{"id":"vb12","title":"Jhānavibhaṅga","languageCodes":["pi"],"languageNotes":{"en":"Bhikkhu Sujato · CC0","pi":"Mahāsaṅgīti edition · SuttaCentral"},"chapters":[{"id":"vb12","title":"Jhānavibhaṅga","units":[{"id":"vb12:0","sourceIds":["vb12:0.1","vb12:0.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Vibhaṅga\nJhānavibhaṅga"}},{"id":"vb12:1","sourceIds":["vb12:1.0","vb12:1.1"],"kind":"text","text":{"pi":"1. Suttantabhājanīya\nIdha bhikkhu pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati, ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu indriyesu guttadvāro bhojane mattaññū pubbarattāpararattaṁ jāgariyānuyogamanuyutto sātaccaṁ nepakkaṁ bodhipakkhikānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogamanuyutto."}},{"id":"vb12:2","sourceIds":["vb12:2.1"],"kind":"text","text":{"pi":"So abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti."}},{"id":"vb12:3","sourceIds":["vb12:3.1","vb12:3.2"],"kind":"text","text":{"pi":"So vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ appasaddaṁ appanigghosaṁ vijanavātaṁ manussarāhasseyyakaṁ paṭisallānasāruppaṁ.\nSo araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā."}},{"id":"vb12:4","sourceIds":["vb12:4.1","vb12:4.2","vb12:4.3","vb12:4.4","vb12:4.5"],"kind":"text","text":{"pi":"So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti.\nByāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti.\nThinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti.\nUddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti.\nVicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti."}},{"id":"vb12:5","sourceIds":["vb12:5.1","vb12:5.2","vb12:5.3","vb12:5.4","vb12:5.5","vb12:5.6","vb12:5.7","vb12:5.8"],"kind":"text","text":{"pi":"So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;\nvitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;\npītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti—“upekkhako satimā sukhavihārī”ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;\nsukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;\nsabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā “ananto ākāso”ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati;\nsabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma “anantaṁ viññāṇan”ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati;\nsabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma “natthi kiñcī”ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati;\nsabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati."}},{"id":"vb12:6","sourceIds":["vb12:6.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Mātikā."}},{"id":"vb12:7","sourceIds":["vb12:7.1","vb12:7.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Idhā”ti imissā diṭṭhiyā, imissā khantiyā, imissā ruciyā, imasmiṁ ādāye, imasmiṁ dhamme, imasmiṁ vinaye, imasmiṁ dhammavinaye, imasmiṁ pāvacane, imasmiṁ brahmacariye, imasmiṁ satthusāsane.\nTena vuccati “idhā”ti."}},{"id":"vb12:8","sourceIds":["vb12:8.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Bhikkhū”ti samaññāya bhikkhu, paṭiññāya bhikkhu, bhikkhatīti bhikkhu, bhikkhakoti bhikkhu, bhikkhācariyaṁ ajjhupagatoti bhikkhu, bhinnapaṭadharoti bhikkhu, bhindati pāpake akusale dhammeti bhikkhu, bhinnattā pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ bhikkhu, odhiso kilesānaṁ pahānā bhikkhu, anodhiso kilesānaṁ pahānā bhikkhu, sekkho bhikkhu, asekkho bhikkhu, nevasekkhanāsekkho bhikkhu, aggo bhikkhu, bhadro bhikkhu, maṇḍo bhikkhu, sāro bhikkhu, samaggena saṅghena ñatticatutthena kammena akuppena ṭhānārahena upasampanno bhikkhu."}},{"id":"vb12:9","sourceIds":["vb12:9.1","vb12:9.2","vb12:9.3","vb12:9.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Pātimokkhan”ti sīlaṁ patiṭṭhā ādi caraṇaṁ saṁyamo saṁvaro mokkhaṁ pāmokkhaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā.\n“Saṁvaro”ti kāyiko avītikkamo, vācasiko avītikkamo, kāyikavācasiko avītikkamo.\n“Saṁvuto”ti iminā pātimokkhasaṁvarena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato.\nTena vuccati “pātimokkhasaṁvarasaṁvuto”ti."}},{"id":"vb12:10","sourceIds":["vb12:10.1","vb12:10.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti carati viharati.\nTena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:11","sourceIds":["vb12:11.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ācāragocarasampanno”ti atthi ācāro, atthi anācāro."}},{"id":"vb12:12","sourceIds":["vb12:12.1","vb12:12.2","vb12:12.3","vb12:12.4","vb12:12.5","vb12:12.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo anācāro?\nKāyiko vītikkamo, vācasiko vītikkamo, kāyikavācasiko vītikkamo—\nayaṁ vuccati “anācāro”.\nSabbampi dussīlyaṁ anācāro.\nIdhekacco veḷudānena vā pattadānena vā pupphadānena vā phaladānena vā sinānadānena vā dantakaṭṭhadānena vā cāṭukamyatāya vā muggasūpyatāya vā pāribhaṭyatāya vā jaṅghapesanikena vā aññataraññatarena vā buddhapaṭikuṭṭhena micchāājīvena jīvikaṁ kappeti—\nayaṁ vuccati “anācāro”."}},{"id":"vb12:13","sourceIds":["vb12:13.1","vb12:13.2","vb12:13.3","vb12:13.4","vb12:13.5","vb12:13.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo ācāro?\nKāyiko avītikkamo, vācasiko avītikkamo, kāyikavācasiko avītikkamo—\nayaṁ vuccati “ācāro”.\nSabbopi sīlasaṁvaro ācāro.\nIdhekacco na veḷudānena na pattadānena na pupphadānena na phaladānena na sinānadānena na dantakaṭṭhadānena na cāṭukamyatāya na muggasūpyatāya na pāribhaṭyatāya na jaṅghapesanikena na aññataraññatarena buddhapaṭikuṭṭhena micchāājīvena jīvikaṁ kappeti—\nayaṁ vuccati “ācāro”."}},{"id":"vb12:14","sourceIds":["vb12:14.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Gocaro”ti atthi gocaro, atthi agocaro."}},{"id":"vb12:15","sourceIds":["vb12:15.1","vb12:15.2","vb12:15.3","vb12:15.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo agocaro?\nIdhekacco vesiyāgocaro vā hoti vidhavāgocaro vā thullakumārigocaro vā paṇḍakagocaro vā bhikkhunigocaro vā pānāgāragocaro vā, saṁsaṭṭho viharati rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi ananulomikena saṁsaggena;\nyāni vā pana tāni kulāni assaddhāni appasannāni anopānabhūtāni akkosakaparibhāsakāni anatthakāmāni ahitakāmāni aphāsukakāmāni ayogakkhemakāmāni bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ, tathārūpāni kulāni sevati bhajati payirupāsati—\nayaṁ vuccati “agocaro”."}},{"id":"vb12:16","sourceIds":["vb12:16.1","vb12:16.2","vb12:16.3","vb12:16.4","vb12:16.5","vb12:16.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo gocaro?\nIdhekacco na vesiyāgocaro hoti na vidhavāgocaro na thullakumārigocaro na paṇḍakagocaro na bhikkhunigocaro na pānāgāragocaro, asaṁsaṭṭho viharati rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi ananulomikena saṁsaggena;\nyāni vā pana tāni kulāni saddhāni pasannāni opānabhūtāni kāsāvapajjotāni isivātapaṭivātāni atthakāmāni hitakāmāni phāsukakāmāni yogakkhemakāmāni bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ, tathārūpāni kulāni sevati bhajati payirupāsati—\nayaṁ vuccati “gocaro”.\nIti iminā ca ācārena iminā ca gocarena upeto hoti …pe… samannāgato.\nTena vuccati “ācāragocarasampanno”ti."}},{"id":"vb12:17","sourceIds":["vb12:17.1","vb12:17.2","vb12:17.3","vb12:17.4","vb12:17.5","vb12:17.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī”ti.\nTattha katame aṇumattā vajjā?\nYāni tāni vajjāni appamattakāni oramattakāni lahusāni lahusammatāni saṁyamakaraṇīyāni saṁvarakaraṇīyāni cittuppādakaraṇīyāni manasikārapaṭibaddhāni—\nime vuccanti “aṇumattā vajjā”.\nIti imesu aṇumattesu vajjesu vajjadassāvī ca hoti bhayadassāvī ca ādīnavadassāvī ca nissaraṇadassāvī ca.\nTena vuccati “aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī”ti."}},{"id":"vb12:18","sourceIds":["vb12:18.1","vb12:18.2","vb12:18.3","vb12:18.4","vb12:18.5","vb12:18.6","vb12:18.7"],"kind":"text","text":{"pi":"“Samādāya sikkhati sikkhāpadesū”ti.\nTattha katamā sikkhā?\nCatasso sikkhā—\nbhikkhūnaṁ bhikkhusikkhā, bhikkhunīnaṁ bhikkhunisikkhā, upāsakānaṁ upāsakasikkhā, upāsikānaṁ upāsikasikkhā.\nImā vuccanti “sikkhāyo”.\nIti imāsu sikkhāsu sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ samādāya vattati.\nTena vuccati “samādāya sikkhati sikkhāpadesū”ti."}},{"id":"vb12:19","sourceIds":["vb12:19.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Indriyesu guttadvāro”ti atthi indriyesu guttadvāratā, atthi aguttadvāratā."}},{"id":"vb12:20","sourceIds":["vb12:20.1","vb12:20.2","vb12:20.3","vb12:20.4","vb12:20.5","vb12:20.6","vb12:20.7","vb12:20.8","vb12:20.9","vb12:20.10","vb12:20.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamā indriyesu aguttadvāratā?\nIdhekacco cakkhunā rūpaṁ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī.\nYatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye na saṁvaraṁ āpajjati.