"languageNotes":{"en":"Bhikkhu Sujato · CC0","pi":"Mahāsaṅgīti edition · SuttaCentral"},"chapters":[{"id":"ne5","title":"Vicayahāravibhaṅga","units":[{"id":"ne5:0","sourceIds":["ne5:0.1","ne5:0.2","ne5:0.3","ne5:0.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Netti\nPaṭiniddesavāra\nVibhaṅga 2\nVicayahāravibhaṅga"}},{"id":"ne5:1","sourceIds":["ne5:1.1","ne5:1.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo vicayo hāro?\n“Yaṁ pucchitañca vissajjitañcā”ti gāthā, ayaṁ vicayo hāro."}},{"id":"ne5:2","sourceIds":["ne5:2.1","ne5:2.2","ne5:2.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kiṁ vicinati?\nPadaṁ vicinati, pañhaṁ vicinati, visajjanaṁ vicinati, pubbāparaṁ vicinati, assādaṁ vicinati, ādīnavaṁ vicinati, nissaraṇaṁ vicinati, phalaṁ vicinati, upāyaṁ vicinati, āṇattiṁ vicinati, anugītiṁ vicinati, sabbe nava suttante vicinati.\nYathā kiṁ bhave, yathā āyasmā ajito pārāyane bhagavantaṁ pañhaṁ pucchati—"}},{"id":"ne5:3","sourceIds":["ne5:3.1","ne5:3.2","ne5:3.3","ne5:3.4","ne5:3.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kenassu nivuto loko,\n(iccāyasmā ajito)\nKenassu nappakāsati;\nKissābhilepanaṁ brūsi,\nKiṁ su tassa mahabbhayan”ti."}},{"id":"ne5:4","sourceIds":["ne5:4.1","ne5:4.2","ne5:4.3","ne5:4.4","ne5:4.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Imāni cattāri padāni pucchitāni, so eko pañho.\nKasmā?\nEkavatthupariggahā, evañhi āha—\n“kenassu nivuto loko”ti lokādhiṭṭhānaṁ pucchati, “kenassu nappakāsatī”ti lokassa appakāsanaṁ pucchati, “kissābhilepanaṁ brūsī”ti lokassa abhilepanaṁ pucchati, “kiṁsu tassa mahabbhayan”ti tasseva lokassa mahābhayaṁ pucchati.\nLoko tividho kilesaloko bhavaloko indriyaloko."}},{"id":"ne5:5","sourceIds":["ne5:5.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha visajjanā—"}},{"id":"ne5:6","sourceIds":["ne5:6.1","ne5:6.2","ne5:6.3","ne5:6.4","ne5:6.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Avijjāya nivuto loko,\n(ajitāti bhagavā)\nVivicchā pamādā nappakāsati;\nJappābhilepanaṁ brūmi,\nDukkhamassa mahabbhayan”ti."}},{"id":"ne5:7","sourceIds":["ne5:7.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Imāni cattāri padāni imehi catūhi padehi visajjitāni paṭhamaṁ paṭhamena, dutiyaṁ dutiyena, tatiyaṁ tatiyena, catutthaṁ catutthena."}},{"id":"ne5:8","sourceIds":["ne5:8.1","ne5:8.2","ne5:8.3","ne5:8.4","ne5:8.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kenassu nivuto loko”ti pañhe “avijjāya nivuto loko”ti visajjanā.\nNīvaraṇehi nivuto loko, avijjānīvaraṇā hi sabbe sattā.\nYathāha bhagavā “sabbasattānaṁ, bhikkhave, sabbapāṇānaṁ sabbabhūtānaṁ pariyāyato ekameva nīvaraṇaṁ vadāmi yadidaṁ avijjā, avijjānīvaraṇā hi sabbe sattā.\nSabbasova, bhikkhave, avijjāya nirodhā cāgā paṭinissaggā natthi sattānaṁ nīvaraṇanti vadāmī”ti.\nTena ca paṭhamassa padassa visajjanā yuttā."}},{"id":"ne5:9","sourceIds":["ne5:9.1","ne5:9.2","ne5:9.3","ne5:9.4","ne5:9.