\nSotena saddaṁ sutvā …pe…\nghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…\njivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…\nkāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…\nmanasā dhammaṁ viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī.\nYatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati manindriyaṁ, manindriye na saṁvaraṁ āpajjati.\nYā imesaṁ channaṁ indriyānaṁ agutti agopanā anārakkho asaṁvaro—\nayaṁ vuccati “indriyesu aguttadvāratā”."}},{"id":"vb12:21","sourceIds":["vb12:21.1","vb12:21.2","vb12:21.3","vb12:21.4","vb12:21.5","vb12:21.6","vb12:21.7","vb12:21.8","vb12:21.9","vb12:21.10","vb12:21.11","vb12:21.12","vb12:21.13","vb12:21.14"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamā indriyesu guttadvāratā?\nIdhekacco cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.\nYatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.\nSotena saddaṁ sutvā …pe…\nghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…\njivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…\nkāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…\nmanasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.\nÑatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.\nYā imesaṁ channaṁ indriyānaṁ gutti gopanā ārakkho saṁvaro—\nayaṁ vuccati “indriyesu guttadvāratā”.\nImāya indriyesu guttadvāratāya upeto hoti samupeto …pe…\nsamannāgato.\nTena vuccati “indriyesu guttadvāro”ti."}},{"id":"vb12:22","sourceIds":["vb12:22.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Bhojane mattaññū”ti atthi bhojane mattaññutā, atthi bhojane amattaññutā."}},{"id":"vb12:23","sourceIds":["vb12:23.1","vb12:23.2","vb12:23.3","vb12:23.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamā bhojane amattaññutā?\nIdhekacco appaṭisaṅkhā ayoniso āhāraṁ āhāreti davāya madāya maṇḍanāya vibhūsanāya.\nYā tattha asantuṭṭhitā amattaññutā appaṭisaṅkhā bhojane—\nayaṁ vuccati “bhojane amattaññutā”ti."}},{"id":"vb12:24","sourceIds":["vb12:24.1","vb12:24.2","vb12:24.3","vb12:24.4","vb12:24.5","vb12:24.6","vb12:24.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamā bhojane mattaññutā?\nIdhekacco paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti—\n“neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi navañca vedanaṁ na uppādessāmi yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsu vihāro cā”ti.\nYā tattha santuṭṭhitā mattaññutā paṭisaṅkhā bhojane—\nayaṁ vuccati “bhojane mattaññutā”.\nImāya bhojane mattaññutāya upeto hoti …pe… samannāgato.\nTena vuccati “bhojane mattaññū”ti."}},{"id":"vb12:25","sourceIds":["vb12:25.1","vb12:25.2","vb12:25.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathañca bhikkhu pubbarattāpararattaṁ jāgariyānuyogamanuyutto hoti?\nIdha bhikkhu divasaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti, rattiyā paṭhamayāmaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti, rattiyā majjhimayāmaṁ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeti pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasikaritvā, rattiyā pacchimayāmaṁ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti.\nEvaṁ bhikkhu pubbarattāpararattaṁ jāgariyānuyogamanuyutto."}},{"id":"vb12:26","sourceIds":["vb12:26.1","vb12:26.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sātaccan”ti.\nYo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo."}},{"id":"vb12:27","sourceIds":["vb12:27.1","vb12:27.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Nepakkan”ti.\nYā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi."}},{"id":"vb12:28","sourceIds":["vb12:28.1","vb12:28.2","vb12:28.3","vb12:28.4","vb12:28.5","vb12:28.6","vb12:28.7"],"kind":"text","text":{"pi":"“Bodhipakkhikānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogamanuyutto”ti.\nTattha katame bodhipakkhikā dhammā?\nSatta bojjhaṅgā—\nsatisambojjhaṅgo, dhammavicayasambojjhaṅgo, vīriyasambojjhaṅgo, pītisambojjhaṅgo, passaddhisambojjhaṅgo, samādhisambojjhaṅgo, upekkhāsambojjhaṅgo.\nIme vuccanti “bodhipakkhikā dhammā”.\nIti te bodhipakkhike dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti.\nTena vuccati “bodhipakkhikānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogamanuyutto”ti."}},{"id":"vb12:29","sourceIds":["vb12:29.1","vb12:29.2","vb12:29.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathañca bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti;\ngate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti?\nIdha bhikkhu sato sampajāno abhikkamati, sato sampajāno paṭikkamati, sato sampajāno āloketi, sato sampajāno viloketi, sato sampajāno samiñjeti, sato sampajāno pasāreti, sato sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sato sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sato sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sato sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sato sampajānakārī hotīti."}},{"id":"vb12:30","sourceIds":["vb12:30.1","vb12:30.2","vb12:30.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamā sati?\nYā sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati—\nayaṁ vuccati “sati”."}},{"id":"vb12:31","sourceIds":["vb12:31.1","vb12:31.2","vb12:31.3","vb12:31.4","vb12:31.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sampajāno”ti tattha katamaṁ sampajaññaṁ?\nYā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrīmedhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—\nidaṁ vuccati “sampajaññaṁ”.\nIti imāya ca satiyā iminā ca sampajaññena upeto hoti …pe… samannāgato.\nEvaṁ bhikkhu sato sampajāno abhikkamati, sato sampajāno paṭikkamati, sato sampajāno āloketi, sato sampajāno viloketi, sato sampajāno samiñjeti, sato sampajāno pasāreti, sato sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sato sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sato sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sato sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti."}},{"id":"vb12:32","sourceIds":["vb12:32.1","vb12:32.2","vb12:32.3","vb12:32.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vivittan”ti santike cepi senāsanaṁ hoti, tañca anākiṇṇaṁ gahaṭṭhehi pabbajitehi.\nTena taṁ vivittaṁ.\nDūre cepi senāsanaṁ hoti, tañca anākiṇṇaṁ gahaṭṭhehi pabbajitehi.\nTena taṁ vivittaṁ."}},{"id":"vb12:33","sourceIds":["vb12:33.1","vb12:33.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Senāsanan”ti mañcopi senāsanaṁ, pīṭhampi senāsanaṁ, bhisipi senāsanaṁ, bibbohanampi senāsanaṁ, vihāropi senāsanaṁ, aḍḍhayogopi senāsanaṁ, pāsādopi senāsanaṁ, aṭṭopi senāsanaṁ, māḷopi senāsanaṁ, leṇampi senāsanaṁ, guhāpi senāsanaṁ, rukkhamūlampi senāsanaṁ, veḷugumbopi senāsanaṁ.\nYattha vā pana bhikkhū paṭikkamanti sabbametaṁ senāsanaṁ."}},{"id":"vb12:34","sourceIds":["vb12:34.1","vb12:34.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vivittaṁ senāsanaṁ bhajatī”ti imaṁ vivittaṁ senāsanaṁ bhajati sambhajati sevati nisevati saṁsevati.\nTena vuccati “vivittaṁ senāsanaṁ bhajatī”ti."}},{"id":"vb12:35","sourceIds":["vb12:35.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Araññan”ti nikkhamitvā bahi indakhīlā sabbametaṁ araññaṁ."}},{"id":"vb12:36","sourceIds":["vb12:36.1","vb12:36.2","vb12:36.3","vb12:36.4","vb12:36.5","vb12:36.6","vb12:36.7"],"kind":"text","text":{"pi":"“Rukkhamūlan”ti rukkhamūlaṁyeva rukkhamūlaṁ.\nPabbatoyeva pabbato.\nKandarāyeva kandarā.\nGiriguhāyeva giriguhā.\nSusānaṁyeva susānaṁ.\nAbbhokāsoyeva abbhokāso.\nPalālapuñjoyeva palālapuñjo."}},{"id":"vb12:37","sourceIds":["vb12:37.1","vb12:37.2","vb12:37.3","vb12:37.4","vb12:37.5","vb12:37.6","vb12:37.7"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vanapatthan”ti dūrānametaṁ senāsanānaṁ adhivacanaṁ.\n“Vanapatthan”ti vanasaṇḍānametaṁ senāsanānaṁ adhivacanaṁ.\n“Vanapatthan”ti bhīsanakānametaṁ senāsanānaṁ adhivacanaṁ.\n“Vanapatthan”ti salomahaṁsānametaṁ senāsanānaṁ adhivacanaṁ.\n“Vanapatthan”ti pariyantānametaṁ senāsanānaṁ adhivacanaṁ.\n“Vanapatthan”ti na manussūpacārānametaṁ senāsanānaṁ adhivacanaṁ.\n“Vanapatthan”ti durabhisambhavānametaṁ senāsanānaṁ adhivacanaṁ."}},{"id":"vb12:38","sourceIds":["vb12:38.1","vb12:38.2","vb12:38.3","vb12:38.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Appasaddan”ti santike cepi senāsanaṁ hoti, tañca anākiṇṇaṁ gahaṭṭhehi pabbajitehi.\nTena taṁ appasaddaṁ.\nDūre cepi senāsanaṁ hoti, tañca anākiṇṇaṁ gahaṭṭhehi pabbajitehi.\nTena taṁ appasaddaṁ."}},{"id":"vb12:39","sourceIds":["vb12:39.1","vb12:39.2","vb12:39.3","vb12:39.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Appanigghosan”ti yadeva taṁ appasaddaṁ tadeva taṁ appanigghosaṁ.\nYadeva taṁ appanigghosaṁ tadeva taṁ vijanavātaṁ.\nYadeva taṁ vijanavātaṁ tadeva taṁ manussarāhasseyyakaṁ.\nYadeva taṁ manussarāhasseyyakaṁ tadeva taṁ paṭisallānasāruppaṁ."}},{"id":"vb12:40","sourceIds":["vb12:40.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā”ti araññagato vā hoti rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā."}},{"id":"vb12:41","sourceIds":["vb12:41.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā”ti nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā."}},{"id":"vb12:42","sourceIds":["vb12:42.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ujuṁ kāyaṁ paṇidhāyā”ti ujuko hoti kāyo ṭhito paṇihito."}},{"id":"vb12:43","sourceIds":["vb12:43.1","vb12:43.2","vb12:43.3","vb12:43.4","vb12:43.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā”ti tattha katamā sati?\nYā sati anussati paṭissati …pe… sammāsati—\nayaṁ vuccati “sati”.\nAyaṁ sati upaṭṭhitā hoti supaṭṭhitā nāsikagge vā mukhanimitte vā.\nTena vuccati “parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā”ti."}},{"id":"vb12:44","sourceIds":["vb12:44.1","vb12:44.2","vb12:44.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Abhijjhaṁ loke pahāyā”ti tattha katamā abhijjhā?\nYo rāgo sārāgo …pe… cittassa sārāgo—\nayaṁ vuccati “abhijjhā”."}},{"id":"vb12:45","sourceIds":["vb12:45.1","vb12:45.2","vb12:45.3","vb12:45.4","vb12:45.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo loko?\nPañcupādānakkhandhā loko—\nayaṁ vuccati “loko”.\nAyaṁ abhijjhā imamhi loke santā hoti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.\nTena vuccati “abhijjhaṁ loke pahāyā”ti."}},{"id":"vb12:46","sourceIds":["vb12:46.1","vb12:46.2","vb12:46.3","vb12:46.4","vb12:46.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vigatābhijjhena cetasā”ti tattha katamaṁ cittaṁ?\nYaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—\nidaṁ vuccati “cittaṁ”.\nIdaṁ cittaṁ vigatābhijjhaṁ hoti.\nTena vuccati “vigatābhijjhena cetasā”ti."}},{"id":"vb12:47","sourceIds":["vb12:47.1","vb12:47.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti carati viharati.\nTena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:48","sourceIds":["vb12:48.1","vb12:48.2","vb12:48.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Abhijjhāya cittaṁ parisodhetī”ti tattha katamā abhijjhā?\nYo rāgo sārāgo …pe… cittassa sārāgo—\nayaṁ vuccati “abhijjhā”."}},{"id":"vb12:49","sourceIds":["vb12:49.1","vb12:49.2","vb12:49.3","vb12:49.4","vb12:49.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ cittaṁ?\nYaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—\nidaṁ vuccati “cittaṁ”.\nIdaṁ cittaṁ imāya abhijjhāya sodheti visodheti parisodheti moceti vimoceti parimoceti.\nTena vuccati “abhijjhāya cittaṁ parisodhetī”ti."}},{"id":"vb12:50","sourceIds":["vb12:50.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Byāpādapadosaṁ pahāyā”ti atthi byāpādo, atthi padoso."}},{"id":"vb12:51","sourceIds":["vb12:51.1","vb12:51.2","vb12:51.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo byāpādo?\nYo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—\nayaṁ vuccati “byāpādo”."}},{"id":"vb12:52","sourceIds":["vb12:52.1","vb12:52.2","vb12:52.3","vb12:52.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo padoso?\nYo byāpādo so padoso, yo padoso so byāpādo.\nIti ayañca byāpādo ayañca padoso santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.\nTena vuccati “byāpādapadosaṁ pahāyā”ti."}},{"id":"vb12:53","sourceIds":["vb12:53.1","vb12:53.2","vb12:53.3","vb12:53.4","vb12:53.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Abyāpannacitto”ti tattha katamaṁ cittaṁ?\nYaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—\nidaṁ vuccati “cittaṁ”.\nIdaṁ cittaṁ abyāpannaṁ hoti.\nTena vuccati “abyāpannacitto”ti."}},{"id":"vb12:54","sourceIds":["vb12:54.1","vb12:54.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti …pe…\ntena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:55","sourceIds":["vb12:55.1","vb12:55.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Byāpādapadosā cittaṁ parisodhetī”ti.\nAtthi byāpādo atthi padoso."}},{"id":"vb12:56","sourceIds":["vb12:56.1","vb12:56.2","vb12:56.3","vb12:56.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo byāpādo?\nYo cittassa āghāto …pe…\ncaṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—\nayaṁ vuccati “byāpādo”."}},{"id":"vb12:57","sourceIds":["vb12:57.1","vb12:57.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo padoso?\nYo byāpādo so padoso, yo padoso so byāpādo."}},{"id":"vb12:58","sourceIds":["vb12:58.1","vb12:58.2","vb12:58.3","vb12:58.4","vb12:58.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ cittaṁ?\nYaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—\nidaṁ vuccati “cittaṁ”.\nIdaṁ cittaṁ imamhā byāpādapadosā sodheti visodheti parisodheti moceti vimoceti parimoceti.\nTena vuccati “byāpādapadosā cittaṁ parisodhetī”ti."}},{"id":"vb12:59","sourceIds":["vb12:59.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Thinamiddhaṁ pahāyā”ti atthi thinaṁ, atthi middhaṁ."}},{"id":"vb12:60","sourceIds":["vb12:60.1","vb12:60.2","vb12:60.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ thinaṁ?\nYā cittassa akalyatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnaṁ līyanā līyitattaṁ thinaṁ thiyanā thiyitattaṁ cittassa—\nidaṁ vuccati “thinaṁ”."}},{"id":"vb12:61","sourceIds":["vb12:61.1","vb12:61.2","vb12:61.3","vb12:61.4","vb12:61.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ middhaṁ?\nYā kāyassa akalyatā akammaññatā onāho pariyonāho antosamorodho middhaṁ suppaṁ pacalāyikā suppaṁ suppanā suppitattaṁ—\nidaṁ vuccati “middhaṁ”.\nIti idañca thinaṁ idañca middhaṁ santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.\nTena vuccati “thinamiddhaṁ pahāyā”ti."}},{"id":"vb12:62","sourceIds":["vb12:62.1","vb12:62.2","vb12:62.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vigatathinamiddho”ti.\nTassa thinamiddhassa cattattā vantattā muttattā pahīnattā paṭinissaṭṭhattā pahīnapaṭinissaṭṭhattā.\nTena vuccati “vigatathinamiddho”ti."}},{"id":"vb12:63","sourceIds":["vb12:63.1","vb12:63.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti …pe…\ntena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:64","sourceIds":["vb12:64.1","vb12:64.2","vb12:64.3","vb12:64.4","vb12:64.5","vb12:64.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ālokasaññī”ti.\nTattha katamā saññā?\nYā saññā sañjānanā sañjānitattaṁ—\nayaṁ vuccati “saññā”.\nAyaṁ saññā ālokā hoti vivaṭā parisuddhā pariyodātā.\nTena vuccati “ālokasaññī”ti."}},{"id":"vb12:65","sourceIds":["vb12:65.1","vb12:65.2","vb12:65.3","vb12:65.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sato sampajāno”ti.\nTattha katamā sati?\nYā sati anussati …pe… sammāsati—\nayaṁ vuccati “sati”."}},{"id":"vb12:66","sourceIds":["vb12:66.1","vb12:66.2","vb12:66.3","vb12:66.4","vb12:66.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ sampajaññaṁ?\nYā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—\nidaṁ vuccati “sampajaññaṁ”.\nIti imāya ca satiyā iminā ca sampajaññena upeto hoti …pe… samannāgato.\nTena vuccati “sato sampajāno”ti."}},{"id":"vb12:67","sourceIds":["vb12:67.1","vb12:67.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Thinamiddhā cittaṁ parisodhetī”ti.\nAtthi thinaṁ, atthi middhaṁ."}},{"id":"vb12:68","sourceIds":["vb12:68.1","vb12:68.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ thinaṁ …pe…\nidaṁ vuccati “thinaṁ”."}},{"id":"vb12:69","sourceIds":["vb12:69.1","vb12:69.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ middhaṁ …pe…\nidaṁ vuccati “middhaṁ”."}},{"id":"vb12:70","sourceIds":["vb12:70.1","vb12:70.2","vb12:70.3","vb12:70.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ cittaṁ …pe…\nidaṁ vuccati “cittaṁ”.\nIdaṁ cittaṁ imamhā thinamiddhā sodheti visodheti parisodheti moceti vimoceti parimoceti.\nTena vuccati “thinamiddhā cittaṁ parisodhetī”ti."}},{"id":"vb12:71","sourceIds":["vb12:71.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Uddhaccakukkuccaṁ pahāyā”ti atthi uddhaccaṁ, atthi kukkuccaṁ."}},{"id":"vb12:72","sourceIds":["vb12:72.1","vb12:72.2","vb12:72.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ uddhaccaṁ?\nYaṁ cittassa uddhaccaṁ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṁ cittassa—\nidaṁ vuccati “uddhaccaṁ”."}},{"id":"vb12:73","sourceIds":["vb12:73.1","vb12:73.2","vb12:73.3","vb12:73.4","vb12:73.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ kukkuccaṁ?\nAkappiye kappiyasaññitā, kappiye akappiyasaññitā, avajje vajjasaññitā, vajje avajjasaññitā, yaṁ evarūpaṁ kukkuccaṁ kukkuccāyanā kukkuccāyitattaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekhā—\nidaṁ vuccati “kukkuccaṁ”.\nIti idañca uddhaccaṁ idañca kukkuccaṁ santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.\nTena vuccati “uddhaccakukkuccaṁ pahāyā”ti."}},{"id":"vb12:74","sourceIds":["vb12:74.1","vb12:74.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Anuddhato”ti tassa uddhaccakukkuccassa cattattā vantattā muttattā pahīnattā paṭinissaṭṭhattā pahīnapaṭinissaṭṭhattā.\nTena vuccati “anuddhato”ti."}},{"id":"vb12:75","sourceIds":["vb12:75.1","vb12:75.2","vb12:75.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti …pe…\ntena vuccati “viharatī”ti.\n(…)"}},{"id":"vb12:76","sourceIds":["vb12:76.1","vb12:76.2","vb12:76.3","vb12:76.4","vb12:76.5","vb12:76.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vūpasantacitto”ti.\nTattha katamaṁ cittaṁ?\nYaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—\nidaṁ vuccati “cittaṁ”.\nIdaṁ cittaṁ ajjhattaṁ santaṁ hoti samitaṁ vūpasantaṁ.\nTena vuccati “ajjhattaṁ vūpasantacitto”ti."}},{"id":"vb12:77","sourceIds":["vb12:77.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodhetī”ti atthi uddhaccaṁ, atthi kukkuccaṁ."}},{"id":"vb12:78","sourceIds":["vb12:78.1","vb12:78.2","vb12:78.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ uddhaccaṁ?\nYaṁ cittassa uddhaccaṁ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṁ cittassa—\nidaṁ vuccati “uddhaccaṁ”."}},{"id":"vb12:79","sourceIds":["vb12:79.1","vb12:79.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ kukkuccaṁ …pe…\nidaṁ vuccati “kukkuccaṁ”."}},{"id":"vb12:80","sourceIds":["vb12:80.1","vb12:80.2","vb12:80.3","vb12:80.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ cittaṁ …pe…\nidaṁ vuccati “cittaṁ”.\nIdaṁ cittaṁ imamhā uddhaccakukkuccā sodheti visodheti parisodheti moceti vimoceti parimoceti.\nTena vuccati “uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodhetī”ti."}},{"id":"vb12:81","sourceIds":["vb12:81.1","vb12:81.2","vb12:81.3","vb12:81.4","vb12:81.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vicikicchaṁ pahāyā”ti, tattha katamā vicikicchā?\nYā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvidhāpatho saṁsayo anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhaṇā chambhitattaṁ cittassa manovilekho—\nayaṁ vuccati “vicikicchā”.\nAyaṁ vicikicchā santā hoti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.\nTena vuccati “vicikicchaṁ pahāyā”ti."}},{"id":"vb12:82","sourceIds":["vb12:82.1","vb12:82.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Tiṇṇavicikiccho”ti, imaṁ vicikicchaṁ tiṇṇo hoti uttiṇṇo nittiṇṇo pāraṅgato pāramanuppatto.\nTena vuccati “tiṇṇavicikiccho”ti."}},{"id":"vb12:83","sourceIds":["vb12:83.1","vb12:83.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Akathaṅkathī kusalesu dhammesū”ti imāya vicikicchāya kusalesu dhammesu na kaṅkhati na vicikicchati akathaṅkathī hoti nikkathaṅkathī vikathaṅkatho.\nTena vuccati “akathaṅkathī kusalesu dhammesū”ti."}},{"id":"vb12:84","sourceIds":["vb12:84.1","vb12:84.2","vb12:84.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vicikicchāya cittaṁ parisodhetī”ti, tattha katamā vicikicchā?\nYā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ chambhitattaṁ cittassa manovilekho—\nayaṁ vuccati “vicikicchā”."}},{"id":"vb12:85","sourceIds":["vb12:85.1","vb12:85.2","vb12:85.3","vb12:85.4","vb12:85.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ cittaṁ?\nYaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—\nidaṁ vuccati “cittaṁ”.\nIdaṁ cittaṁ imāya vicikicchāya sodheti visodheti parisodheti moceti vimoceti parimoceti.\nTena vuccati “vicikicchāya cittaṁ parisodhetī”ti."}},{"id":"vb12:86","sourceIds":["vb12:86.1","vb12:86.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ime pañca nīvaraṇe pahāyā”ti ime pañca nīvaraṇā santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.\nTena vuccati “ime pañca nīvaraṇe pahāyā”ti."}},{"id":"vb12:87","sourceIds":["vb12:87.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Cetaso upakkilese”ti ime pañca nīvaraṇā cittassa upakkilesā."}},{"id":"vb12:88","sourceIds":["vb12:88.1","vb12:88.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Paññāya dubbalīkaraṇe”ti imehi pañcahi nīvaraṇehi anuppannā ceva paññā na uppajjati uppannā ca paññā nirujjhati.\nTena vuccati “paññāya dubbalīkaraṇe”ti."}},{"id":"vb12:89","sourceIds":["vb12:89.1","vb12:89.2","vb12:89.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehī”ti tattha katame kāmā?\nChando kāmo, rāgo kāmo, chandarāgo kāmo, saṅkappo kāmo, rāgo kāmo, saṅkapparāgo kāmo—\nime vuccanti “kāmā”."}},{"id":"vb12:90","sourceIds":["vb12:90.1","vb12:90.2","vb12:90.3","vb12:90.4","vb12:90.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katame akusalā dhammā?\nKāmacchando, byāpādo, thinaṁ, middhaṁ, uddhaccaṁ, kukkuccaṁ, vicikicchā—\nime vuccanti “akusalā dhammā”.\nIti imehi ca kāmehi imehi ca akusalehi dhammehi vivitto hoti.\nTena vuccati “vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehī”ti."}},{"id":"vb12:91","sourceIds":["vb12:91.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Savitakkaṁ savicāran”ti atthi vitakko, atthi vicāro."}},{"id":"vb12:92","sourceIds":["vb12:92.1","vb12:92.2","vb12:92.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo vitakko?\nYo takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo—\nayaṁ vuccati “vitakko”."}},{"id":"vb12:93","sourceIds":["vb12:93.1","vb12:93.2","vb12:93.3","vb12:93.4","vb12:93.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo vicāro?\nYo cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhanatā anupekkhanatā—\nayaṁ vuccati “vicāro”.\nIti iminā ca vitakkena iminā ca vicārena upeto hoti …pe… samannāgato.\nTena vuccati “savitakkaṁ savicāran”ti."}},{"id":"vb12:94","sourceIds":["vb12:94.1","vb12:94.2","vb12:94.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vivekajan”ti vitakko, vicāro, pīti, sukhaṁ, cittassekaggatā—\nte imasmiṁ viveke jātā honti sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā.\nTena vuccati “vivekajan”ti."}},{"id":"vb12:95","sourceIds":["vb12:95.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Pītisukhan”ti atthi pīti, atthi sukhaṁ."}},{"id":"vb12:96","sourceIds":["vb12:96.1","vb12:96.2","vb12:96.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamā pīti?\nYā pīti pāmojjaṁ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa—\nayaṁ vuccati “pīti”."}},{"id":"vb12:97","sourceIds":["vb12:97.1","vb12:97.2","vb12:97.3","vb12:97.4","vb12:97.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ sukhaṁ?\nYaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—\nidaṁ vuccati “sukhaṁ”.\nIdaṁ sukhaṁ imāya pītiyā sahagataṁ hoti sahajātaṁ saṁsaṭṭhaṁ sampayuttaṁ.\nTena vuccati “pītisukhan”ti."}},{"id":"vb12:98","sourceIds":["vb12:98.1","vb12:98.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Paṭhaman”ti gaṇanānupubbatā paṭhamaṁ.\nIdaṁ paṭhamaṁ samāpajjatīti paṭhamaṁ."}},{"id":"vb12:99","sourceIds":["vb12:99.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Jhānan”ti vitakko, vicāro, pīti, sukhaṁ, cittassekaggatā."}},{"id":"vb12:100","sourceIds":["vb12:100.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Upasampajjā”ti yo paṭhamassa jhānassa lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā."}},{"id":"vb12:101","sourceIds":["vb12:101.1","vb12:101.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti …pe…\ntena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:102","sourceIds":["vb12:102.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vitakkavicārānaṁ vūpasamā”ti, atthi vitakko, atthi vicāro."}},{"id":"vb12:103","sourceIds":["vb12:103.1","vb12:103.2","vb12:103.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo vitakko?\nYo takko vitakko …pe… sammāsaṅkappo—\nayaṁ vuccati “vitakko”."}},{"id":"vb12:104","sourceIds":["vb12:104.1","vb12:104.2","vb12:104.3","vb12:104.4","vb12:104.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo vicāro?\nYo cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhanatā anupekkhanatā—\nayaṁ vuccati “vicāro”.\nIti ayañca vitakko ayañca vicāro santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.\nTena vuccati “vitakkavicārānaṁ vūpasamā”ti."}},{"id":"vb12:105","sourceIds":["vb12:105.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ajjhattan”ti yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ."}},{"id":"vb12:106","sourceIds":["vb12:106.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sampasādanan”ti yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo."}},{"id":"vb12:107","sourceIds":["vb12:107.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Cetaso ekodibhāvan”ti yā cittassa ṭhiti …pe… sammāsamādhi."}},{"id":"vb12:108","sourceIds":["vb12:108.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Avitakkaṁ avicāran”ti atthi vitakko, atthi vicāro."}},{"id":"vb12:109","sourceIds":["vb12:109.1","vb12:109.2","vb12:109.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo vitakko?\nYo takko vitakko …pe… sammāsaṅkappo—\nayaṁ vuccati “vitakko”."}},{"id":"vb12:110","sourceIds":["vb12:110.1","vb12:110.2","vb12:110.3","vb12:110.4","vb12:110.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo vicāro?\nYo cāro anucāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhanatā anupekkhanatā—\nayaṁ vuccati “vicāro”.\nIti ayañca vitakko ayañca vicāro santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.