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kenassu nappakāsatī”ti pañhe “vivicchā pamādā nappakāsatī”ti visajjanā.\nYo puggalo nīvaraṇehi nivuto, so vivicchati.\nVivicchā nāma vuccati vicikicchā.\nSo vicikicchanto nābhisaddahati, na abhisaddahanto vīriyaṁ nārabhati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya kusalānaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya.\nSo idhappamādamanuyutto viharati pamatto, sukke dhamme na uppādiyati, tassa te anuppādiyamānā nappakāsanti, yathāha bhagavā—"}},{"id":"ne5:10","sourceIds":["ne5:10.1","ne5:10.2","ne5:10.3","ne5:10.4","ne5:10.5","ne5:10.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Dūre santo pakāsanti,\nhimavantova pabbato;\nAsantettha na dissanti,\nrattiṁ khittā yathā sarā;\nTe guṇehi pakāsanti,\nkittiyā ca yasena cā”ti."}},{"id":"ne5:11","sourceIds":["ne5:11.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tena ca dutiyassa padassa visajjanā yuttā."}},{"id":"ne5:12","sourceIds":["ne5:12.1","ne5:12.2","ne5:12.3","ne5:12.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kissābhilepanaṁ brūsī”ti pañhe “jappābhilepanaṁ brūmī”ti visajjanā.\nJappā nāma vuccati taṇhā.\nSā kathaṁ abhilimpati?\nYathāha bhagavā—"}},{"id":"ne5:13","sourceIds":["ne5:13.1","ne5:13.2","ne5:13.3","ne5:13.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ratto atthaṁ na jānāti,\nratto dhammaṁ na passati;\nAndhantamaṁ tadā hoti,\nyaṁ rāgo sahate naran”ti."}},{"id":"ne5:14","sourceIds":["ne5:14.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Sāyaṁ taṇhā āsattibahulassa puggalassa “evaṁ abhijappā”ti karitvā tattha loko abhilitto nāma bhavati, tena ca tatiyassa padassa visajjanā yuttā."}},{"id":"ne5:15","sourceIds":["ne5:15.1","ne5:15.2","ne5:15.3","ne5:15.4","ne5:15.5","ne5:15.6","ne5:15.7","ne5:15.8","ne5:15.9","ne5:15.10","ne5:15.11","ne5:15.12","ne5:15.13","ne5:15.14"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kiṁ su tassa mahabbhayan”ti pañhe “dukkhamassa mahabbhayan”ti visajjanā.\nDuvidhaṁ dukkhaṁ—\nkāyikañca cetasikañca.\nYaṁ kāyikaṁ idaṁ dukkhaṁ, yaṁ cetasikaṁ idaṁ domanassaṁ.\nSabbe sattā hi dukkhassa ubbijjanti, natthi bhayaṁ dukkhena samasamaṁ, kuto vā pana tassa uttaritaraṁ?\nTisso dukkhatā—\ndukkhadukkhatā saṅkhāradukkhatā vipariṇāmadukkhatā.\nTattha loko odhaso kadāci karahaci dukkhadukkhatāya muccati.\nTathā vipariṇāmadukkhatāya.\nTaṁ kissa hetu?\nHonti loke appābādhāpi dīghāyukāpi.\nSaṅkhāradukkhatāya pana loko anupādisesāya nibbānadhātuyā muccati, tasmā saṅkhāradukkhatā dukkhaṁ lokassāti katvā dukkhamassa mahabbhayanti.\nTena ca catutthassa padassa visajjanā yuttā.\nTenāha bhagavā “avijjāya nivuto loko”ti."}},{"id":"ne5:16","sourceIds":["ne5:16.1","ne5:16.2","ne5:16.3","ne5:16.4","ne5:16.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Savanti sabbadhi sotā,\n(iccāyasmā ajito)\nSotānaṁ kiṁ nivāraṇaṁ;\nSotānaṁ saṁvaraṁ brūhi,\nKena sotā pidhīyare”."}},{"id":"ne5:17","sourceIds":["ne5:17.1","ne5:17.2","ne5:17.3","ne5:17.4","ne5:17.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Imāni cattāri padāni pucchitāni.\nTe dve pañhā.\nKasmā?\nIme hi batvādhivacanena pucchitā.\nEvaṁ samāpannassa lokassa evaṁ saṅkiliṭṭhassa kiṁ lokassa vodānaṁ vuṭṭhānamiti, evañhi āha."}},{"id":"ne5:18","sourceIds":["ne5:18.1","ne5:18.2","ne5:18.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Savanti sabbadhi sotāti asamāhitassa savanti abhijjhābyāpādappamādabahulassa.\nTattha yā abhijjhā ayaṁ lobho akusalamūlaṁ, yo byāpādo ayaṁ doso akusalamūlaṁ, yo pamādo ayaṁ moho akusalamūlaṁ.\nTassevaṁ asamāhitassa chasu āyatanesu taṇhā savanti rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā, yathāha bhagavā—"}},{"id":"ne5:19","sourceIds":["ne5:19.1","ne5:19.2","ne5:19.3","ne5:19.4","ne5:19.5","ne5:19.6","ne5:19.7","ne5:19.8","ne5:19.9"],"kind":"text","text":{"pi":"“Savatī”ti ca kho, bhikkhave, channetaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ.\nCakkhu savati manāpikesu rūpesu, amanāpikesu paṭihaññatīti.\nSotaṁ …pe…\nghānaṁ …\njivhā …\nkāyo …\nmano savati manāpikesu dhammesu amanāpikesu paṭihaññatīti.\nIti sabbā ca savati, sabbathā ca savati.\nTenāha “savanti sabbadhi sotā”ti."}},{"id":"ne5:20","sourceIds":["ne5:20.1","ne5:20.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sotānaṁ kiṁ nivāraṇan”ti pariyuṭṭhānavighātaṁ pucchati, idaṁ vodānaṁ.\n“Sotānaṁ saṁvaraṁ brūhi, kena sotā pidhīyare”ti anusayasamugghātaṁ pucchati, idaṁ vuṭṭhānaṁ."}},{"id":"ne5:21","sourceIds":["ne5:21.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha visajjanā—"}},{"id":"ne5:22","sourceIds":["ne5:22.1","ne5:22.2","ne5:22.3","ne5:22.4","ne5:22.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Yāni sotāni lokasmiṁ,\n(ajitāti bhagavā)\nSati tesaṁ nivāraṇaṁ;\nSotānaṁ saṁvaraṁ brūmi,\nPaññāyete pidhīyare”ti."}},{"id":"ne5:23","sourceIds":["ne5:23.1","ne5:23.2","ne5:23.3","ne5:23.4","ne5:23.5","ne5:23.6","ne5:23.7","ne5:23.8","ne5:23.9","ne5:23.10","ne5:23.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Kāyagatāya satiyā bhāvitāya bahulīkatāya cakkhu nāviñchati manāpikesu rūpesu, amanāpikesu na paṭihaññati, sotaṁ …pe…\nghānaṁ …\njivhā …\nkāyo …\nmano nāviñchati manāpikesu dhammesu, amanāpikesu na paṭihaññati.\nKena kāraṇena?\nSaṁvutanivāritattā indriyānaṁ.\nKena te saṁvutanivāritā?\nSatiārakkhena.\nTenāha bhagavā—\n“sati tesaṁ nivāraṇan”ti."}},{"id":"ne5:24","sourceIds":["ne5:24.1","ne5:24.2","ne5:24.3","ne5:24.4","ne5:24.5","ne5:24.6","ne5:24.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Paññāya anusayā pahīyanti, anusayesu pahīnesu pariyuṭṭhānā pahīyanti.\nKissa, anusayassa pahīnattā?\nTaṁ yathā khandhavantassa rukkhassa anavasesamūluddharaṇe kate pupphaphalapallavaṅkurasantati samucchinnā bhavati.