\nTena vuccati “avitakkaṁ avicāran”ti."}},{"id":"vb12:111","sourceIds":["vb12:111.1","vb12:111.2","vb12:111.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Samādhijan”ti sampasādo pītisukhaṁ—\nte imasmiṁ samādhimhi jātā honti sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā.\nTena vuccati “samādhijan”ti."}},{"id":"vb12:112","sourceIds":["vb12:112.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Pītisukhan”ti atthi pīti, atthi sukhaṁ."}},{"id":"vb12:113","sourceIds":["vb12:113.1","vb12:113.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamā pīti …pe…\nayaṁ vuccati “pīti”."}},{"id":"vb12:114","sourceIds":["vb12:114.1","vb12:114.2","vb12:114.3","vb12:114.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ sukhaṁ …pe…\nidaṁ vuccati “sukhaṁ”.\nIdaṁ sukhaṁ imāya pītiyā sahagataṁ hoti sahajātaṁ saṁsaṭṭhaṁ sampayuttaṁ.\nTena vuccati “pītisukhan”ti."}},{"id":"vb12:115","sourceIds":["vb12:115.1","vb12:115.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Dutiyan”ti gaṇanānupubbatā dutiyaṁ.\nIdaṁ dutiyaṁ samāpajjatīti dutiyaṁ."}},{"id":"vb12:116","sourceIds":["vb12:116.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Jhānan”ti sampasādo, pītisukhaṁ, cittassekaggatā."}},{"id":"vb12:117","sourceIds":["vb12:117.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Upasampajjā”ti yo dutiyassa jhānassa lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā."}},{"id":"vb12:118","sourceIds":["vb12:118.1","vb12:118.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti …pe…\ntena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:119","sourceIds":["vb12:119.1","vb12:119.2","vb12:119.3","vb12:119.4","vb12:119.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Pītiyā ca virāgā”ti tattha katamā pīti?\nYā pīti pāmojjaṁ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa—\nayaṁ vuccati “pīti”.\nAyaṁ pīti santā hoti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.\nTena vuccati “pītiyā ca virāgā”ti."}},{"id":"vb12:120","sourceIds":["vb12:120.1","vb12:120.2","vb12:120.3","vb12:120.4","vb12:120.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Upekkhako”ti tattha katamā upekkhā?\nYā upekkhā upekkhanā ajjhupekkhanā majjhattatā cittassa—\nayaṁ vuccati “upekkhā”.\nImāya upekkhāya upeto hoti …pe… samannāgato.\nTena vuccati “upekkhako”ti."}},{"id":"vb12:121","sourceIds":["vb12:121.1","vb12:121.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti …pe…\ntena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:122","sourceIds":["vb12:122.1","vb12:122.2","vb12:122.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sato ca sampajāno”ti tattha katamā sati?\nYā sati anussati …pe… sammāsati—\nayaṁ vuccati “sati”."}},{"id":"vb12:123","sourceIds":["vb12:123.1","vb12:123.2","vb12:123.3","vb12:123.4","vb12:123.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ sampajaññaṁ?\nYā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—\nidaṁ vuccati “sampajaññaṁ”.\nIti imāya ca satiyā iminā ca sampajaññena upeto hoti …pe… samannāgato.\nTena vuccati “sato ca sampajāno”ti."}},{"id":"vb12:124","sourceIds":["vb12:124.1","vb12:124.2","vb12:124.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sukhañca kāyena paṭisaṁvedetī”ti tattha katamaṁ sukhaṁ?\nYaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—\nidaṁ vuccati “sukhaṁ”."}},{"id":"vb12:125","sourceIds":["vb12:125.1","vb12:125.2","vb12:125.3","vb12:125.4","vb12:125.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamo kāyo?\nSaññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—\nayaṁ vuccati “kāyo”.\nIdaṁ sukhaṁ iminā kāyena paṭisaṁvedeti.\nTena vuccati “sukhañca kāyena paṭisaṁvedetī”ti."}},{"id":"vb12:126","sourceIds":["vb12:126.1","vb12:126.2","vb12:126.3","vb12:126.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Yaṁ taṁ ariyā ācikkhantī”ti tattha katame ariyā?\nAriyā vuccanti buddhā ca buddhasāvakā ca.\nTe imaṁ ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttāniṁ karonti pakāsenti.\nTena vuccati “yaṁ taṁ ariyā ācikkhantī”ti."}},{"id":"vb12:127","sourceIds":["vb12:127.1","vb12:127.2","vb12:127.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Upekkhako satimā sukhavihārī”ti tattha katamā upekkhā?\nYā upekkhā upekkhanā ajjhupekkhanā majjhattatā cittassa—\nayaṁ vuccati “upekkhā”."}},{"id":"vb12:128","sourceIds":["vb12:128.1","vb12:128.2","vb12:128.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamā sati?\nYā sati anussati …pe… sammāsati—\nayaṁ vuccati “sati”."}},{"id":"vb12:129","sourceIds":["vb12:129.1","vb12:129.2","vb12:129.3","vb12:129.4","vb12:129.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ sukhaṁ?\nYaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—\nidaṁ vuccati “sukhaṁ”.\nIti imāya ca upekkhāya imāya ca satiyā iminā ca sukhena samannāgato iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti carati viharati.\nTena vuccati “upekkhako satimā sukhavihārī”ti."}},{"id":"vb12:130","sourceIds":["vb12:130.1","vb12:130.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Tatiyan”ti gaṇanānupubbatā tatiyaṁ.\nIdaṁ tatiyaṁ samāpajjatīti tatiyaṁ."}},{"id":"vb12:131","sourceIds":["vb12:131.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Jhānan”ti upekkhā, sati, sampajaññaṁ, sukhaṁ, cittassekaggatā."}},{"id":"vb12:132","sourceIds":["vb12:132.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Upasampajjā”ti yo tatiyassa jhānassa lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā."}},{"id":"vb12:133","sourceIds":["vb12:133.1","vb12:133.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti …pe…\ntena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:134","sourceIds":["vb12:134.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā”ti, atthi sukhaṁ, atthi dukkhaṁ."}},{"id":"vb12:135","sourceIds":["vb12:135.1","vb12:135.2","vb12:135.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ sukhaṁ?\nYaṁ kāyikaṁ sātaṁ kāyikaṁ sukhaṁ kāyasamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā—\nidaṁ vuccati “sukhaṁ”."}},{"id":"vb12:136","sourceIds":["vb12:136.1","vb12:136.2","vb12:136.3","vb12:136.4","vb12:136.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ dukkhaṁ?\nYaṁ kāyikaṁ asātaṁ kāyikaṁ dukkhaṁ kāyasamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā—\nidaṁ vuccati “dukkhaṁ”.\nIti idañca sukhaṁ idañca dukkhaṁ santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.\nTena vuccati “sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā”ti."}},{"id":"vb12:137","sourceIds":["vb12:137.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā”ti atthi somanassaṁ, atthi domanassaṁ."}},{"id":"vb12:138","sourceIds":["vb12:138.1","vb12:138.2","vb12:138.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ somanassaṁ?\nYaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—\nidaṁ vuccati “somanassaṁ”."}},{"id":"vb12:139","sourceIds":["vb12:139.1","vb12:139.2","vb12:139.3","vb12:139.4","vb12:139.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ domanassaṁ?\nYaṁ cetasikaṁ asātaṁ cetasikaṁ dukkhaṁ cetosamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā—\nidaṁ vuccati “domanassaṁ”.\nIti idañca somanassaṁ idañca domanassaṁ pubbeva santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.\nTena vuccati “pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā”ti."}},{"id":"vb12:140","sourceIds":["vb12:140.1","vb12:140.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Adukkhamasukhan”ti yaṁ cetasikaṁ neva sātaṁ nāsātaṁ cetosamphassajaṁ adukkhamasukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā.\nTena vuccati “adukkhamasukhan”ti."}},{"id":"vb12:141","sourceIds":["vb12:141.1","vb12:141.2","vb12:141.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Upekkhāsatipārisuddhin”ti, tattha katamā upekkhā?\nYā upekkhā upekkhanā ajjhupekkhanā majjhattatā cittassa—\nayaṁ vuccati “upekkhā”."}},{"id":"vb12:142","sourceIds":["vb12:142.1","vb12:142.2","vb12:142.3","vb12:142.4","vb12:142.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamā sati?\nYā sati anussati …pe… sammāsati—\nayaṁ vuccati “sati”.\nAyaṁ sati imāya upekkhāya vivaṭā hoti parisuddhā pariyodātā.\nTena vuccati “upekkhāsatipārisuddhin”ti."}},{"id":"vb12:143","sourceIds":["vb12:143.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Catutthan”ti gaṇanānupubbatā catutthaṁ, idaṁ catutthaṁ samāpajjatīti catutthaṁ."}},{"id":"vb12:144","sourceIds":["vb12:144.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Jhānan”ti upekkhā, sati, cittassekaggatā."}},{"id":"vb12:145","sourceIds":["vb12:145.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Upasampajjā”ti yo catutthassa jhānassa lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā."}},{"id":"vb12:146","sourceIds":["vb12:146.1","vb12:146.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti …pe…\ntena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:147","sourceIds":["vb12:147.1","vb12:147.2","vb12:147.3","vb12:147.4","vb12:147.