\nEvaṁ anusayesu pahīnesu pariyuṭṭhānasantati samucchinnā bhavati pidahitā paṭicchannā.\nKena?\nPaññāya.\nTenāha bhagavā “paññāyete pidhīyare”ti."}},{"id":"ne5:25","sourceIds":["ne5:25.1","ne5:25.2","ne5:25.3","ne5:25.4","ne5:25.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Paññā ceva sati ca,\n(iccāyasmā ajito)\nNāmarūpañca mārisa;\nEtaṁ me puṭṭho pabrūhi,\nKatthetaṁ uparujjhatī”ti."}},{"id":"ne5:26","sourceIds":["ne5:26.1","ne5:26.2","ne5:26.3","ne5:26.4","ne5:26.5","ne5:26.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Yametaṁ pañhaṁ apucchi,\najita taṁ vadāmi te;\nYattha nāmañca rūpañca,\nasesaṁ uparujjhati;\nViññāṇassa nirodhena,\netthetaṁ uparujjhatī”ti."}},{"id":"ne5:27","sourceIds":["ne5:27.1","ne5:27.2","ne5:27.3","ne5:27.4","ne5:27.5","ne5:27.6","ne5:27.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Ayaṁ pañhe anusandhiṁ pucchati.\nAnusandhiṁ pucchanto kiṁ pucchati?\nAnupādisesaṁ nibbānadhātuṁ.\nTīṇi ca saccāni saṅkhatāni nirodhadhammāni dukkhaṁ samudayo maggo, nirodho asaṅkhato.\nTattha samudayo dvīsu bhūmīsu pahīyati dassanabhūmiyā ca bhāvanābhūmiyā ca.\nDassanena tīṇi saṁyojanāni pahīyanti sakkāyadiṭṭhi vicikicchā sīlabbataparāmāso, bhāvanāya satta saṁyojanāni pahīyanti kāmacchando byāpādo rūparāgo arūparāgo māno uddhaccaṁ avijjāvasesā.\nTedhātuke imāni dasa saṁyojanāni pañcorambhāgiyāni pañcuddhambhāgiyāni."}},{"id":"ne5:28","sourceIds":["ne5:28.1","ne5:28.2","ne5:28.3","ne5:28.4","ne5:28.5","ne5:28.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha tīṇi saṁyojanāni sakkāyadiṭṭhi vicikicchā sīlabbataparāmāso anaññātaññassāmītindriyaṁ adhiṭṭhāya nirujjhanti.\nSatta saṁyojanāni kāmacchando byāpādo rūparāgo arūparāgo māno uddhaccaṁ avijjāvasesā aññindriyaṁ adhiṭṭhāya nirujjhanti.\nYaṁ pana evaṁ jānāti “khīṇā me jātī”ti, idaṁ khaye ñāṇaṁ.\n“Nāparaṁ itthattāyā”ti pajānāti, idaṁ anuppāde ñāṇaṁ.\nImāni dve ñāṇāni aññātāvindriyaṁ.\nTattha yañca anaññātaññassāmītindriyaṁ yañca aññindriyaṁ, imāni aggaphalaṁ arahattaṁ pāpuṇantassa nirujjhanti, tattha yañca khaye ñāṇaṁ yañca anuppāde ñāṇaṁ, imāni dve ñāṇāni ekapaññā."}},{"id":"ne5:29","sourceIds":["ne5:29.1","ne5:29.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Api ca ārammaṇasaṅketena dve nāmāni labbhanti, “khīṇā me jātī”ti pajānantassa khaye ñāṇanti nāmaṁ labhati, “nāparaṁ itthattāyā”ti pajānantassa anuppāde ñāṇanti nāmaṁ labhati.\nSā pajānanaṭṭhena paññā, yathādiṭṭhaṁ apilāpanaṭṭhena sati."}},{"id":"ne5:30","sourceIds":["ne5:30.1","ne5:30.2","ne5:30.3","ne5:30.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha ye pañcupādānakkhandhā, idaṁ nāmarūpaṁ.\nTattha ye phassapañcamakā dhammā, idaṁ nāmaṁ.\nYāni pañcindriyāni rūpāni, idaṁ rūpaṁ.\nTadubhayaṁ nāmarūpaṁ viññāṇasampayuttaṁ tassa nirodhaṁ bhagavantaṁ pucchanto āyasmā ajito pārāyane evamāha—"}},{"id":"ne5:31","sourceIds":["ne5:31.1","ne5:31.2","ne5:31.3","ne5:31.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Paññā ceva sati ca,\nnāmarūpañca mārisa;\nEtaṁ me puṭṭho pabrūhi,\nkatthetaṁ uparujjhatī”ti."}},{"id":"ne5:32","sourceIds":["ne5:32.1","ne5:32.2","ne5:32.3","ne5:32.4","ne5:32.5","ne5:32.6","ne5:32.7","ne5:32.8","ne5:32.9","ne5:32.10","ne5:32.11","ne5:32.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha sati ca paññā ca cattāri indriyāni, sati dve indriyāni satindriyañca samādhindriyañca, paññā dve indriyāni paññindriyañca vīriyindriyañca.\nYā imesu catūsu indriyesu saddahanā okappanā, idaṁ saddhindriyaṁ.\nTattha yā saddhādhipateyyā cittekaggatā, ayaṁ chandasamādhi.\nSamāhite citte kilesānaṁ vikkhambhanatāya paṭisaṅkhānabalena vā bhāvanābalena vā, idaṁ pahānaṁ.\nTattha ye assāsapassāsā vitakkavicārā saññāvedayitā sarasaṅkappā, ime saṅkhārā.\nIti purimako ca chandasamādhi, kilesavikkhambhanatāya ca pahānaṁ ime ca saṅkhārā, tadubhayaṁ chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.\nTattha yā vīriyādhipateyyā cittekaggatā, ayaṁ vīriyasamādhi …pe…\ntattha yā cittādhipateyyā cittekaggatā, ayaṁ cittasamādhi …pe…\ntattha yā vīmaṁsādhipateyyā cittekaggatā, ayaṁ vīmaṁsāsamādhi.\nSamāhite citte kilesānaṁ vikkhambhanatāya paṭisaṅkhānabalena vā bhāvanābalena vā, idaṁ pahānaṁ.\nTattha ye assāsapassāsā vitakkavicārā saññāvedayitā sarasaṅkappā, ime saṅkhārā.\nIti purimako ca vīmaṁsāsamādhi, kilesavikkhambhanatāya ca pahānaṁ ime ca saṅkhārā, tadubhayaṁ vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ."}},{"id":"ne5:33","sourceIds":["ne5:33.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Sabbo samādhi ñāṇamūlako ñāṇapubbaṅgamo ñāṇānuparivatti."}},{"id":"ne5:34","sourceIds":["ne5:34.1","ne5:34.2","ne5:34.3","ne5:34.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathā pure tathā pacchā,\nyathā pacchā tathā pure;\nYathā divā tathā rattiṁ,\nyathā rattiṁ tathā divā."}},{"id":"ne5:35","sourceIds":["ne5:35.1","ne5:35.2","ne5:35.3","ne5:35.4","ne5:35.5","ne5:35.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.\nPañcindriyāni kusalāni cittasahabhūni citte uppajjamāne uppajjanti, citte nirujjhamāne nirujjhanti.\nNāmarūpañca viññāṇahetukaṁ viññāṇapaccayā nibbattaṁ, tassa maggena hetu upacchinno, viññāṇaṁ anāhāraṁ anabhinanditaṁ appaṭisandhikaṁ taṁ nirujjhati.\nNāmarūpamapi ahetu appaccayaṁ punabbhavaṁ na nibbattayati.\nEvaṁ viññāṇassa nirodhā paññā ca sati ca nāmarūpañca nirujjhati.\nTenāha bhagavā—"}},{"id":"ne5:36","sourceIds":["ne5:36.1","ne5:36.2","ne5:36.3","ne5:36.4","ne5:36.5","ne5:36.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Yametaṁ pañhaṁ apucchi,\najita taṁ vadāmi te;\nYattha nāmañca rūpañca,\nasesaṁ uparujjhati;\nViññāṇassa nirodhena,\netthetaṁ uparujjhatī”ti."}},{"id":"ne5:37","sourceIds":["ne5:37.1","ne5:37.2","ne5:37.3","ne5:37.4","ne5:37.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ye ca saṅkhātadhammāse,\n(iccāyasmā ajito)\nYe ca sekkhā puthū idha;\nTesaṁ me nipako iriyaṁ,\nPuṭṭho pabrūhi mārisā”ti."