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā”ti tattha katamā rūpasaññā?\nRūpāvacarasamāpattiṁ samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā saññā sañjānanā sañjānitattaṁ—\nimā vuccanti “rūpasaññāyo”.\nImā rūpasaññāyo atikkanto hoti vītikkanto samatikkanto.\nTena vuccati “sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā”ti."}},{"id":"vb12:148","sourceIds":["vb12:148.1","vb12:148.2","vb12:148.3","vb12:148.4","vb12:148.5","vb12:148.6"],"kind":"text","text":{"pi":"“Paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā”ti tattha katamā paṭighasaññā?\nRūpasaññā saddasaññā …pe…\nphoṭṭhabbasaññā—\nimā vuccanti “paṭighasaññāyo”.\nImā paṭighasaññāyo santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.\nTena vuccati “paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā”ti."}},{"id":"vb12:149","sourceIds":["vb12:149.1","vb12:149.2","vb12:149.3","vb12:149.4","vb12:149.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Nānattasaññānaṁ amanasikārā”ti tattha katamā nānattasaññā?\nAsamāpannassa manodhātu samaṅgissa vā manoviññāṇadhātu samaṅgissa vā saññā sañjānanā sañjānitattaṁ—\nimā vuccanti “nānattasaññāyo”.\nImā nānattasaññāyo na manasi karoti.\nTena vuccati “nānattasaññānaṁ amanasikārā”ti."}},{"id":"vb12:150","sourceIds":["vb12:150.1","vb12:150.2","vb12:150.3","vb12:150.4","vb12:150.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ananto ākāso”ti, tattha katamo ākāso?\nYo ākāso ākāsagataṁ aghaṁ aghagataṁ vivaro vivaragataṁ asamphuṭṭhaṁ catūhi mahābhūtehi—\nayaṁ vuccati “ākāso”.\nTasmiṁ ākāse cittaṁ ṭhapeti saṇṭhapeti anantaṁ pharati.\nTena vuccati “ananto ākāso”ti."}},{"id":"vb12:151","sourceIds":["vb12:151.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ākāsānañcāyatanan”ti ākāsānañcāyatanaṁ samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā."}},{"id":"vb12:152","sourceIds":["vb12:152.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Upasampajjā”ti yo ākāsānañcāyatanassa lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā."}},{"id":"vb12:153","sourceIds":["vb12:153.1","vb12:153.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti …pe…\ntena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:154","sourceIds":["vb12:154.1","vb12:154.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkammā”ti imaṁ ākāsānañcāyatanaṁ atikkanto hoti vītikkanto samatikkanto.\nTena vuccati “sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkammā”ti."}},{"id":"vb12:155","sourceIds":["vb12:155.1","vb12:155.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Anantaṁ viññāṇan”ti taṁyeva ākāsaṁ viññāṇena phuṭṭhaṁ manasi karoti anantaṁ pharati.\nTena vuccati “anantaṁ viññāṇan”ti."}},{"id":"vb12:156","sourceIds":["vb12:156.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viññāṇañcāyatanan”ti viññāṇañcāyatanaṁ samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā."}},{"id":"vb12:157","sourceIds":["vb12:157.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Upasampajjā”ti yo viññāṇañcāyatanassa lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā."}},{"id":"vb12:158","sourceIds":["vb12:158.1","vb12:158.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti …pe…\ntena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:159","sourceIds":["vb12:159.1","vb12:159.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkammā”ti imaṁ viññāṇañcāyatanaṁ atikkanto hoti vītikkanto samatikkanto.\nTena vuccati “sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkammā”ti."}},{"id":"vb12:160","sourceIds":["vb12:160.1","vb12:160.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Natthi kiñcī”ti taṁyeva viññāṇaṁ bhāveti vibhāveti antaradhāpeti, “natthi kiñcī”ti passati.\nTena vuccati “natthi kiñcī”ti."}},{"id":"vb12:161","sourceIds":["vb12:161.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ākiñcaññāyatanan”ti ākiñcaññāyatanaṁ samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā."}},{"id":"vb12:162","sourceIds":["vb12:162.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Upasampajjā”ti yo ākiñcaññāyatanassa lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā."}},{"id":"vb12:163","sourceIds":["vb12:163.1","vb12:163.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti …pe…\ntena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:164","sourceIds":["vb12:164.1","vb12:164.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkammā”ti imaṁ ākiñcaññāyatanaṁ atikkanto hoti vītikkanto samatikkanto.\nTena vuccati “sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkammā”ti."}},{"id":"vb12:165","sourceIds":["vb12:165.1","vb12:165.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Nevasaññīnāsaññī”ti taṁyeva ākiñcaññāyatanaṁ santato manasi karoti saṅkhārāvasesasamāpattiṁ bhāveti.\nTena vuccati “nevasaññīnāsaññī”ti."}},{"id":"vb12:166","sourceIds":["vb12:166.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Nevasaññānāsaññāyatanan”ti nevasaññānāsaññāyatanaṁ samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā."}},{"id":"vb12:167","sourceIds":["vb12:167.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Upasampajjā”ti yo nevasaññānāsaññāyatanassa lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā."}},{"id":"vb12:168","sourceIds":["vb12:168.1","vb12:168.2"],"kind":"text","text":{"pi":"“Viharatī”ti iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti carati viharati.\nTena vuccati “viharatī”ti."}},{"id":"vb12:169","sourceIds":["vb12:169.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Suttantabhājanīyaṁ."}},{"id":"vb12:170.0","sourceIds":["vb12:170.0.1","vb12:170.0.2"],"kind":"text","text":{"pi":"2. Abhidhammabhājanīya\n2.1. Rūpāvacarakusala"}},{"id":"vb12:170","sourceIds":["vb12:170.1","vb12:170.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Cattāri jhānāni—\npaṭhamaṁ jhānaṁ, dutiyaṁ jhānaṁ, tatiyaṁ jhānaṁ, catutthaṁ jhānaṁ."}},{"id":"vb12:171","sourceIds":["vb12:171.1","vb12:171.2","vb12:171.3","vb12:171.4","vb12:171.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nvitakko, vicāro, pīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “paṭhamaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:172","sourceIds":["vb12:172.1","vb12:172.2","vb12:172.3","vb12:172.4","vb12:172.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ dutiyaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye tivaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\npīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “dutiyaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:173","sourceIds":["vb12:173.1","vb12:173.2","vb12:173.3","vb12:173.4","vb12:173.5","vb12:173.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ tatiyaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti pītiyā ca virāgā …pe…\ntatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nsukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “tatiyaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:174","sourceIds":["vb12:174.1","vb12:174.2","vb12:174.3","vb12:174.4","vb12:174.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ catutthaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nupekkhā, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “catutthaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:175","sourceIds":["vb12:175.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Catukkaṁ."}},{"id":"vb12:176","sourceIds":["vb12:176.1","vb12:176.2","vb12:176.3","vb12:176.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nvitakko, vicāro, pīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “paṭhamaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:177","sourceIds":["vb12:177.1","vb12:177.2","vb12:177.3","vb12:177.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi avitakkaṁ vicāramattaṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye caturaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nvicāro, pīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “dutiyaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:178","sourceIds":["vb12:178.1","vb12:178.2","vb12:178.3","vb12:178.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye tivaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\npīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “tatiyaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:179","sourceIds":["vb12:179.1","vb12:179.2","vb12:179.3","vb12:179.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti pītiyā ca virāgā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nsukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “catutthaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:180","sourceIds":["vb12:180.1","vb12:180.2","vb12:180.3","vb12:180.