}},{"id":"ne5:38","sourceIds":["ne5:38.1","ne5:38.2","ne5:38.3","ne5:38.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Imāni tīṇi padāni pucchitāni, te tayo pañhā.\nKissa?\nSekhāsekhavipassanāpubbaṅgamappahānayogena, evañhi āha.\n“Ye ca saṅkhātadhammāse”ti arahattaṁ pucchati, “ye ca sekkhā puthū idhā”ti sekhaṁ pucchati, “tesaṁ me nipako iriyaṁ, puṭṭho pabrūhi mārisā”ti vipassanāpubbaṅgamaṁ pahānaṁ pucchati."}},{"id":"ne5:39","sourceIds":["ne5:39.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha visajjanā—"}},{"id":"ne5:40","sourceIds":["ne5:40.1","ne5:40.2","ne5:40.3","ne5:40.4","ne5:40.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kāmesu nābhigijjheyya,\n(ajitāti bhagavā)\nManasānāvilo siyā;\nKusalo sabbadhammānaṁ,\nSato bhikkhu paribbaje”ti."}},{"id":"ne5:41","sourceIds":["ne5:41.1","ne5:41.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Bhagavato sabbaṁ kāyakammaṁ ñāṇapubbaṅgamaṁ ñāṇānuparivatti, sabbaṁ vacīkammaṁ ñāṇapubbaṅgamaṁ ñāṇānuparivatti, sabbaṁ manokammaṁ ñāṇapubbaṅgamaṁ ñāṇānuparivatti.\nAtīte aṁse appaṭihatañāṇadassanaṁ, anāgate aṁse appaṭihatañāṇadassanaṁ, paccuppanne aṁse appaṭihatañāṇadassanaṁ."}},{"id":"ne5:42","sourceIds":["ne5:42.1","ne5:42.2","ne5:42.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Ko ca ñāṇadassanassa paṭighāto?\nYaṁ anicce dukkhe anattani ca aññāṇaṁ adassanaṁ, ayaṁ ñāṇadassanassa paṭighāto.\nYathā idha puriso tārakarūpāni passeyya, no ca gaṇanasaṅketena jāneyya, ayaṁ ñāṇadassanassa paṭighāto."}},{"id":"ne5:43","sourceIds":["ne5:43.1","ne5:43.2","ne5:43.3","ne5:43.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Bhagavato pana appaṭihatañāṇadassanaṁ, anāvaraṇañāṇadassanā hi buddhā bhagavanto.\nTattha sekhena dvīsu dhammesu cittaṁ rakkhitabbaṁ gedhā ca rajanīyesu dhammesu, dosā ca pariyuṭṭhānīyesu.\nTattha yā icchā mucchā patthanā piyāyanā kīḷanā, taṁ bhagavā nivārento evamāha—\n“kāmesu nābhigijjheyyā”ti."}},{"id":"ne5:44","sourceIds":["ne5:44.1","ne5:44.2","ne5:44.3","ne5:44.4","ne5:44.5","ne5:44.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Manasānāvilo siyā”ti pariyuṭṭhānavighātaṁ āha.\nTathā hi sekho abhigijjhanto asamuppannañca kilesaṁ uppādeti, uppannañca kilesaṁ phātiṁ karoti.\nYo pana anāvilasaṅkappo anabhigijjhanto vāyamati, so anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.\nSo uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.\nSo anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.\nSo uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati."}},{"id":"ne5:45","sourceIds":["ne5:45.1","ne5:45.2","ne5:45.3","ne5:45.4","ne5:45.5","ne5:45.6","ne5:45.7","ne5:45.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Katame anuppannā pāpakā akusalā dhammā?\nKāmavitakko byāpādavitakko vihiṁsāvitakko, ime anuppannā pāpakā akusalā dhammā.\nKatame uppannā pāpakā akusalā dhammā?\nAnusayā akusalamūlāni, ime uppannā pāpakā akusalā dhammā.\nKatame anuppannā kusalā dhammā?\nYāni sotāpannassa indriyāni, ime anuppannā kusalā dhammā.\nKatame uppannā kusalā dhammā?\nYāni aṭṭhamakassa indriyāni, ime uppannā kusalā dhammā."}},{"id":"ne5:46","sourceIds":["ne5:46.1","ne5:46.2","ne5:46.3","ne5:46.4","ne5:46.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Yena kāmavitakkaṁ vāreti, idaṁ satindriyaṁ.\nYena byāpādavitakkaṁ vāreti, idaṁ samādhindriyaṁ.\nYena vihiṁsāvitakkaṁ vāreti, idaṁ vīriyindriyaṁ.\nYena uppannuppanne pāpake akusale dhamme pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti nādhivāseti, idaṁ paññindriyaṁ.\nYā imesu catūsu indriyesu saddahanā okappanā, idaṁ saddhindriyaṁ."}},{"id":"ne5:47","sourceIds":["ne5:47.1","ne5:47.2","ne5:47.3","ne5:47.4","ne5:47.5","ne5:47.6","ne5:47.7","ne5:47.8","ne5:47.9","ne5:47.10","ne5:47.11","ne5:47.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha saddhindriyaṁ kattha daṭṭhabbaṁ?\nCatūsu sotāpattiyaṅgesu.\nVīriyindriyaṁ kattha daṭṭhabbaṁ?\nCatūsu sammappadhānesu.\nSatindriyaṁ kattha daṭṭhabbaṁ?\nCatūsu satipaṭṭhānesu.\nSamādhindriyaṁ kattha daṭṭhabbaṁ?\nCatūsu jhānesu.\nPaññindriyaṁ kattha daṭṭhabbaṁ?\nCatūsu ariyasaccesu.\nEvaṁ sekho sabbehi kusalehi dhammehi appamatto vutto bhagavatā anāvilatāya manasā.\nTenāha bhagavā “manasānāvilo siyā”ti."}},{"id":"ne5:48","sourceIds":["ne5:48.1","ne5:48.2","ne5:48.3","ne5:48.4","ne5:48.5","ne5:48.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kusalo sabbadhammānan”ti loko nāma tividho kilesaloko bhavaloko indriyaloko.\nTattha kilesalokena bhavaloko samudāgacchati, so indriyāni nibbatteti, indriyesu bhāviyamānesu neyyassa pariññā bhavati.\nSā duvidhena upaparikkhitabbā dassanapariññāya ca bhāvanāpariññāya ca.\nYadā hi sekho ñeyyaṁ parijānāti, tadā nibbidāsahagatehi saññāmanasikārehi neyyaṁ pariññātaṁ bhavati.\nTassa dve dhammā kosallaṁ gacchanti—\ndassanakosallañca bhāvanākosallañca."}},{"id":"ne5:49","sourceIds":["ne5:49.1","ne5:49.2","ne5:49.3","ne5:49.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Taṁ ñāṇaṁ pañcavidhena veditabbaṁ—\nabhiññā pariññā pahānaṁ bhāvanā sacchikiriyā.\nTattha katamā abhiññā?\nYaṁ dhammānaṁ salakkhaṇe ñāṇaṁ dhammapaṭisambhidā ca atthapaṭisambhidā ca, ayaṁ abhiññā."}},{"id":"ne5:50","sourceIds":["ne5:50.1","ne5:50.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamā pariññā?\nEvaṁ abhijānitvā yā parijānanā “idaṁ kusalaṁ, idaṁ akusalaṁ, idaṁ sāvajjaṁ, idaṁ anavajjaṁ, idaṁ kaṇhaṁ, idaṁ sukkaṁ, idaṁ sevitabbaṁ, idaṁ na sevitabbaṁ, ime dhammā evaṅgahitā, idaṁ phalaṁ nibbattenti, tesaṁ evaṅgahitānaṁ ayaṁ attho”ti, ayaṁ pariññā."}},{"id":"ne5:51","sourceIds":["ne5:51.1","ne5:51.2","ne5:51.3","ne5:51.4","ne5:51.5","ne5:51.6","ne5:51.7","ne5:51.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ parijānitvā tayo dhammā avasiṭṭhā bhavanti pahātabbā bhāvetabbā sacchikātabbā ca.