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti sukhassa ca pahānā …pe… pañcamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nupekkhā, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “pañcamaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:181","sourceIds":["vb12:181.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Pañcakaṁ."}},{"id":"vb12:182","sourceIds":["vb12:182.0","vb12:182.1","vb12:182.2","vb12:182.3","vb12:182.4"],"kind":"text","text":{"pi":"2.2. Arūpāvacarakusala\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye arūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṁ sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nupekkhā, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “catutthaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:183","sourceIds":["vb12:183.0","vb12:183.1","vb12:183.2"],"kind":"text","text":{"pi":"2.3. Lokuttarakusala\nCattāri jhānāni—\npaṭhamaṁ jhānaṁ, dutiyaṁ jhānaṁ, tatiyaṁ jhānaṁ, catutthaṁ jhānaṁ."}},{"id":"vb12:184","sourceIds":["vb12:184.1","vb12:184.2","vb12:184.3","vb12:184.4","vb12:184.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nvitakko, vicāro, pīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “paṭhamaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:185","sourceIds":["vb12:185.1","vb12:185.2","vb12:185.3","vb12:185.4","vb12:185.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ dutiyaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye tivaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\npīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “dutiyaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:186","sourceIds":["vb12:186.1","vb12:186.2","vb12:186.3","vb12:186.4","vb12:186.5","vb12:186.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ tatiyaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā pītiyā ca virāgā …pe…\ntatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nsukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “tatiyaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:187","sourceIds":["vb12:187.1","vb12:187.2","vb12:187.3","vb12:187.4","vb12:187.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ catutthaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nupekkhā, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “catutthaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:188","sourceIds":["vb12:188.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Catukkaṁ."}},{"id":"vb12:189","sourceIds":["vb12:189.1","vb12:189.2","vb12:189.3","vb12:189.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nvitakko, vicāro, pīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “paṭhamaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:190","sourceIds":["vb12:190.1","vb12:190.2","vb12:190.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi avitakkaṁ vicāramattaṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye caturaṅgikaṁ jhānaṁ hoti vicāro pīti sukhaṁ cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “dutiyaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:191","sourceIds":["vb12:191.1","vb12:191.2","vb12:191.3","vb12:191.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye tivaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\npīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “tatiyaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:192","sourceIds":["vb12:192.1","vb12:192.2","vb12:192.3","vb12:192.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā pītiyā ca virāgā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nsukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “catutthaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:193","sourceIds":["vb12:193.1","vb12:193.2","vb12:193.3","vb12:193.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā sukhassa ca pahānā …pe… pañcamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nupekkhā, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “pañcamaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:194","sourceIds":["vb12:194.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Pañcakaṁ."}},{"id":"vb12:195","sourceIds":["vb12:195.0","vb12:195.1","vb12:195.2"],"kind":"text","text":{"pi":"2.4. Rūpāvacaravipāka\nCattāri jhānāni—\npaṭhamaṁ jhānaṁ, dutiyaṁ jhānaṁ, tatiyaṁ jhānaṁ, catutthaṁ jhānaṁ."}},{"id":"vb12:196","sourceIds":["vb12:196.1","vb12:196.2","vb12:196.3","vb12:196.4","vb12:196.5","vb12:196.6","vb12:196.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.\nIme dhammā kusalā.\nTasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nvitakko, vicāro, pīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “paṭhamaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:197","sourceIds":["vb12:197.1","vb12:197.2","vb12:197.3","vb12:197.4","vb12:197.5","vb12:197.6","vb12:197.7","vb12:197.8","vb12:197.9","vb12:197.10","vb12:197.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ dutiyaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.\nIme dhammā kusalā.\nTasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe…\ntatiyaṁ jhānaṁ …pe…\ncatutthaṁ jhānaṁ …pe…\npaṭhamaṁ jhānaṁ …pe…\npañcamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nupekkhā, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “pañcamaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā …pe…."}},{"id":"vb12:198","sourceIds":["vb12:198.0","vb12:198.1","vb12:198.2","vb12:198.3","vb12:198.4","vb12:198.5","vb12:198.6"],"kind":"text","text":{"pi":"2.5. Arūpāvacaravipāka\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye arūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṁ sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.\nIme dhammā kusalā.\nTasseva arūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṁ sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nupekkhā, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “catutthaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:199","sourceIds":["vb12:199.0","vb12:199.1","vb12:199.2"],"kind":"text","text":{"pi":"2.6. Lokuttaravipāka\nCattāri jhānāni—\npaṭhamaṁ jhānaṁ, dutiyaṁ jhānaṁ, tatiyaṁ jhānaṁ, catutthaṁ jhānaṁ."}},{"id":"vb12:200","sourceIds":["vb12:200.1","vb12:200.2","vb12:200.3","vb12:200.4","vb12:200.5","vb12:200.6","vb12:200.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.\nIme dhammā kusalā.\nTasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ, tasmiṁ samaye pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nvitakko, vicāro, pīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “paṭhamaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:201","sourceIds":["vb12:201.1","vb12:201.2","vb12:201.3","vb12:201.4","vb12:201.5","vb12:201.6","vb12:201.7","vb12:201.8","vb12:201.9","vb12:201.10","vb12:201.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ dutiyaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.\nIme dhammā kusalā.\nTasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe…\ntatiyaṁ jhānaṁ …pe…\ncatutthaṁ jhānaṁ …pe…\npaṭhamaṁ jhānaṁ …pe…\npañcamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nupekkhā, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “pañcamaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:202","sourceIds":["vb12:202.0","vb12:202.1","vb12:202.2"],"kind":"text","text":{"pi":"2.7. Rūpārūpāvacarakiriya\nCattāri jhānāni—\npaṭhamaṁ jhānaṁ, dutiyaṁ jhānaṁ, tatiyaṁ jhānaṁ, catutthaṁ jhānaṁ."}},{"id":"vb12:203","sourceIds":["vb12:203.1","vb12:203.2","vb12:203.3","vb12:203.4","vb12:203.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpāvacaraṁ jhānaṁ bhāveti kiriyaṁ neva kusalaṁ nākusalaṁ na ca kammavipākaṁ diṭṭhadhammasukhavihāraṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nvitakko, vicāro, pīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “paṭhamaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:204","sourceIds":["vb12:204.1","vb12:204.2","vb12:204.3","vb12:204.4","vb12:204.5","vb12:204.6","vb12:204.7","vb12:204.8","vb12:204.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Tattha katamaṁ dutiyaṁ jhānaṁ?\nIdha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpāvacaraṁ jhānaṁ bhāveti kiriyaṁ neva kusalaṁ nākusalaṁ na ca kammavipākaṁ diṭṭhadhammasukhavihāraṁ vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe…\ntatiyaṁ jhānaṁ …pe…\ncatutthaṁ jhānaṁ …pe…\npaṭhamaṁ jhānaṁ …pe…\npañcamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati pathavīkasiṇaṁ, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nupekkhā, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “pañcamaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttā."}},{"id":"vb12:205","sourceIds":["vb12:205.1","vb12:205.2","vb12:205.3","vb12:205.