\nTattha katame dhammā pahātabbā?\nYe akusalā.\nTattha katame dhammā bhāvetabbā?\nYe kusalā.\nTattha katame dhammā sacchikātabbā?\nYaṁ asaṅkhataṁ.\nYo evaṁ jānāti ayaṁ vuccati atthakusalo dhammakusalo kalyāṇatākusalo phalatākusalo, āyakusalo apāyakusalo upāyakusalo mahatā kosallena samannāgatoti, tenāha bhagavā “kusalo sabbadhammānan”ti."}},{"id":"ne5:52","sourceIds":["ne5:52.1","ne5:52.2","ne5:52.3","ne5:52.4","ne5:52.5","ne5:52.6","ne5:52.7","ne5:52.8","ne5:52.9"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sato bhikkhu paribbaje”ti tena diṭṭhadhammasukhavihāratthaṁ abhikkante paṭikkante ālokite vilokite samiñjite pasārite saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe asite pīte khāyite sāyite uccārapassāvakamme gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhibhāve satena sampajānena vihātabbaṁ.\nImā dve cariyā anuññātā bhagavatā ekā visuddhānaṁ, ekā visujjhantānaṁ.\nKe visuddhā?\nArahanto.\nKe visujjhantā?\nSekkhā.\nKatakiccāni hi arahato indriyāni.\nYaṁ bojjhaṁ, taṁ catubbidhaṁ dukkhassa pariññābhisamayena samudayassa pahānābhisamayena maggassa bhāvanābhisamayena nirodhassa sacchikiriyābhisamayena, idaṁ catubbidhaṁ bojjhaṁ yo evaṁ jānāti, ayaṁ vuccati sato abhikkamati sato paṭikkamati khayā rāgassa khayā dosassa khayā mohassa.\nTenāha bhagavā “sato bhikkhu paribbaje”ti, tenāha—"}},{"id":"ne5:53","sourceIds":["ne5:53.1","ne5:53.2","ne5:53.3","ne5:53.4","ne5:53.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kāmesu nābhigijjheyya,\n(ajitāti bhagavā)\nManasānāvilo siyā;\nKusalo sabbadhammānaṁ,\nSato bhikkhu paribbaje”ti."}},{"id":"ne5:54","sourceIds":["ne5:54.1","ne5:54.2","ne5:54.3","ne5:54.4","ne5:54.5","ne5:54.6","ne5:54.7","ne5:54.8","ne5:54.9","ne5:54.10","ne5:54.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Evaṁ pucchitabbaṁ, evaṁ visajjitabbaṁ.\nSuttassa ca anugīti atthato ca byañjanato ca samānetabbā.\nAtthāpagataṁ hi byañjanaṁ samphappalāpaṁ bhavati.\nDunnikkhittassa padabyañjanassa atthopi dunnayo bhavati, tasmā atthabyañjanūpetaṁ saṅgāyitabbaṁ.\nSuttañca pavicinitabbaṁ.\nKiṁ idaṁ suttaṁ āhacca vacanaṁ anusandhivacanaṁ nītatthaṁ neyyatthaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ nibbedhabhāgiyaṁ asekkhabhāgiyaṁ?\nKuhiṁ imassa suttassa sabbāni saccāni passitabbāni, ādimajjhapariyosāneti?\nEvaṁ suttaṁ pavicetabbaṁ.\nTenāha āyasmā mahākaccāyano—\n“yaṁ pucchitañca vissajjitañca, suttassa yā ca anugītī”ti.\nNiyutto vicayo hāro."}}]}],"sourceRevision":"afdafa92450cfe7573b280da50382888323666d2","sourceUrl":"https://suttacentral.net/ne5/pli/ms","licence":"CC0 1.0","licenceUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","editionNote":"Full supplied source file; inherited abbreviations are preserved. Not a reconstructed expansion of every repetition. No Malay or Mandarin translation is implied."}