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Idha bhikkhu yasmiṁ samaye arūpāvacaraṁ jhānaṁ bhāveti kiriyaṁ neva kusalaṁ nākusalaṁ na ca kammavipākaṁ diṭṭhadhammasukhavihāraṁ sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṁ sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, tasmiṁ samaye duvaṅgikaṁ jhānaṁ hoti—\nupekkhā, cittassekaggatā.\nIdaṁ vuccati “catutthaṁ jhānaṁ”.\nAvasesā dhammā jhānasampayuttāti."}},{"id":"vb12:206","sourceIds":["vb12:206.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Abhidhammabhājanīyaṁ."}},{"id":"vb12:207","sourceIds":["vb12:207.0","vb12:207.1","vb12:207.2","vb12:207.3","vb12:207.4","vb12:207.5"],"kind":"text","text":{"pi":"3. Pañhāpucchaka\nCattāri jhānāni—\nidha bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati …pe…\nvitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati …pe…\npītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti—“upekkhako satimā sukhavihārī”ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati …pe…\nsukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati."}},{"id":"vb12:208","sourceIds":["vb12:208.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Catunnaṁ jhānānaṁ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā …pe… kati saraṇā, kati araṇā?"}},{"id":"vb12:209","sourceIds":["vb12:209.0","vb12:209.1"],"kind":"text","text":{"pi":"3.1. Tika\nSiyā kusalā, siyā abyākatā."}},{"id":"vb12:210","sourceIds":["vb12:210.1","vb12:210.2","vb12:210.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tīṇi jhānāni—\netthuppannaṁ sukhaṁ vedanaṁ ṭhapetvā sukhāya vedanāya sampayuttā, catutthaṁ jhānaṁ—\netthuppannaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ ṭhapetvā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṁ."}},{"id":"vb12:211","sourceIds":["vb12:211.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā."}},{"id":"vb12:212","sourceIds":["vb12:212.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā."}},{"id":"vb12:213","sourceIds":["vb12:213.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Siyā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā, siyā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā."}},{"id":"vb12:214","sourceIds":["vb12:214.1","vb12:214.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Paṭhamaṁ jhānaṁ—\netthuppanne vitakkavicāre ṭhapetvā savitakkaṁ savicāraṁ, tīṇi jhānāni avitakkaavicārā."}},{"id":"vb12:215","sourceIds":["vb12:215.1","vb12:215.2","vb12:215.3","vb12:215.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Dve jhānāni—\netthuppannaṁ pītiṁ ṭhapetvā pītisahagatā, tīṇi jhānāni—\netthuppannaṁ sukhaṁ ṭhapetvā sukhasahagatā, catutthaṁ jhānaṁ—\netthuppannaṁ upekkhaṁ ṭhapetvā upekkhāsahagataṁ."}},{"id":"vb12:216","sourceIds":["vb12:216.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā."}},{"id":"vb12:217","sourceIds":["vb12:217.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā."}},{"id":"vb12:218","sourceIds":["vb12:218.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Siyā ācayagāmino, siyā apacayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino."}},{"id":"vb12:219","sourceIds":["vb12:219.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Siyā sekkhā, siyā asekkhā, siyā nevasekkhanāsekkhā."}},{"id":"vb12:220","sourceIds":["vb12:220.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Siyā mahaggatā, siyā appamāṇā."}},{"id":"vb12:221","sourceIds":["vb12:221.1","vb12:221.2","vb12:221.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tīṇi jhānāni na vattabbā “parittārammaṇā”tipi, “mahaggatārammaṇā”tipi, siyā appamāṇārammaṇā, siyā na vattabbā “appamāṇārammaṇā”ti;\ncatutthaṁ jhānaṁ siyā parittārammaṇaṁ, siyā mahaggatārammaṇaṁ, siyā appamāṇārammaṇaṁ;\nsiyā na vattabbaṁ “parittārammaṇan”tipi, “mahaggatārammaṇan”tipi, “appamāṇārammaṇan”tipi."}},{"id":"vb12:222","sourceIds":["vb12:222.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Siyā majjhimā, siyā paṇītā."}},{"id":"vb12:223","sourceIds":["vb12:223.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā."}},{"id":"vb12:224","sourceIds":["vb12:224.1","vb12:224.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tīṇi jhānāni na maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā “maggahetukā”tipi, “maggādhipatino”tipi;\ncatutthaṁ jhānaṁ siyā maggārammaṇaṁ, siyā maggahetukaṁ, siyā maggādhipati, siyā na vattabbaṁ “maggārammaṇan”tipi, “maggahetukan”tipi “maggādhipatī”tipi."}},{"id":"vb12:225","sourceIds":["vb12:225.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino."}},{"id":"vb12:226","sourceIds":["vb12:226.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā."}},{"id":"vb12:227","sourceIds":["vb12:227.1","vb12:227.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tīṇi jhānāni na vattabbā “atītārammaṇā”tipi, “anāgatārammaṇā”tipi, “paccuppannārammaṇā”tipi;\ncatutthaṁ jhānaṁ siyā atītārammaṇaṁ, siyā anāgatārammaṇaṁ, siyā paccuppannārammaṇaṁ, siyā na vattabbaṁ “atītārammaṇan”tipi, “anāgatārammaṇan”tipi, “paccuppannārammaṇan”tipi."}},{"id":"vb12:228","sourceIds":["vb12:228.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā."}},{"id":"vb12:229","sourceIds":["vb12:229.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tīṇi jhānāni bahiddhārammaṇā, catutthaṁ jhānaṁ siyā ajjhattārammaṇaṁ, siyā bahiddhārammaṇaṁ, siyā ajjhattabahiddhārammaṇaṁ, siyā na vattabbaṁ “ajjhattārammaṇan”tipi, “bahiddhārammaṇan”tipi, “ajjhattabahiddhārammaṇan”tipi."}},{"id":"vb12:230","sourceIds":["vb12:230.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Anidassanaappaṭighā."}},{"id":"vb12:231","sourceIds":["vb12:231.0","vb12:231.1"],"kind":"text","text":{"pi":"3.2. Duka\nNa hetū, sahetukā, hetusampayuttā, na vattabbā “hetū ceva sahetukā cā”ti, sahetukā ceva na ca hetū, na vattabbā “hetū ceva hetusampayuttā cā”ti, hetusampayuttā ceva na ca hetū, na hetū sahetukā."}},{"id":"vb12:232","sourceIds":["vb12:232.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Sappaccayā, saṅkhatā, anidassanā, appaṭighā, arūpā, siyā lokiyā, siyā lokuttarā, kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā."}},{"id":"vb12:233","sourceIds":["vb12:233.1","vb12:233.2","vb12:233.3"],"kind":"text","text":{"pi":"No āsavā, siyā sāsavā, siyā anāsavā, āsavavippayuttā, na vattabbā “āsavā ceva sāsavā cā”ti, siyā sāsavā ceva no ca āsavā, siyā na vattabbā “sāsavā ceva no ca āsavā”ti.\nNa vattabbā “āsavā ceva āsavasampayuttā cā”tipi, “āsavasampayuttā ceva no ca āsavā”tipi.\nSiyā āsavavippayuttā sāsavā, siyā āsavavippayuttā anāsavā."}},{"id":"vb12:234","sourceIds":["vb12:234.1","vb12:234.2","vb12:234.3","vb12:234.4","vb12:234.5","vb12:234.6","vb12:234.7"],"kind":"text","text":{"pi":"No saṁyojanā …pe…\nno ganthā …pe…\nno oghā …pe…\nno yogā …pe…\nno nīvaraṇā …pe…\nno parāmāsā …pe…\nsārammaṇā, no cittā, cetasikā, cittasampayuttā, cittasaṁsaṭṭhā, cittasamuṭṭhānā, cittasahabhuno, cittānuparivattino, cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā, cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno, cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino, bāhirā, no upādā, siyā upādinnā, siyā anupādinnā."}},{"id":"vb12:235","sourceIds":["vb12:235.1","vb12:235.2","vb12:235.3","vb12:235.4","vb12:235.5","vb12:235.6","vb12:235.7","vb12:235.8","vb12:235.9","vb12:235.10","vb12:235.11","vb12:235.12","vb12:235.13","vb12:235.14","vb12:235.15"],"kind":"text","text":{"pi":"No upādānā …pe…\nno kilesā …pe…\nna dassanena pahātabbā, na bhāvanāya pahātabbā, na dassanena pahātabbahetukā, na bhāvanāya pahātabbahetukā.\nPaṭhamaṁ jhānaṁ—\netthuppannaṁ vitakkaṁ ṭhapetvā savitakkaṁ, tīṇi jhānāni avitakkā.\nPaṭhamaṁ jhānaṁ—\netthuppannaṁ vicāraṁ ṭhapetvā savicāraṁ, tīṇi jhānāni avicārā.\nDve jhānāni—\netthuppannaṁ pītiṁ ṭhapetvā sappītikā, dve jhānāni appītikā.\nDve jhānāni—\netthuppannaṁ pītiṁ ṭhapetvā pītisahagatā, dve jhānāni na pītisahagatā.\nTīṇi jhānāni—\netthuppannaṁ sukhaṁ ṭhapetvā sukhasahagatā, catutthaṁ jhānaṁ na sukhasahagataṁ.\nCatutthaṁ jhānaṁ—\netthuppannaṁ upekkhaṁ ṭhapetvā upekkhāsahagataṁ, tīṇi jhānāni upekkhāsahagatā, na kāmāvacarā, siyā rūpāvacarā, siyā na rūpāvacarā, tīṇi jhānāni na arūpāvacarā, catutthaṁ jhānaṁ siyā arūpāvacaraṁ, siyā na arūpāvacaraṁ, siyā pariyāpannā, siyā apariyāpannā, siyā niyyānikā, siyā aniyyānikā, siyā niyatā, siyā aniyatā, siyā sauttarā, siyā anuttarā, araṇāti."}},{"id":"vb12:236","sourceIds":["vb12:236.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Pañhāpucchakaṁ."}},{"id":"vb12:237","sourceIds":["vb12:237.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Jhānavibhaṅgo niṭṭhito."}}]}],"sourceRevision":"afdafa92450cfe7573b280da50382888323666d2","sourceUrl":"https://suttacentral.net/vb12/pli/ms","licence":"CC0 1.0","licenceUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","editionNote":"Full supplied source file; inherited abbreviations are preserved. Not a reconstructed expansion of every repetition. No Malay or Mandarin translation is implied."}
